巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme
Tatrakhobhagavābhikkhūāmantesi
bhikkhavoti
Bhadantetitebhikkhūbhagavatopaccassosuṁ
Bhagavāetadavoca
Idhevabhikkhavesamaṇoidhadutiyosamaṇoidhatatiyosamaṇoidhacatutthosamaṇo
suññāparappavādāsamaṇebhiaññehīti
Evametaṁbhikkhavesammāsīhanādaṁnadatha
Ṭhānaṁkhopanetaṁbhikkhavevijjatiyaṁaññatitthiyāparibbājakāevaṁvadeyyuṁ
kopanāyasmantānaṁassāsokiṁbalaṁyenatumheāyasmantoevaṁvadetha
idhevasamaṇoidhadutiyosamaṇoidhatatiyosamaṇoidhacatutthosamaṇo
suññāparappavādāsamaṇebhiaññehīti
Evaṁvādinobhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevamassuvacanīyā
atthikhonoāvusotenabhagavatājānatāpassatāarahatāsammāsambuddhenacattārodhammāakkhātāyemayaṁattanisampassamānāevaṁvadema
idhevasamaṇoidhadutiyosamaṇoidhatatiyosamaṇoidhacatutthosamaṇo
suññāparappavādāsamaṇebhiaññehīti
Katamecattāro
Atthikhonoāvusosattharipasādoatthidhammepasādoatthisīlesuparipūrakāritā
sahadhammikākhopanapiyāmanāpā
gahaṭṭhācevapabbajitāca
Imekhonoāvusotenabhagavatājānatāpassatāarahatāsammāsambuddhenacattārodhammāakkhātāyemayaṁattanisampassamānāevaṁvadema
idhevasamaṇoidhadutiyosamaṇoidhatatiyosamaṇoidhacatutthosamaṇo
suññāparappavādāsamaṇebhiaññehīti
Ṭhānaṁkhopanetaṁbhikkhavevijjatiyaṁaññatitthiyāparibbājakāevaṁvadeyyuṁ
amhākampikhoāvusoatthisattharipasādoyoamhākaṁsatthāamhākampiatthidhammepasādoyoamhākaṁdhammomayampisīlesuparipūrakārinoyāniamhākaṁsīlāni
amhākampisahadhammikāpiyāmanāpā
gahaṭṭhācevapabbajitāca
Idhanoāvusokovisesokoadhippayāsokiṁnānākaraṇaṁyadidaṁtumhākañcevaamhākañcāti
Evaṁvādinobhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevamassuvacanīyā
kiṁpanāvusoekāniṭṭhāudāhuputhuniṭṭhāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
ekāvusoniṭṭhānaputhuniṭṭhāti
Sāpanāvusoniṭṭhāsarāgassaudāhuvītarāgassāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
vītarāgassāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāsarāgassāti
Sāpanāvusoniṭṭhāsadosassaudāhuvītadosassāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
vītadosassāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāsadosassāti
Sāpanāvusoniṭṭhāsamohassaudāhuvītamohassāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
vītamohassāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāsamohassāti
Sāpanāvusoniṭṭhāsataṇhassaudāhuvītataṇhassāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
vītataṇhassāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāsataṇhassāti
Sāpanāvusoniṭṭhāsaupādānassaudāhuanupādānassāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
anupādānassāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāsaupādānassāti
Sāpanāvusoniṭṭhāviddasunoudāhuaviddasunoti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
viddasunoāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāaviddasunoti
Sāpanāvusoniṭṭhāanuruddhappaṭiviruddhassaudāhuananuruddhaappaṭiviruddhassāti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
ananuruddhaappaṭiviruddhassāvusosāniṭṭhānasāniṭṭhāanuruddhappaṭiviruddhassāti
Sāpanāvusoniṭṭhāpapañcārāmassapapañcaratinoudāhunippapañcārāmassanippapañcaratinoti
Sammābyākaramānābhikkhaveaññatitthiyāparibbājakāevaṁbyākareyyuṁ
nippapañcārāmassāvusosāniṭṭhānippapañcaratinonasāniṭṭhāpapañcārāmassapapañcaratinoti
Dvemābhikkhavediṭṭhiyo
bhavadiṭṭhicavibhavadiṭṭhica
Yehikecibhikkhavesamaṇāvābrāhmaṇāvābhavadiṭṭhiṁallīnābhavadiṭṭhiṁupagatābhavadiṭṭhiṁajjhositāvibhavadiṭṭhiyātepaṭiviruddhā
Yehikecibhikkhavesamaṇāvābrāhmaṇāvāvibhavadiṭṭhiṁallīnāvibhavadiṭṭhiṁupagatāvibhavadiṭṭhiṁajjhositābhavadiṭṭhiyātepaṭiviruddhā
Yehikecibhikkhavesamaṇāvābrāhmaṇāvāimāsaṁdvinnaṁdiṭṭhīnaṁsamudayañcaatthaṅgamañcaassādañcaādīnavañcanissaraṇañcayathābhūtaṁnappajānantitesarāgātesadosātesamohātesataṇhātesaupādānāteaviddasunoteanuruddhappaṭiviruddhātepapañcārāmāpapañcaratino
tenaparimuccantijātiyājarāyamaraṇenasokehiparidevehidukkhehidomanassehiupāyāsehi
naparimuccantidukkhasmātivadāmi
Yecakhokecibhikkhavesamaṇāvābrāhmaṇāvāimāsaṁdvinnaṁdiṭṭhīnaṁsamudayañcaatthaṅgamañcaassādañcaādīnavañcanissaraṇañcayathābhūtaṁpajānantitevītarāgātevītadosātevītamohātevītataṇhāteanupādānāteviddasunoteananuruddhaappaṭiviruddhātenippapañcārāmānippapañcaratino
teparimuccantijātiyājarāyamaraṇenasokehiparidevehidukkhehidomanassehiupāyāsehi
parimuccantidukkhasmātivadāmi
Cattārimānibhikkhaveupādānāni
Katamānicattāri
Kāmupādānaṁdiṭṭhupādānaṁsīlabbatupādānaṁattavādupādānaṁ
Santibhikkhaveekesamaṇabrāhmaṇāsabbupādānapariññāvādāpaṭijānamānā
Tenasammāsabbupādānapariññaṁpaññapenti
kāmupādānassapariññaṁpaññapentinadiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapentinasīlabbatupādānassapariññaṁpaññapentinaattavādupādānassapariññaṁpaññapenti
Taṁkissahetu
Imānihitebhontosamaṇabrāhmaṇātīṇiṭhānāniyathābhūtaṁnappajānanti
Tasmātebhontosamaṇabrāhmaṇāsabbupādānapariññāvādāpaṭijānamānā
tenasammāsabbupādānapariññaṁpaññapenti
kāmupādānassapariññaṁpaññapentinadiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapentinasīlabbatupādānassapariññaṁpaññapentinaattavādupādānassapariññaṁpaññapenti
Santibhikkhaveekesamaṇabrāhmaṇāsabbupādānapariññāvādāpaṭijānamānā
Tenasammāsabbupādānapariññaṁpaññapenti
kāmupādānassapariññaṁpaññapentidiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapentinasīlabbatupādānassapariññaṁpaññapentinaattavādupādānassapariññaṁpaññapenti
Taṁkissahetu
Imānihitebhontosamaṇabrāhmaṇādveṭhānāniyathābhūtaṁnappajānanti
Tasmātebhontosamaṇabrāhmaṇāsabbupādānapariññāvādāpaṭijānamānā
tenasammāsabbupādānapariññaṁpaññapenti
kāmupādānassapariññaṁpaññapentidiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapentinasīlabbatupādānassapariññaṁpaññapentinaattavādupādānassapariññaṁpaññapenti
Santibhikkhaveekesamaṇabrāhmaṇāsabbupādānapariññāvādāpaṭijānamānā
Tenasammāsabbupādānapariññaṁpaññapenti
kāmupādānassapariññaṁpaññapentidiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapentisīlabbatupādānassapariññaṁpaññapentinaattavādupādānassapariññaṁpaññapenti
Taṁkissahetu
Imañhitebhontosamaṇabrāhmaṇāekaṁṭhānaṁyathābhūtaṁnappajānanti
Tasmātebhontosamaṇabrāhmaṇāsabbupādānapariññāvādāpaṭijānamānā
tenasammāsabbupādānapariññaṁpaññapenti
kāmupādānassapariññaṁpaññapentidiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapentisīlabbatupādānassapariññaṁpaññapentinaattavādupādānassapariññaṁpaññapenti
Evarūpekhobhikkhavedhammavinayeyosattharipasādosonasammaggatoakkhāyati
yodhammepasādosonasammaggatoakkhāyati
yāsīlesuparipūrakāritāsānasammaggatāakkhāyati
yāsahadhammikesupiyamanāpatāsānasammaggatāakkhāyati
Taṁkissahetu
Evañhetaṁbhikkhavehotiyathātaṁdurakkhātedhammavinayeduppavediteaniyyānikeanupasamasaṁvattanikeasammāsambuddhappavedite
Tathāgatocakhobhikkhavearahaṁsammāsambuddhosabbupādānapariññāvādopaṭijānamānosammāsabbupādānapariññaṁpaññapeti
kāmupādānassapariññaṁpaññapetidiṭṭhupādānassapariññaṁpaññapetisīlabbatupādānassapariññaṁpaññapetiattavādupādānassapariññaṁpaññapeti
Evarūpekhobhikkhavedhammavinayeyosattharipasādososammaggatoakkhāyati
yodhammepasādososammaggatoakkhāyati
yāsīlesuparipūrakāritāsāsammaggatāakkhāyati
yāsahadhammikesupiyamanāpatāsāsammaggatāakkhāyati
Taṁkissahetu
Evañhetaṁbhikkhavehotiyathātaṁsvākkhātedhammavinayesuppavediteniyyānikeupasamasaṁvattanikesammāsambuddhappavedite
ImecabhikkhavecattāroupādānāKiṁnidānākiṁsamudayākiṁjātikākiṁpabhavā
Imecattāroupādānātaṇhānidānātaṇhāsamudayātaṇhājātikātaṇhāpabhavā
Taṇhācāyaṁbhikkhavekiṁnidānākiṁsamudayākiṁjātikākiṁpabhavā
Taṇhāvedanānidānāvedanāsamudayāvedanājātikāvedanāpabhavā
Vedanācāyaṁbhikkhavekiṁnidānākiṁsamudayākiṁjātikākiṁpabhavā
Vedanāphassanidānāphassasamudayāphassajātikāphassapabhavā
Phassocāyaṁbhikkhavekiṁnidānokiṁsamudayokiṁjātikokiṁpabhavo
Phassosaḷāyatananidānosaḷāyatanasamudayosaḷāyatanajātikosaḷāyatanapabhavo
Saḷāyatanañcidaṁbhikkhavekiṁnidānaṁkiṁsamudayaṁkiṁjātikaṁkiṁpabhavaṁ
Saḷāyatanaṁnāmarūpanidānaṁnāmarūpasamudayaṁnāmarūpajātikaṁnāmarūpapabhavaṁ
Nāmarūpañcidaṁbhikkhavekiṁnidānaṁkiṁsamudayaṁkiṁjātikaṁkiṁpabhavaṁ
Nāmarūpaṁviññāṇanidānaṁviññāṇasamudayaṁviññāṇajātikaṁviññāṇapabhavaṁ
Viññāṇañcidaṁbhikkhavekiṁnidānaṁkiṁsamudayaṁkiṁjātikaṁkiṁpabhavaṁ
Viññāṇaṁsaṅkhāranidānaṁsaṅkhārasamudayaṁsaṅkhārajātikaṁsaṅkhārapabhavaṁ
Saṅkhārācimebhikkhavekiṁnidānākiṁsamudayākiṁjātikākiṁpabhavā
Saṅkhārāavijjānidānāavijjāsamudayāavijjājātikāavijjāpabhavā
Yatocakhobhikkhavebhikkhunoavijjāpahīnāhotivijjāuppannāsoavijjāvirāgāvijjuppādānevakāmupādānaṁupādiyatinadiṭṭhupādānaṁupādiyatinasīlabbatupādānaṁupādiyatinaattavādupādānaṁupādiyati
Anupādiyaṁnaparitassatiaparitassaṁpaccattaññevaparinibbāyati
Khīṇājātivusitaṁbrahmacariyaṁkataṁkaraṇīyaṁnāparaṁitthattāyātipajānātīti
Idamavocabhagavā
Attamanātebhikkhūbhagavatobhāsitaṁabhinandunti
Cūḷasīhanādasuttaṁniṭṭhitaṁpaṭhamaṁ
漢譯
研經
本經世尊在舍衛城宣說「獅子吼」:唯此教法中有真正沙門,其餘宗派教說空乏。面對外道挑戰,以信師、信法、持戒、可愛同修四項根據回應;並以連續問答揭示:真正解脫之結論唯屬離貪、離瞋、離癡、離渴愛、無取之智者,而非耽於戲論者。接著分析四取(欲取、見取、戒禁取、我語取),指出外道雖聲稱通達,僅能局部宣說;唯如來完整教導四取之通達。末以緣起逆推(無明→行→識→名色→六處→觸→受→渴愛→取)說明根源,宣說斷無明、生明後,比丘不執四取,不動搖而般涅槃。
「此處有第一至第四沙門,他派主張空乏(suñña)沙門」構成本經獅子吼核心句式。mn11:2.3 明言「如是住此,作了獅子吼」,點明此四重排比 idha samaṇa 即 sīhanāda 的語言形式。
mn11:5 連環問答逐一否定有貪、瞋、癡、渴愛、取者之「結論」(niṭṭhā);唯智者、不耽戲論(nippapañca)者方得此結論。重複否定式揭示解脫道不相容於任何染污。
四取(欲取、見取、戒禁取、我語取)以渴愛(taṇhā)為集起,渴愛←受←觸←六處←名色←識←行←無明(avijjā)逐層上溯。斷無明則四取不生,得自內般涅槃。