巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme
Athakhopiṅgalakocchobrāhmaṇoyenabhagavātenupasaṅkamiupasaṅkamitvābhagavatāsaddhiṁsammodi
SammodanīyaṁkathaṁsāraṇīyaṁvītisāretvāekamantaṁnisīdiEkamantaṁnisinnokhopiṅgalakocchobrāhmaṇobhagavantaṁetadavoca
yemebhogotamasamaṇabrāhmaṇāsaṅghinogaṇinogaṇācariyāñātāyasassinotitthakarāsādhusammatābahujanassa
seyyathidaṁpūraṇokassapomakkhaligosāloajitokesakambalopakudhokaccāyanosañcayobelaṭṭhaputtonigaṇṭhonāṭaputto
sabbetesakāyapaṭiññāyaabbhaññaṁsusabbevanābbhaññaṁsuudāhuekacceabbhaññaṁsuekaccenābbhaññaṁsūti
Alaṁbrāhmaṇatiṭṭhatetaṁ
sabbetesakāyapaṭiññāyaabbhaññaṁsusabbevanābbhaññaṁsuudāhuekacceabbhaññaṁsuekaccenābbhaññaṁsūti
Dhammaṁtebrāhmaṇadesessāmi
taṁsuṇāhisādhukaṁmanasikarohibhāsissāmīti
Evaṁbhotikhopiṅgalakocchobrāhmaṇobhagavatopaccassosi
Bhagavāetadavoca
Seyyathāpibrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁatikkammatacaṁatikkammapapaṭikaṁsākhāpalāsaṁchetvāādāyapakkameyyasārantimaññamāno
Tamenaṁcakkhumāpurisodisvāevaṁvadeyya
navatāyaṁbhavaṁpurisoaññāsisāraṁnaaññāsiphegguṁnaaññāsitacaṁnaaññāsipapaṭikaṁnaaññāsisākhāpalāsaṁ
Tathāhayaṁbhavaṁpurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁatikkammatacaṁatikkammapapaṭikaṁsākhāpalāsaṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissatīti
Seyyathāpivāpanabrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁatikkammatacaṁpapaṭikaṁchetvāādāyapakkameyyasārantimaññamāno
Tamenaṁcakkhumāpurisodisvāevaṁvadeyya
navatāyaṁbhavaṁpurisoaññāsisāraṁnaaññāsiphegguṁnaaññāsitacaṁnaaññāsipapaṭikaṁnaaññāsisākhāpalāsaṁ
Tathāhayaṁbhavaṁpurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁatikkammatacaṁpapaṭikaṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissatīti
Seyyathāpivāpanabrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁtacaṁchetvāādāyapakkameyyasārantimaññamāno
Tamenaṁcakkhumāpurisodisvāevaṁvadeyya
navatāyaṁbhavaṁpurisoaññāsisāraṁnaaññāsiphegguṁnaaññāsitacaṁnaaññāsipapaṭikaṁnaaññāsisākhāpalāsaṁ
Tathāhayaṁbhavaṁpurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁtacaṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissatīti
Seyyathāpivāpanabrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁphegguṁchetvāādāyapakkameyyasārantimaññamāno
Tamenaṁcakkhumāpurisodisvāevaṁvadeyya
navatāyaṁbhavaṁpurisoaññāsisāraṁnaaññāsiphegguṁnaaññāsitacaṁnaaññāsipapaṭikaṁnaaññāsisākhāpalāsaṁ
Tathāhayaṁbhavaṁpurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁphegguṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissatīti
Seyyathāpivāpanabrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatosāraññevachetvāādāyapakkameyyasārantijānamāno
Tamenaṁcakkhumāpurisodisvāevaṁvadeyya
aññāsivatāyaṁbhavaṁpurisosāraṁaññāsiphegguṁaññāsitacaṁaññāsipapaṭikaṁaññāsisākhāpalāsaṁ
Tathāhayaṁbhavaṁpurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatosāraññevachetvāādāyapakkantosārantijānamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁanubhavissatīti
Evamevakhobrāhmaṇaidhekaccopuggalosaddhāagārasmāanagāriyaṁpabbajitohoti
otiṇṇomhijātiyājarāyamaraṇenasokehiparidevehidukkhehidomanassehiupāyāsehidukkhotiṇṇodukkhapareto
appevanāmaimassakevalassadukkhakkhandhassaantakiriyāpaññāyethāti
Soevaṁpabbajitosamānolābhasakkārasilokaṁabhinibbatteti
Sotenalābhasakkārasilokenaattamanohotiparipuṇṇasaṅkappo
Sotenalābhasakkārasilokenaattānukkaṁsetiparaṁvambheti
ahamasmilābhasakkārasilokavāimepanaññebhikkhūappaññātāappesakkhāti
Lābhasakkārasilokenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyanachandaṁjanetinavāyamatiolīnavuttikocahotisāthaliko
Seyyathāpisobrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁatikkammatacaṁatikkammapapaṭikaṁsākhāpalāsaṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissati
Tathūpamāhaṁbrāhmaṇaimaṁpuggalaṁvadāmi
Idhapanabrāhmaṇaekaccopuggalosaddhāagārasmāanagāriyaṁpabbajitohoti
otiṇṇomhijātiyājarāyamaraṇenasokehiparidevehidukkhehidomanassehiupāyāsehidukkhotiṇṇodukkhapareto
appevanāmaimassakevalassadukkhakkhandhassaantakiriyāpaññāyethāti
Soevaṁpabbajitosamānolābhasakkārasilokaṁabhinibbatteti
Sotenalābhasakkārasilokenanaattamanohotinaparipuṇṇasaṅkappo
Sotenalābhasakkārasilokenanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Lābhasakkārasilokenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosīlasampadaṁārādheti
Sotāyasīlasampadāyaattamanohotiparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasīlasampadāyaattānukkaṁsetiparaṁvambheti
ahamasmisīlavākalyāṇadhammoimepanaññebhikkhūdussīlāpāpadhammāti
Sīlasampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyanachandaṁjanetinavāyamatiolīnavuttikocahotisāthaliko
Seyyathāpisobrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁatikkammatacaṁpapaṭikaṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissati
Tathūpamāhaṁbrāhmaṇaimaṁpuggalaṁvadāmi
Idhapanabrāhmaṇaekaccopuggalosaddhāagārasmāanagāriyaṁpabbajitohoti
otiṇṇomhijātiyājarāyamaraṇenasokehiparidevehidukkhehidomanassehiupāyāsehidukkhotiṇṇodukkhapareto
appevanāmaimassakevalassadukkhakkhandhassaantakiriyāpaññāyethāti
Soevaṁpabbajitosamānolābhasakkārasilokaṁabhinibbatteti
Sotenalābhasakkārasilokenanaattamanohotinaparipuṇṇasaṅkappo
Sotenalābhasakkārasilokenanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Lābhasakkārasilokenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosīlasampadaṁārādheti
Sotāyasīlasampadāyaattamanohotinocakhoparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasīlasampadāyanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Sīlasampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosamādhisampadaṁārādheti
Sotāyasamādhisampadāyaattamanohotiparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasamādhisampadāyaattānukkaṁsetiparaṁvambheti
ahamasmisamāhitoekaggacittoimepanaññebhikkhūasamāhitāvibbhantacittāti
Samādhisampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyanachandaṁjanetinavāyamatiolīnavuttikocahotisāthaliko
Seyyathāpisobrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁatikkammaphegguṁtacaṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissati
Tathūpamāhaṁbrāhmaṇaimaṁpuggalaṁvadāmi
Idhapanabrāhmaṇaekaccopuggalosaddhāagārasmāanagāriyaṁpabbajitohoti
otiṇṇomhijātiyājarāyamaraṇenape
antakiriyāpaññāyethāti
Soevaṁpabbajitosamānolābhasakkārasilokaṁabhinibbatteti
Sotenalābhasakkārasilokenanaattamanohotinaparipuṇṇasaṅkappo
Sotenalābhasakkārasilokenanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Lābhasakkārasilokenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosīlasampadaṁārādheti
Sotāyasīlasampadāyaattamanohotinocakhoparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasīlasampadāyanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Sīlasampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosamādhisampadaṁārādheti
Sotāyasamādhisampadāyaattamanohotinocakhoparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasamādhisampadāyanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Samādhisampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Soñāṇadassanaṁārādheti
Sotenañāṇadassanenaattamanohotiparipuṇṇasaṅkappo
Sotenañāṇadassanenaattānukkaṁsetiparaṁvambheti
ahamasmijānaṁpassaṁviharāmiimepanaññebhikkhūajānaṁapassaṁviharantīti
Ñāṇadassanenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyanachandaṁjanetinavāyamatiolīnavuttikocahotisāthaliko
Seyyathāpisobrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatoatikkammevasāraṁphegguṁchetvāādāyapakkantosārantimaññamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁnānubhavissati
Tathūpamāhaṁbrāhmaṇaimaṁpuggalaṁvadāmi
Idhapanabrāhmaṇaekaccopuggalosaddhāagārasmāanagāriyaṁpabbajitohoti
otiṇṇomhijātiyājarāyamaraṇenasokehiparidevehidukkhehidomanassehiupāyāsehidukkhotiṇṇodukkhapareto
appevanāmaimassakevalassadukkhakkhandhassaantakiriyāpaññāyethāti
Soevaṁpabbajitosamānolābhasakkārasilokaṁabhinibbatteti
Sotenalābhasakkārasilokenanaattamanohotinaparipuṇṇasaṅkappo
Sotenalābhasakkārasilokenanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Lābhasakkārasilokenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosīlasampadaṁārādheti
Sotāyasīlasampadāyaattamanohotinocakhoparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasīlasampadāyanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Sīlasampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Sosamādhisampadaṁārādheti
Sotāyasamādhisampadāyaattamanohotinocakhoparipuṇṇasaṅkappo
Sotāyasamādhisampadāyanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Samādhisampadāyacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Soñāṇadassanaṁārādheti
Sotenañāṇadassanenaattamanohotinocakhoparipuṇṇasaṅkappo
Sotenañāṇadassanenanaattānukkaṁsetinaparaṁvambheti
Ñāṇadassanenacayeaññedhammāuttaritarācapaṇītatarācatesaṁdhammānaṁsacchikiriyāyachandaṁjanetivāyamatianolīnavuttikocahotiasāthaliko
Katamecabrāhmaṇadhammāñāṇadassanenauttaritarācapaṇītatarāca
Idhabrāhmaṇabhikkhuviviccevakāmehiviviccaakusalehidhammehisavitakkaṁsavicāraṁvivekajaṁpītisukhaṁpaṭhamaṁjhānaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhuvitakkavicārānaṁvūpasamāajjhattaṁsampasādanaṁcetasoekodibhāvaṁavitakkaṁavicāraṁsamādhijaṁpītisukhaṁdutiyaṁjhānaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhupītiyācavirāgāupekkhakocaviharatisatocasampajānosukhañcakāyenapaṭisaṁvedetiyaṁtaṁariyāācikkhantiupekkhakosatimāsukhavihārītitatiyaṁjhānaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhusukhassacapahānādukkhassacapahānāpubbevasomanassadomanassānaṁatthaṅgamāadukkhamasukhaṁupekkhāsatipārisuddhiṁcatutthaṁjhānaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhusabbasorūpasaññānaṁsamatikkamāpaṭighasaññānaṁatthaṅgamānānattasaññānaṁamanasikārāanantoākāsotiākāsānañcāyatanaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhusabbasoākāsānañcāyatanaṁsamatikkammaanantaṁviññāṇantiviññāṇañcāyatanaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhusabbasoviññāṇañcāyatanaṁsamatikkammanatthikiñcītiākiñcaññāyatanaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhusabbasoākiñcaññāyatanaṁsamatikkammanevasaññānāsaññāyatanaṁupasampajjaviharati
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Punacaparaṁbrāhmaṇabhikkhusabbasonevasaññānāsaññāyatanaṁsamatikkammasaññāvedayitanirodhaṁupasampajjaviharatipaññāyacassadisvāāsavāparikkhīṇāhonti
Ayampikhobrāhmaṇadhammoñāṇadassanenauttaritarocapaṇītataroca
Imekhobrāhmaṇadhammāñāṇadassanenauttaritarācapaṇītatarāca
Seyyathāpisobrāhmaṇapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānomahatorukkhassatiṭṭhatosāravatosāraṁyevachetvāādāyapakkantosārantijānamāno
Yañcassasārenasārakaraṇīyaṁtañcassaatthaṁanubhavissati
Tathūpamāhaṁbrāhmaṇaimaṁpuggalaṁvadāmi
Itikhobrāhmaṇanayidaṁbrahmacariyaṁlābhasakkārasilokānisaṁsaṁnasīlasampadānisaṁsaṁnasamādhisampadānisaṁsaṁnañāṇadassanānisaṁsaṁ
Yācakhoayaṁbrāhmaṇaakuppācetovimutti
etadatthamidaṁbrāhmaṇabrahmacariyaṁetaṁsāraṁetaṁpariyosānanti
Evaṁvuttepiṅgalakocchobrāhmaṇobhagavantaṁetadavoca
abhikkantaṁbhogotamaabhikkantaṁbhogotamape
upāsakaṁmaṁbhavaṁgotamodhāretuajjataggepāṇupetaṁsaraṇaṁgatanti
Cūḷasāropamasuttaṁniṭṭhitaṁdasamaṁ
Opammavaggoniṭṭhitotatiyo
Tassuddānaṁ
Moḷiyaphaggunariṭṭhañcanāmo
Andhavanekathipuṇṇaṁnivāpo
Rāsikaṇerumahāgajanāmo
Sārūpamopunapiṅgalakoccho
漢譯
研經
賓伽羅柯車婆羅門問佛,六師外道是否都如自稱那樣證悟,還是全未證,或有證有不證。佛說這問題就此打住,改以求心材喻回答:有人求心材,卻只砍下枝葉、外皮、樹皮或邊材便當成心材帶走,能用心材做的事終究做不成;只有砍到心材的人才辦得到。出家人若因利養恭敬名聲、或戒成就、定成就、知見而心滿意足、自誇輕人,便分別止步於枝葉、外皮、樹皮、邊材。唯有不因此自滿,繼續修到四禪、四無色定、想受滅,證得不動的心解脫,才是梵行真正的心材與歸趣。賓伽羅柯車聽後讚歎,終身皈依為優婆塞。
有人想要心材,卻在大樹前砍下枝葉、外皮、樹皮或邊材,帶著走還以為那就是心材,能用心材辦的事終究辦不成。只有一路認清、砍到心材本身的人,才算真正拿到手。
賓伽羅柯車一開口就想知道六師外道誰真的證悟、誰沒有。佛說「這問題就此打住」,沒有評斷任何一位外道的對錯,轉頭教他怎麼檢查自己修行走到哪一步。
出家人若因利養、恭敬、名聲而心滿意足、自誇輕人,那只是枝葉;換成戒具足、定具足、知見,也不過是外皮、樹皮、邊材。梵行的目的不在這些,而在不動的心解脫,這才是心材、才是歸趣。四禪、四無色定、想受滅,是通往那裡的更高一段路。