巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavārājagaheviharativeḷuvanekalandakanivāpe
AthakhosambahulājātibhūmakābhikkhūjātibhūmiyaṁvassaṁvuṭṭhāyenabhagavātenupasaṅkamiṁsuupasaṅkamitvābhagavantaṁabhivādetvāekamantaṁnisīdiṁsuEkamantaṁnisinnekhotebhikkhūbhagavāetadavoca
Konukhobhikkhavejātibhūmiyaṁjātibhūmakānaṁbhikkhūnaṁsabrahmacārīnaṁevaṁsambhāvito
attanācaappicchoappicchakathañcabhikkhūnaṁkattāattanācasantuṭṭhosantuṭṭhikathañcabhikkhūnaṁkattāattanācapavivittopavivekakathañcabhikkhūnaṁkattāattanācaasaṁsaṭṭhoasaṁsaggakathañcabhikkhūnaṁkattāattanācaāraddhavīriyovīriyārambhakathañcabhikkhūnaṁkattāattanācasīlasampannosīlasampadākathañcabhikkhūnaṁkattāattanācasamādhisampannosamādhisampadākathañcabhikkhūnaṁkattāattanācapaññāsampannopaññāsampadākathañcabhikkhūnaṁkattāattanācavimuttisampannovimuttisampadākathañcabhikkhūnaṁkattāattanācavimuttiñāṇadassanasampannovimuttiñāṇadassanasampadākathañcabhikkhūnaṁkattāovādakoviññāpakosandassakosamādapakosamuttejakosampahaṁsakosabrahmacārīnanti
Puṇṇonāmabhanteāyasmāmantāṇiputtojātibhūmiyaṁjātibhūmakānaṁbhikkhūnaṁsabrahmacārīnaṁevaṁsambhāvito
attanācaappicchoappicchakathañcabhikkhūnaṁkattāattanācasantuṭṭhopeovādakoviññāpakosandassakosamādapakosamuttejakosampahaṁsakosabrahmacārīnanti
Tenakhopanasamayenaāyasmāsāriputtobhagavatoavidūrenisinnohoti
Athakhoāyasmatosāriputtassaetadahosi
lābhāāyasmatopuṇṇassamantāṇiputtassasuladdhalābhāāyasmatopuṇṇassamantāṇiputtassa
yassaviññūsabrahmacārīsatthusammukhāanumassaanumassavaṇṇaṁbhāsantitañcasatthāabbhanumodati
Appevanāmamayampikadācikarahaciāyasmatāpuṇṇenamantāṇiputtenasaddhiṁsamāgaccheyyāmaappevanāmasiyākocidevakathāsallāpoti
Athakhobhagavārājagaheyathābhirantaṁviharitvāyenasāvatthitenacārikaṁpakkāmi
Anupubbenacārikaṁcaramānoyenasāvatthitadavasari
Tatrasudaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme
Assosikhoāyasmāpuṇṇomantāṇiputtobhagavākirasāvatthiṁanuppattosāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāmeti
Athakhoāyasmāpuṇṇomantāṇiputtosenāsanaṁsaṁsāmetvāpattacīvaramādāyayenasāvatthitenacārikaṁpakkāmi
Anupubbenacārikaṁcaramānoyenasāvatthijetavanaṁanāthapiṇḍikassaārāmoyenabhagavātenupasaṅkamiupasaṅkamitvābhagavantaṁabhivādetvāekamantaṁnisīdi
Ekamantaṁnisinnaṁkhoāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁbhagavādhammiyākathāyasandassesisamādapesisamuttejesisampahaṁsesi
Athakhoāyasmāpuṇṇomantāṇiputtobhagavatādhammiyākathāyasandassitosamādapitosamuttejitosampahaṁsitobhagavatobhāsitaṁabhinanditvāanumoditvāuṭṭhāyāsanābhagavantaṁabhivādetvāpadakkhiṇaṁkatvāyenaandhavanaṁtenupasaṅkamidivāvihārāya
Athakhoaññatarobhikkhuyenāyasmāsāriputtotenupasaṅkamiupasaṅkamitvāāyasmantaṁsāriputtaṁetadavoca
yassakhotvaṁāvusosāriputtapuṇṇassanāmabhikkhunomantāṇiputtassaabhiṇhaṁkittayamānoahosisobhagavatādhammiyākathāyasandassitosamādapitosamuttejitosampahaṁsitobhagavatobhāsitaṁabhinanditvāanumoditvāuṭṭhāyāsanābhagavantaṁabhivādetvāpadakkhiṇaṁkatvāyenaandhavanaṁtenapakkantodivāvihārāyāti
Athakhoāyasmāsāriputtotaramānarūponisīdanaṁādāyaāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁpiṭṭhitopiṭṭhitoanubandhisīsānulokī
Athakhoāyasmāpuṇṇomantāṇiputtoandhavanaṁajjhogāhetvāaññatarasmiṁrukkhamūledivāvihāraṁnisīdi
Āyasmāpikhosāriputtoandhavanaṁajjhogāhetvāaññatarasmiṁrukkhamūledivāvihāraṁnisīdi
Athakhoāyasmāsāriputtosāyanhasamayaṁpaṭisallānāvuṭṭhitoyenāyasmāpuṇṇomantāṇiputtotenupasaṅkamiupasaṅkamitvāāyasmatāpuṇṇenamantāṇiputtenasaddhiṁsammodi
SammodanīyaṁkathaṁsāraṇīyaṁvītisāretvāekamantaṁnisīdiEkamantaṁnisinnokhoāyasmāsāriputtoāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁetadavoca
Bhagavatinoāvusobrahmacariyaṁvussatīti
Evamāvusoti
Kiṁnukhoāvusosīlavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusocittavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusodiṭṭhivisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusokaṅkhāvitaraṇavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusomaggāmaggañāṇadassanavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusopaṭipadāñāṇadassanavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusoñāṇadassanavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusosīlavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatītiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Kiṁpanāvusocittavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatītiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Kiṁnukhoāvusodiṭṭhivisuddhatthaṁpe
kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthaṁpe
maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthaṁpe
paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthaṁpe
kiṁnukhoāvusoñāṇadassanavisuddhatthaṁbhagavatibrahmacariyaṁvussatītiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Kimatthaṁcarahāvusobhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Anupādāparinibbānatthaṁkhoāvusobhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Kiṁnukhoāvusosīlavisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusocittavisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusodiṭṭhivisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusokaṅkhāvitaraṇavisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusomaggāmaggañāṇadassanavisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusopaṭipadāñāṇadassanavisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusoñāṇadassanavisuddhianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁpanāvusoaññatraimehidhammehianupādāparinibbānanti
Nohidaṁāvuso
Kiṁnukhoāvusosīlavisuddhianupādāparinibbānantiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Kiṁpanāvusocittavisuddhianupādāparinibbānantiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Kiṁnukhoāvusodiṭṭhivisuddhianupādāparinibbānantipe
kaṅkhāvitaraṇavisuddhi
maggāmaggañāṇadassanavisuddhi
paṭipadāñāṇadassanavisuddhi
kiṁnukhoāvusoñāṇadassanavisuddhianupādāparinibbānantiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Kiṁpanāvusoaññatraimehidhammehianupādāparinibbānantiitipuṭṭhosamānonohidaṁāvusotivadesi
Yathākathaṁpanāvusoimassabhāsitassaatthodaṭṭhabboti
Sīlavisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Cittavisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Diṭṭhivisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Kaṅkhāvitaraṇavisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Maggāmaggañāṇadassanavisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Paṭipadāñāṇadassanavisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Ñāṇadassanavisuddhiñceāvusobhagavāanupādāparinibbānaṁpaññapeyyasaupādānaṁyevasamānaṁanupādāparinibbānaṁpaññapeyya
Aññatraceāvusoimehidhammehianupādāparinibbānaṁabhavissaputhujjanoparinibbāyeyya
Puthujjanohiāvusoaññatraimehidhammehi
Tenahāvusoupamaṁtekarissāmi
upamāyapidhekacceviññūpurisābhāsitassaatthaṁājānanti
Seyyathāpiāvusoraññopasenadissakosalassasāvatthiyaṁpaṭivasantassasāketekiñcidevaaccāyikaṁkaraṇīyaṁuppajjeyya
Tassaantarācasāvatthiṁantarācasāketaṁsattarathavinītāniupaṭṭhapeyyuṁ
Athakhoāvusorājāpasenadikosalosāvatthiyānikkhamitvāantepuradvārāpaṭhamaṁrathavinītaṁabhiruheyyapaṭhamenarathavinītenadutiyaṁrathavinītaṁpāpuṇeyyapaṭhamaṁrathavinītaṁvissajjeyyadutiyaṁrathavinītaṁabhiruheyya
Dutiyenarathavinītenatatiyaṁrathavinītaṁpāpuṇeyyadutiyaṁrathavinītaṁvissajjeyyatatiyaṁrathavinītaṁabhiruheyya
Tatiyenarathavinītenacatutthaṁrathavinītaṁpāpuṇeyyatatiyaṁrathavinītaṁvissajjeyyacatutthaṁrathavinītaṁabhiruheyya
Catutthenarathavinītenapañcamaṁrathavinītaṁpāpuṇeyyacatutthaṁrathavinītaṁvissajjeyyapañcamaṁrathavinītaṁabhiruheyya
Pañcamenarathavinītenachaṭṭhaṁrathavinītaṁpāpuṇeyyapañcamaṁrathavinītaṁvissajjeyyachaṭṭhaṁrathavinītaṁabhiruheyya
Chaṭṭhenarathavinītenasattamaṁrathavinītaṁpāpuṇeyyachaṭṭhaṁrathavinītaṁvissajjeyyasattamaṁrathavinītaṁabhiruheyya
Sattamenarathavinītenasāketaṁanupāpuṇeyyaantepuradvāraṁ
Tamenaṁantepuradvāragataṁsamānaṁmittāmaccāñātisālohitāevaṁpuccheyyuṁ
iminātvaṁmahārājarathavinītenasāvatthiyāsāketaṁanuppattoantepuradvāranti
Kathaṁbyākaramānonukhoāvusorājāpasenadikosalosammābyākaramānobyākareyyāti
Evaṁbyākaramānokhoāvusorājāpasenadikosalosammābyākaramānobyākareyya
idhamesāvatthiyaṁpaṭivasantassasāketekiñcidevaaccāyikaṁkaraṇīyaṁuppajji
Tassameantarācasāvatthiṁantarācasāketaṁsattarathavinītāniupaṭṭhapesuṁ
Athakhvāhaṁsāvatthiyānikkhamitvāantepuradvārāpaṭhamaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Paṭhamenarathavinītenadutiyaṁrathavinītaṁpāpuṇiṁpaṭhamaṁrathavinītaṁvissajjiṁdutiyaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Dutiyenarathavinītenatatiyaṁrathavinītaṁpāpuṇiṁdutiyaṁrathavinītaṁvissajjiṁtatiyaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Tatiyenarathavinītenacatutthaṁrathavinītaṁpāpuṇiṁtatiyaṁrathavinītaṁvissajjiṁcatutthaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Catutthenarathavinītenapañcamaṁrathavinītaṁpāpuṇiṁcatutthaṁrathavinītaṁvissajjiṁpañcamaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Pañcamenarathavinītenachaṭṭhaṁrathavinītaṁpāpuṇiṁpañcamaṁrathavinītaṁvissajjiṁchaṭṭhaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Chaṭṭhenarathavinītenasattamaṁrathavinītaṁpāpuṇiṁchaṭṭhaṁrathavinītaṁvissajjiṁsattamaṁrathavinītaṁabhiruhiṁ
Sattamenarathavinītenasāketaṁanuppattoantepuradvāranti
Evaṁbyākaramānokhoāvusorājāpasenadikosalosammābyākaramānobyākareyyāti
Evamevakhoāvusosīlavisuddhiyāvadevacittavisuddhatthācittavisuddhiyāvadevadiṭṭhivisuddhatthādiṭṭhivisuddhiyāvadevakaṅkhāvitaraṇavisuddhatthākaṅkhāvitaraṇavisuddhiyāvadevamaggāmaggañāṇadassanavisuddhatthāmaggāmaggañāṇadassanavisuddhiyāvadevapaṭipadāñāṇadassanavisuddhatthāpaṭipadāñāṇadassanavisuddhiyāvadevañāṇadassanavisuddhatthāñāṇadassanavisuddhiyāvadevaanupādāparinibbānatthā
Anupādāparinibbānatthaṁkhoāvusobhagavatibrahmacariyaṁvussatīti
Evaṁvutteāyasmāsāriputtoāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁetadavoca
konāmoāyasmākathañcapanāyasmantaṁsabrahmacārījānantīti
Puṇṇotikhomeāvusonāmaṁ
mantāṇiputtoticapanamaṁsabrahmacārījānantīti
Acchariyaṁāvusoabbhutaṁāvuso
Yathātaṁsutavatāsāvakenasammadevasatthusāsanaṁājānantenaevamevaāyasmatāpuṇṇenamantāṇiputtenagambhīrāgambhīrapañhāanumassaanumassabyākatā
Lābhāsabrahmacārīnaṁsuladdhalābhāsabrahmacārīnaṁ
yeāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁlabhantidassanāyalabhantipayirūpāsanāya
Celaṇḍukenacepisabrahmacārīāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁmuddhanāpariharantālabheyyuṁdassanāyalabheyyuṁpayirūpāsanāyatesampilābhātesampisuladdhaṁamhākampilābhāamhākampisuladdhaṁyemayaṁāyasmantaṁpuṇṇaṁmantāṇiputtaṁlabhāmadassanāyalabhāmapayirūpāsanāyāti
Evaṁvutteāyasmāpuṇṇomantāṇiputtoāyasmantaṁsāriputtaṁetadavoca
konāmoāyasmākathañcapanāyasmantaṁsabrahmacārījānantīti
Upatissotikhomeāvusonāmaṁ
sāriputtoticapanamaṁsabrahmacārījānantīti
Satthukappenavatakirabhosāvakenasaddhiṁmantayamānānajānimha
āyasmāsāriputtoti
Sacehimayaṁjāneyyāmaāyasmāsāriputtotiettakampinonappaṭibhāseyya
Acchariyaṁāvusoabbhutaṁāvuso
Yathātaṁsutavatāsāvakenasammadevasatthusāsanaṁājānantenaevamevaāyasmatāsāriputtenagambhīrāgambhīrapañhāanumassaanumassapucchitā
Lābhāsabrahmacārīnaṁsuladdhalābhāsabrahmacārīnaṁ
yeāyasmantaṁsāriputtaṁlabhantidassanāyalabhantipayirūpāsanāya
Celaṇḍukenacepisabrahmacārīāyasmantaṁsāriputtaṁmuddhanāpariharantālabheyyuṁdassanāyalabheyyuṁpayirūpāsanāyatesampilābhātesampisuladdhaṁamhākampilābhāamhākampisuladdhaṁyemayaṁāyasmantaṁsāriputtaṁlabhāmadassanāyalabhāmapayirūpāsanāyāti
Itihateubhopimahānāgāaññamaññassasubhāsitaṁsamanumodiṁsūti
Rathavinītasuttaṁniṭṭhitaṁcatutthaṁ
漢譯
研經
本經又名《傳車經》,以七輛驛車接力為核心比喻,闡明修行七清淨次第的意涵。敘事背景起於世尊住王舍城時,同鄉比丘向世尊讚揚富樓那滿慈子少欲知足、具戒、具定、具慧,兼善教導同梵行者;舍利弗旁聽後心生嚮往。其後兩人在舍衛城安陀林相遇,展開深刻問答:舍利弗逐一追問梵行是否為戒清淨、心清淨、見清淨、度疑清淨、道非道智見清淨、行道智見清淨或智見清淨而修;富樓那一一否定,並指出梵行的真正目的在於「無取般涅槃」。富樓那以波斯匿王乘七輛驛車從舍衛城抵達沙祇城為喻,說明七清淨依次接力、各有其用,但皆非終點本身;唯無取般涅槃方為梵行最終歸宿。全篇以兩位大德互認身份、彼此盛讚作結。
舍利弗連問七次「是為了X清淨修梵行嗎?」,富樓那皆答「不是」。mn24:15.1 最終揭示:戒→心→見→度疑→道非道→行道→智見清淨,各以下一層為目的,形成完整的階梯句式。
波斯匿王以七輛接力驛車從舍衛城抵沙祇多城,每車只到下一站即換乘、非同一輛直達。此喻點明七清淨各有功能但皆非終點——終點唯有無取般涅槃。
富樓那明言梵行目的是「無取般涅槃」,並以論證鞏固:若七清淨之外另有涅槃,凡夫便能般涅槃——然凡夫實無法離這些法而般涅槃,故七清淨是不可省略的必要路徑。