巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme
Tatrakhobhagavābhikkhūāmantesi
bhikkhavoti
Bhadantetitebhikkhūbhagavatopaccassosuṁ
Bhagavāetadavoca
Seyyathāpibhikkhavevatthaṁsaṅkiliṭṭhaṁmalaggahitaṁ
tamenaṁrajakoyasmiṁyasmiṁraṅgajāteupasaṁhareyyayadinīlakāyayadipītakāyayadilohitakāyayadimañjiṭṭhakāyadurattavaṇṇamevassaaparisuddhavaṇṇamevassa
Taṁkissahetu
Aparisuddhattābhikkhavevatthassa
Evamevakhobhikkhavecittesaṅkiliṭṭheduggatipāṭikaṅkhā
Seyyathāpibhikkhavevatthaṁparisuddhaṁpariyodātaṁ
tamenaṁrajakoyasmiṁyasmiṁraṅgajāteupasaṁhareyyayadinīlakāyayadipītakāyayadilohitakāyayadimañjiṭṭhakāyasurattavaṇṇamevassaparisuddhavaṇṇamevassa
Taṁkissahetu
Parisuddhattābhikkhavevatthassa
Evamevakhobhikkhavecitteasaṅkiliṭṭhesugatipāṭikaṅkhā
Katamecabhikkhavecittassaupakkilesā
Abhijjhāvisamalobhocittassaupakkilesobyāpādocittassaupakkilesokodhocittassaupakkilesoupanāhocittassaupakkilesomakkhocittassaupakkilesopaḷāsocittassaupakkilesoissācittassaupakkilesomacchariyaṁcittassaupakkilesomāyācittassaupakkilesosāṭheyyaṁcittassaupakkilesothambhocittassaupakkilesosārambhocittassaupakkilesomānocittassaupakkilesoatimānocittassaupakkilesomadocittassaupakkilesopamādocittassaupakkileso
Sakhosobhikkhavebhikkhuabhijjhāvisamalobhocittassaupakkilesotiitividitvāabhijjhāvisamalobhaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
byāpādocittassaupakkilesoti
itividitvābyāpādaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
kodhocittassaupakkilesoti
itividitvākodhaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
upanāhocittassaupakkilesoti
itividitvāupanāhaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
makkhocittassaupakkilesoti
itividitvāmakkhaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
paḷāsocittassaupakkilesoti
itividitvāpaḷāsaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
issācittassaupakkilesoti
itividitvāissaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
macchariyaṁcittassaupakkilesoti
itividitvāmacchariyaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
māyācittassaupakkilesoti
itividitvāmāyaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
sāṭheyyaṁcittassaupakkilesoti
itividitvāsāṭheyyaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
thambhocittassaupakkilesoti
itividitvāthambhaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
sārambhocittassaupakkilesoti
itividitvāsārambhaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
mānocittassaupakkilesoti
itividitvāmānaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
atimānocittassaupakkilesoti
itividitvāatimānaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
madocittassaupakkilesoti
itividitvāmadaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
pamādocittassaupakkilesoti
itividitvāpamādaṁcittassaupakkilesaṁpajahati
Yatokhobhikkhavebhikkhunoabhijjhāvisamalobhocittassaupakkilesotiitividitvāabhijjhāvisamalobhocittassaupakkilesopahīnohoti
byāpādocittassaupakkilesoti
itividitvābyāpādocittassaupakkilesopahīnohoti
kodhocittassaupakkilesoti
itividitvākodhocittassaupakkilesopahīnohoti
upanāhocittassaupakkilesoti
itividitvāupanāhocittassaupakkilesopahīnohoti
makkhocittassaupakkilesoti
itividitvāmakkhocittassaupakkilesopahīnohoti
paḷāsocittassaupakkilesoti
itividitvāpaḷāsocittassaupakkilesopahīnohoti
issācittassaupakkilesoti
itividitvāissācittassaupakkilesopahīnohoti
macchariyaṁcittassaupakkilesoti
itividitvāmacchariyaṁcittassaupakkilesopahīnohoti
māyācittassaupakkilesoti
itividitvāmāyācittassaupakkilesopahīnohoti
sāṭheyyaṁcittassaupakkilesoti
itividitvāsāṭheyyaṁcittassaupakkilesopahīnohoti
thambhocittassaupakkilesoti
itividitvāthambhocittassaupakkilesopahīnohoti
sārambhocittassaupakkilesoti
itividitvāsārambhocittassaupakkilesopahīnohoti
mānocittassaupakkilesoti
itividitvāmānocittassaupakkilesopahīnohoti
atimānocittassaupakkilesoti
itividitvāatimānocittassaupakkilesopahīnohoti
madocittassaupakkilesoti
itividitvāmadocittassaupakkilesopahīnohoti
pamādocittassaupakkilesoti
itividitvāpamādocittassaupakkilesopahīnohoti
Sobuddheaveccappasādenasamannāgatohoti
itipisobhagavāarahaṁsammāsambuddhovijjācaraṇasampannosugatolokavidūanuttaropurisadammasārathisatthādevamanussānaṁbuddhobhagavāti
dhammeaveccappasādenasamannāgatohoti
svākkhātobhagavatādhammosandiṭṭhikoakālikoehipassikoopaneyyikopaccattaṁveditabboviññūhīti
saṅgheaveccappasādenasamannāgatohoti
suppaṭipannobhagavatosāvakasaṅghoujuppaṭipannobhagavatosāvakasaṅghoñāyappaṭipannobhagavatosāvakasaṅghosāmīcippaṭipannobhagavatosāvakasaṅghoyadidaṁcattāripurisayugāniaṭṭhapurisapuggalāEsabhagavatosāvakasaṅghoāhuneyyopāhuneyyodakkhiṇeyyoañjalikaraṇīyoanuttaraṁpuññakkhettaṁlokassāti
Yathodhikhopanassacattaṁhotivantaṁmuttaṁpahīnaṁpaṭinissaṭṭhaṁsobuddheaveccappasādenasamannāgatomhītilabhatiatthavedaṁlabhatidhammavedaṁlabhatidhammūpasaṁhitaṁpāmojjaṁ
Pamuditassapītijāyatipītimanassakāyopassambhatipassaddhakāyosukhaṁvedetisukhinocittaṁsamādhiyati
dhammepe
saṅgheaveccappasādenasamannāgatomhītilabhatiatthavedaṁlabhatidhammavedaṁlabhatidhammūpasaṁhitaṁpāmojjaṁ
pamuditassapītijāyatipītimanassakāyopassambhatipassaddhakāyosukhaṁvedetisukhinocittaṁsamādhiyati
Yathodhikhopanamecattaṁvantaṁmuttaṁpahīnaṁpaṭinissaṭṭhantilabhatiatthavedaṁlabhatidhammavedaṁlabhatidhammūpasaṁhitaṁpāmojjaṁ
pamuditassapītijāyatipītimanassakāyopassambhatipassaddhakāyosukhaṁvedetisukhinocittaṁsamādhiyati
Sakhosobhikkhavebhikkhuevaṁsīloevaṁdhammoevaṁpaññosālīnañcepipiṇḍapātaṁbhuñjativicitakāḷakaṁanekasūpaṁanekabyañjanaṁnevassataṁhotiantarāyāya
Seyyathāpibhikkhavevatthaṁsaṅkiliṭṭhaṁmalaggahitaṁacchodakaṁāgammaparisuddhaṁhotipariyodātaṁukkāmukhaṁvāpanāgammajātarūpaṁparisuddhaṁhotipariyodātaṁ
evamevakhobhikkhavebhikkhuevaṁsīloevaṁdhammoevaṁpaññosālīnañcepipiṇḍapātaṁbhuñjativicitakāḷakaṁanekasūpaṁanekabyañjanaṁnevassataṁhotiantarāyāya
SomettāsahagatenacetasāekaṁdisaṁpharitvāviharatitathādutiyaṁtathātatiyaṁtathācatutthaṁItiuddhamadhotiriyaṁsabbadhisabbattatāyasabbāvantaṁlokaṁmettāsahagatenacetasāvipulenamahaggatenaappamāṇenaaverenaabyāpajjenapharitvāviharati
karuṇāsahagatenacetasāpe
muditāsahagatenacetasāpe
upekkhāsahagatenacetasāekaṁdisaṁpharitvāviharatitathādutiyaṁtathātatiyaṁtathācatutthaṁItiuddhamadhotiriyaṁsabbadhisabbattatāyasabbāvantaṁlokaṁupekkhāsahagatenacetasāvipulenamahaggatenaappamāṇenaaverenaabyāpajjenapharitvāviharati
Soatthiidaṁatthihīnaṁatthipaṇītaṁatthiimassasaññāgatassauttarinissaraṇantipajānāti
Tassaevaṁjānatoevaṁpassatokāmāsavāpicittaṁvimuccatibhavāsavāpicittaṁvimuccatiavijjāsavāpicittaṁvimuccati
Vimuttasmiṁvimuttamitiñāṇaṁhoti
Khīṇājātivusitaṁbrahmacariyaṁkataṁkaraṇīyaṁnāparaṁitthattāyātipajānāti
Ayaṁvuccatibhikkhave
bhikkhusinātoantarenasinānenāti
Tenakhopanasamayenasundarikabhāradvājobrāhmaṇobhagavatoavidūrenisinnohoti
Athakhosundarikabhāradvājobrāhmaṇobhagavantaṁetadavoca
gacchatipanabhavaṁgotamobāhukaṁnadiṁsināyitunti
Kiṁbrāhmaṇabāhukāyanadiyā
Kiṁbāhukānadīkarissatīti
Lokkhasammatāhibhogotamabāhukānadībahujanassapuññasammatāhibhogotamabāhukānadībahujanassabāhukāyapananadiyābahujanopāpakammaṁkataṁpavāhetīti
Athakhobhagavāsundarikabhāradvājaṁbrāhmaṇaṁgāthāhiajjhabhāsi
Bāhukaṁadhikakkañca
gayaṁsundarikaṁmapi
Sarassatiṁpayāgañca
athobāhumatiṁnadiṁ
Niccampibālopakkhando
kaṇhakammonasujjhati
Kiṁsundarikākarissati
Kiṁpayāgākiṁbāhukānadī
Veriṁkatakibbisaṁnaraṁ
Nahinaṁsodhayepāpakamminaṁ
Suddhassavesadāphaggu
Suddhassuposathosadā
Suddhassasucikammassa
Sadāsampajjatevataṁ
Idhevasināhibrāhmaṇa
Sabbabhūtesukarohikhemataṁ
Sacemusānabhaṇasi
sacepāṇaṁnahiṁsasi
Saceadinnaṁnādiyasi
saddahānoamaccharī
Kiṁkāhasigayaṁgantvā
udapānopitegayāti
Evaṁvuttesundarikabhāradvājobrāhmaṇobhagavantaṁetadavoca
abhikkantaṁbhogotamaabhikkantaṁbhogotama
Seyyathāpibhogotamanikkujjitaṁvāukkujjeyyapaṭicchannaṁvāvivareyyamūḷhassavāmaggaṁācikkheyyaandhakārevātelapajjotaṁdhāreyyacakkhumantorūpānidakkhantītievamevaṁbhotāgotamenaanekapariyāyenadhammopakāsito
Esāhaṁbhavantaṁgotamaṁsaraṇaṁgacchāmidhammañcabhikkhusaṅghañca
Labheyyāhaṁbhotogotamassasantikepabbajjaṁlabheyyaṁupasampadanti
Alatthakhosundarikabhāradvājobrāhmaṇobhagavatosantikepabbajjaṁalatthaupasampadaṁ
Acirūpasampannokhopanāyasmābhāradvājoekovūpakaṭṭhoappamattoātāpīpahitattoviharantonacirassevayassatthāyakulaputtāsammadevaagārasmāanagāriyaṁpabbajantitadanuttaraṁbrahmacariyapariyosānaṁdiṭṭhevadhammesayaṁabhiññāsacchikatvāupasampajjavihāsi
Khīṇājātivusitaṁbrahmacariyaṁkataṁkaraṇīyaṁnāparaṁitthattāyātiabbhaññāsi
Aññatarokhopanāyasmābhāradvājoarahataṁahosīti
Vatthasuttaṁniṭṭhitaṁsattamaṁ
漢譯
研經
《衣服經》(MN7)於舍衛城祇陀林,世尊以「染布」設喻:污穢之布難以顯色,心有雜染則導向惡趣;清淨之布色澤鮮明,心清淨則導向善趣。 接著世尊列舉十六種心的雜染,涵蓋貪欲、瞋恚、忿、慳吝、慢、放逸等,比丘逐一了知並捨斷後,對佛、法、僧三寶生起如實正信,繼而由喜悅、身心輕安而得定,進而以慈、悲、喜、捨四無量心遍滿十方,最終從欲漏、有漏、無明漏解脫——此即「於內洗浴之比丘」。 後半段轉入對話:在場婆羅門詢問世尊是否前往婆呼迦河沐浴,世尊以偈頌答:聖河不能洗淨惡業,不妄語、不傷生、具信無慳方為真正清淨,「就在此處沐浴吧,婆羅門!」婆羅門深信皈依並出家,不久即證阿羅漢。
以臟布/淨布染色為喻:心染(saṅkiliṭṭha)應預期惡趣,心淨(asaṅkiliṭṭha)應預期善趣,構成本經開篇核心對稱教學。
本經列出16種心垢:貪欲、瞋恚、忿、怨恨、貶蔑、競諍、issā、慳吝、詭詐、欺詐、固執、憤激、慢、過慢、耽溺、放逸,為修行捨斷的對象清單。
每項雜染依「了知 X 為心的隨煩惱,便捨斷之(pajahati)」展開;第5章轉用 pahīna(已捨斷),呈現進行→完成的修行層次推進。