巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavāvesāliyaṁviharatimahāvanekūṭāgārasālāyaṁ
Tenakhopanasamayenasaccakonigaṇṭhaputtovesāliyaṁpaṭivasatibhassappavādakopaṇḍitavādosādhusammatobahujanassa
Sovesāliyaṁparisatievaṁvācaṁbhāsati
nāhaṁtaṁpassāmisamaṇaṁvābrāhmaṇaṁvāsaṅghiṁgaṇiṁgaṇācariyaṁapiarahantaṁsammāsambuddhaṁpaṭijānamānaṁyomayāvādenavādaṁsamāraddhonasaṅkampeyyanasampakampeyyanasampavedheyyayassanakacchehisedāmucceyyuṁ
Thūṇaṁcepāhaṁacetanaṁvādenavādaṁsamārabheyyaṁsāpimayāvādenavādaṁsamāraddhāsaṅkampeyyasampakampeyyasampavedheyya
Kopanavādomanussabhūtassāti
Athakhoāyasmāassajipubbaṇhasamayaṁnivāsetvāpattacīvaramādāyavesāliṁpiṇḍāyapāvisi
Addasākhosaccakonigaṇṭhaputtovesāliyaṁjaṅghāvihāraṁanucaṅkamamānoanuvicaramānoāyasmantaṁassajiṁdūratovaāgacchantaṁ
Disvānayenāyasmāassajitenupasaṅkamiupasaṅkamitvāāyasmatāassajināsaddhiṁsammodi
SammodanīyaṁkathaṁsāraṇīyaṁvītisāretvāekamantaṁaṭṭhāsiEkamantaṁṭhitokhosaccakonigaṇṭhaputtoāyasmantaṁassajiṁetadavoca
kathaṁpanabhoassajisamaṇogotamosāvakevinetikathaṁbhāgācapanasamaṇassagotamassasāvakesuanusāsanībahulāpavattatīti
Evaṁkhoaggivessanabhagavāsāvakevinetievaṁbhāgācapanabhagavatosāvakesuanusāsanībahulāpavattati
rūpaṁbhikkhaveaniccaṁvedanāaniccāsaññāaniccāsaṅkhārāaniccāviññāṇaṁaniccaṁ
Rūpaṁbhikkhaveanattāvedanāanattāsaññāanattāsaṅkhārāanattāviññāṇaṁanattā
Sabbesaṅkhārāaniccāsabbedhammāanattāti
Evaṁkhoaggivessanabhagavāsāvakevinetievaṁbhāgācapanabhagavatosāvakesuanusāsanībahulāpavattatīti
Dussutaṁvatabhoassajiassumhayemayaṁevaṁvādiṁsamaṇaṁgotamaṁassumha
Appevanāmamayaṁkadācikarahacitenabhotāgotamenasaddhiṁsamāgaccheyyāmaappevanāmasiyākocidevakathāsallāpoappevanāmatasmāpāpakādiṭṭhigatāviveceyyāmāti
Tenakhopanasamayenapañcamattānilicchavisatānisanthāgāresannipatitānihontikenacidevakaraṇīyena
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtoyenatelicchavītenupasaṅkamiupasaṅkamitvātelicchavīetadavoca
abhikkamantubhontolicchavīabhikkamantubhontolicchavīajjamesamaṇenagotamenasaddhiṁkathāsallāpobhavissati
Sacemesamaṇogotamotathāpatiṭṭhissatiyathācameñātaññatarenasāvakenaassajinānāmabhikkhunāpatiṭṭhitaṁseyyathāpināmabalavāpurisodīghalomikaṁeḷakaṁlomesugahetvāākaḍḍheyyaparikaḍḍheyyasamparikaḍḍheyya
evamevāhaṁsamaṇaṁgotamaṁvādenavādaṁākaḍḍhissāmiparikaḍḍhissāmisamparikaḍḍhissāmi
Seyyathāpināmabalavāsoṇḍikākammakāromahantaṁsoṇḍikākiḷañjaṁgambhīreudakarahadepakkhipitvākaṇṇegahetvāākaḍḍheyyaparikaḍḍheyyasamparikaḍḍheyya
evamevāhaṁsamaṇaṁgotamaṁvādenavādaṁākaḍḍhissāmiparikaḍḍhissāmisamparikaḍḍhissāmi
Seyyathāpināmabalavāsoṇḍikādhuttovālaṁkaṇṇegahetvāodhuneyyaniddhuneyyanipphoṭeyya
evamevāhaṁsamaṇaṁgotamaṁvādenavādaṁodhunissāminiddhunissāminipphoṭessāmi
Seyyathāpināmakuñjarosaṭṭhihāyanogambhīraṁpokkharaṇiṁogāhetvāsāṇadhovikaṁnāmakīḷitajātaṁkīḷati
evamevāhaṁsamaṇaṁgotamaṁsāṇadhovikaṁmaññekīḷitajātaṁkīḷissāmi
Abhikkamantubhontolicchavīabhikkamantubhontolicchavīajjamesamaṇenagotamenasaddhiṁkathāsallāpobhavissatīti
Tatrekaccelicchavīevamāhaṁsu
kiṁsamaṇogotamosaccakassanigaṇṭhaputtassavādaṁāropessatiathakhosaccakonigaṇṭhaputtosamaṇassagotamassavādaṁāropessatīti
Ekaccelicchavīevamāhaṁsu
kiṁsobhavamānosaccakonigaṇṭhaputtoyobhagavatovādaṁāropessatiathakhobhagavāsaccakassanigaṇṭhaputtassavādaṁāropessatīti
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtopañcamattehilicchavisatehiparivutoyenamahāvanaṁkūṭāgārasālātenupasaṅkami
Tenakhopanasamayenasambahulābhikkhūabbhokāsecaṅkamanti
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtoyenatebhikkhūtenupasaṅkamiupasaṅkamitvātebhikkhūetadavoca
kahaṁnukhobhoetarahisobhavaṁgotamoviharati
Dassanakāmāhimayaṁtaṁbhavantaṁgotamanti
Esaaggivessanabhagavāmahāvanaṁajjhogāhetvāaññatarasmiṁrukkhamūledivāvihāraṁnisinnoti
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtomahatiyālicchaviparisāyasaddhiṁmahāvanaṁajjhogāhetvāyenabhagavātenupasaṅkamiupasaṅkamitvābhagavatāsaddhiṁsammodi
Sammodanīyaṁkathaṁsāraṇīyaṁvītisāretvāekamantaṁnisīdi
TepikholicchavīappekaccebhagavantaṁabhivādetvāekamantaṁnisīdiṁsuappekaccebhagavatāsaddhiṁsammodiṁsusammodanīyaṁkathaṁsāraṇīyaṁvītisāretvāekamantaṁnisīdiṁsuAppekacceyenabhagavātenañjaliṁpaṇāmetvāekamantaṁnisīdiṁsuappekaccebhagavatosantikenāmagottaṁsāvetvāekamantaṁnisīdiṁsuappekaccetuṇhībhūtāekamantaṁnisīdiṁsu
Ekamantaṁnisinnokhosaccakonigaṇṭhaputtobhagavantaṁetadavoca
puccheyyāhaṁbhavantaṁgotamaṁkiñcidevadesaṁsacemebhavaṁgotamookāsaṁkarotipañhassaveyyākaraṇāyāti
Pucchaaggivessanayadākaṅkhasīti
Kathaṁpanabhavaṁgotamosāvakevinetikathaṁbhāgācapanabhotogotamassasāvakesuanusāsanībahulāpavattatīti
Evaṁkhoahaṁaggivessanasāvakevinemievaṁbhāgācapanamesāvakesuanusāsanībahulāpavattati
rūpaṁbhikkhaveaniccaṁvedanāaniccāsaññāaniccāsaṅkhārāaniccāviññāṇaṁaniccaṁ
Rūpaṁbhikkhaveanattāvedanāanattāsaññāanattāsaṅkhārāanattāviññāṇaṁanattā
Sabbesaṅkhārāaniccāsabbedhammāanattāti
Evaṁkhoahaṁaggivessanasāvakevinemievaṁbhāgācapanamesāvakesuanusāsanībahulāpavattatīti
Upamāmaṁbhogotamapaṭibhātīti
Paṭibhātutaṁaggivessanātibhagavāavoca
Seyyathāpibhogotamayekecimebījagāmabhūtagāmāvuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjantisabbetepathaviṁnissāyapathaviyaṁpatiṭṭhāya
Evametebījagāmabhūtagāmāvuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjanti
Seyyathāpivāpanabhogotamayekecimebalakaraṇīyākammantākarīyantisabbetepathaviṁnissāyapathaviyaṁpatiṭṭhāya
Evametebalakaraṇīyākammantākarīyanti
Evamevakhobhogotamarūpattāyaṁpurisapuggalorūpepatiṭṭhāyapuññaṁvāapuññaṁvāpasavativedanattāyaṁpurisapuggalovedanāyaṁpatiṭṭhāyapuññaṁvāapuññaṁvāpasavatisaññattāyaṁpurisapuggalosaññāyaṁpatiṭṭhāyapuññaṁvāapuññaṁvāpasavatisaṅkhārattāyaṁpurisapuggalosaṅkhāresupatiṭṭhāyapuññaṁvāapuññaṁvāpasavativiññāṇattāyaṁpurisapuggaloviññāṇepatiṭṭhāyapuññaṁvāapuññaṁvāpasavatīti
Nanutvaṁaggivessanaevaṁvadesi
rūpaṁmeattāvedanāmeattāsaññāmeattāsaṅkhārāmeattāviññāṇaṁmeattāti
Ahañhibhogotamaevaṁvadāmi
rūpaṁmeattāvedanāmeattāsaññāmeattāsaṅkhārāmeattāviññāṇaṁmeattātiayañcamahatījanatāti
Kiñhiteaggivessanamahatījanatākarissati
Iṅghatvaṁaggivessanasakaññevavādaṁnibbeṭhehīti
Ahañhibhogotamaevaṁvadāmi
rūpaṁmeattāvedanāmeattāsaññāmeattāsaṅkhārāmeattāviññāṇaṁmeattāti
Tenahiaggivessanataññevetthapaṭipucchissāmiyathātekhameyyatathānaṁbyākareyyāsi
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
vatteyyaraññokhattiyassamuddhāvasittassasakasmiṁvijitevaso
ghātetāyaṁvāghātetuṁjāpetāyaṁvājāpetuṁpabbājetāyaṁvāpabbājetuṁseyyathāpiraññopasenadissakosalassaseyyathāpivāpanaraññomāgadhassaajātasattussavedehiputtassāti
Vatteyyabhogotamaraññokhattiyassamuddhāvasittassasakasmiṁvijitevaso
ghātetāyaṁvāghātetuṁjāpetāyaṁvājāpetuṁpabbājetāyaṁvāpabbājetuṁseyyathāpiraññopasenadissakosalassaseyyathāpivāpanaraññomāgadhassaajātasattussavedehiputtassa
Imesampihibhogotamasaṅghānaṁgaṇānaṁ
Seyyathidaṁvajjīnaṁmallānaṁ
vattatisakasmiṁvijitevaso
ghātetāyaṁvāghātetuṁjāpetāyaṁvājāpetuṁpabbājetāyaṁvāpabbājetuṁ
Kiṁpanaraññokhattiyassamuddhāvasittassaseyyathāpiraññopasenadissakosalassaseyyathāpivāpanaraññomāgadhassaajātasattussavedehiputtassa
Vatteyyabhogotamavattituñcamarahatīti
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yaṁtvaṁevaṁvadesi
rūpaṁmeattātivattatitetasmiṁrūpevaso
evaṁmerūpaṁhotuevaṁmerūpaṁmāahosīti
Evaṁvuttesaccakonigaṇṭhaputtotuṇhīahosi
Dutiyampikhobhagavāsaccakaṁnigaṇṭhaputtaṁetadavoca
taṁkiṁmaññasiaggivessanayaṁtvaṁevaṁvadesi
rūpaṁmeattātivattatitetasmiṁrūpevaso
evaṁmerūpaṁhotuevaṁmerūpaṁmāahosīti
Dutiyampikhosaccakonigaṇṭhaputtotuṇhīahosi
Athakhobhagavāsaccakaṁnigaṇṭhaputtaṁetadavoca
byākarohidāniaggivessananadānitetuṇhībhāvassakālo
Yokociaggivessanatathāgatenayāvatatiyaṁsahadhammikaṁpañhaṁpuṭṭhonabyākarotietthevassasattadhāmuddhāphalatīti
Tenakhopanasamayenavajirapāṇiyakkhoāyasaṁvajiraṁādāyaādittaṁsampajjalitaṁsajotibhūtaṁsaccakassanigaṇṭhaputtassauparivehāsaṁṭhitohoti
sacāyaṁsaccakonigaṇṭhaputtobhagavatāyāvatatiyaṁsahadhammikaṁpañhaṁpuṭṭhonabyākarissatietthevassasattadhāmuddhaṁphālessāmīti
Taṁkhopanavajirapāṇiṁyakkhaṁbhagavācevapassatisaccakocanigaṇṭhaputto
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtobhītosaṁviggolomahaṭṭhajātobhagavantaṁyevatāṇaṁgavesībhagavantaṁyevaleṇaṁgavesībhagavantaṁyevasaraṇaṁgavesībhagavantaṁetadavoca
pucchatumaṁbhavaṁgotamobyākarissāmīti
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yaṁtvaṁevaṁvadesi
rūpaṁmeattātivattatitetasmiṁrūpevaso
evaṁmerūpaṁhotuevaṁmerūpaṁmāahosīti
Nohidaṁbhogotama
Manasikarohiaggivessana
manasikaritvākhoaggivessanabyākarohi
Nakhotesandhiyatipurimenavāpacchimaṁpacchimenavāpurimaṁ
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yaṁtvaṁevaṁvadesi
vedanāmeattātivattatitetissaṁvedanāyaṁvaso
evaṁmevedanāhotuevaṁmevedanāmāahosīti
Nohidaṁbhogotama
Manasikarohiaggivessana
manasikaritvākhoaggivessanabyākarohi
Nakhotesandhiyatipurimenavāpacchimaṁpacchimenavāpurimaṁ
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yaṁtvaṁevaṁvadesi
saññāmeattātivattatitetissaṁsaññāyaṁvaso
evaṁmesaññāhotuevaṁmesaññāmāahosīti
Nohidaṁbhogotama
Manasikarohiaggivessana
manasikaritvākhoaggivessanabyākarohi
Nakhotesandhiyatipurimenavāpacchimaṁpacchimenavāpurimaṁ
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yaṁtvaṁevaṁvadesi
saṅkhārāmeattātivattatitetesusaṅkhāresuvaso
evaṁmesaṅkhārāhontuevaṁmesaṅkhārāmāahesunti
Nohidaṁbhogotama
Manasikarohiaggivessana
manasikaritvākhoaggivessanabyākarohi
Nakhotesandhiyatipurimenavāpacchimaṁpacchimenavāpurimaṁ
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yaṁtvaṁevaṁvadesi
viññāṇaṁmeattātivattatitetasmiṁviññāṇevaso
evaṁmeviññāṇaṁhotuevaṁmeviññāṇaṁmāahosīti
Nohidaṁbhogotama
Manasikarohiaggivessana
manasikaritvākhoaggivessanabyākarohi
Nakhotesandhiyatipurimenavāpacchimaṁpacchimenavāpurimaṁ
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
rūpaṁniccaṁvāaniccaṁvāti
Aniccaṁbhogotama
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvātaṁsukhaṁvāti
Dukkhaṁbhogotama
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvipariṇāmadhammaṁkallaṁnutaṁsamanupassituṁ
etaṁmamaesohamasmiesomeattāti
Nohidaṁbhogotama
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
vedanāpe
saññāpe
saṅkhārāpe
taṁkiṁmaññasiaggivessanaviññāṇaṁniccaṁvāaniccaṁvāti
Aniccaṁbhogotama
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvātaṁsukhaṁvāti
Dukkhaṁbhogotama
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvipariṇāmadhammaṁkallaṁnutaṁsamanupassituṁ
etaṁmamaesohamasmiesomeattāti
Nohidaṁbhogotama
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
yonukhodukkhaṁallīnodukkhaṁupagatodukkhaṁajjhositodukkhaṁetaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassatiapinukhososāmaṁvādukkhaṁparijāneyyadukkhaṁvāparikkhepetvāvihareyyāti
Kiñhisiyābhogotama
Nohidaṁbhogotamāti
Taṁkiṁmaññasiaggivessana
nanutvaṁevaṁsantedukkhaṁallīnodukkhaṁupagatodukkhaṁajjhositodukkhaṁ
etaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassasīti
Kiñhinosiyābhogotama
Evametaṁbhogotamāti
Seyyathāpiaggivessanapurisosāratthikosāragavesīsārapariyesanaṁcaramānotiṇhaṁkuṭhāriṁādāyavanaṁpaviseyya
Sotatthapasseyyamahantaṁkadalikkhandhaṁujuṁnavaṁakukkukajātaṁ
Tamenaṁmūlechindeyyamūlechetvāaggechindeyyaaggechetvāpattavaṭṭiṁvinibbhujeyya
Sotatthapattavaṭṭiṁvinibbhujantopheggumpinādhigaccheyyakutosāraṁ
Evamevakhotvaṁaggivessanamayāsakasmiṁvādesamanuyuñjiyamānosamanugāhiyamānosamanubhāsiyamānorittotucchoaparaddho
Bhāsitākhopanateesāaggivessanavesāliyaṁparisativācā
nāhaṁtaṁpassāmisamaṇaṁvābrāhmaṇaṁvāsaṅghiṁgaṇiṁgaṇācariyaṁapiarahantaṁsammāsambuddhaṁpaṭijānamānaṁyomayāvādenavādaṁsamāraddhonasaṅkampeyyanasampakampeyyanasampavedheyyayassanakacchehisedāmucceyyuṁ
Thūṇaṁcepāhaṁacetanaṁvādenavādaṁsamārabheyyaṁsāpimayāvādenavādaṁsamāraddhāsaṅkampeyyasampakampeyyasampavedheyya
Kopanavādomanussabhūtassāti
Tuyhaṁkhopanaaggivessanaappekaccānisedaphusitāninalāṭāmuttāniuttarāsaṅgaṁvinibhinditvābhūmiyaṁpatiṭṭhitāni
Mayhaṁkhopanaaggivessananatthietarahikāyasmiṁsedoti
Itibhagavātasmiṁparisatisuvaṇṇavaṇṇaṁkāyaṁvivari
Evaṁvuttesaccakonigaṇṭhaputtotuṇhībhūtomaṅkubhūtopattakkhandhoadhomukhopajjhāyantoappaṭibhānonisīdi
Athakhodummukholicchaviputtosaccakaṁnigaṇṭhaputtaṁtuṇhībhūtaṁmaṅkubhūtaṁpattakkhandhaṁadhomukhaṁpajjhāyantaṁappaṭibhānaṁviditvābhagavantaṁetadavoca
upamāmaṁbhagavāpaṭibhātīti
Paṭibhātutaṁdummukhātibhagavāavoca
Seyyathāpibhantegāmassavānigamassavāavidūrepokkharaṇī
Tatrāssakakkaṭako
Athakhobhantesambahulākumārakāvākumārikāvātamhāgāmāvānigamāvānikkhamitvāyenasāpokkharaṇītenupasaṅkameyyuṁupasaṅkamitvātaṁpokkharaṇiṁogāhetvātaṁkakkaṭakaṁudakāuddharitvāthalepatiṭṭhāpeyyuṁ
Yaññadevahisobhantekakkaṭakoaḷaṁabhininnāmeyyataṁtadevatekumārakāvākumārikāvākaṭṭhenavākathalenavāsañchindeyyuṁsambhañjeyyuṁsampalibhañjeyyuṁ
Evañhisobhantekakkaṭakosabbehiaḷehisañchinnehisambhaggehisampalibhaggehiabhabbotaṁpokkharaṇiṁpunaotarituṁseyyathāpipubbe
Evamevakhobhanteyānisaccakassanigaṇṭhaputtassavisūkāyitānivisevitānivipphanditānitānipisabbānibhagavatāsañchinnānisambhaggānisampalibhaggāni
abhabbocadānibhantesaccakonigaṇṭhaputtopunabhagavantaṁupasaṅkamituṁyadidaṁvādādhippāyoti
Evaṁvuttesaccakonigaṇṭhaputtodummukhaṁlicchaviputtaṁetadavoca
āgamehitvaṁdummukhaāgamehitvaṁdummukhanamayaṁtayāsaddhiṁmantemaidhamayaṁbhotāgotamenasaddhiṁmantema
Tiṭṭhatesābhogotamaamhākañcevaaññesañcaputhusamaṇabrāhmaṇānaṁvācā
Vilāpaṁvilapitaṁmaññe
Kittāvatācanukhobhotogotamassasāvakosāsanakarohotiovādapatikarotiṇṇavicikicchovigatakathaṅkathovesārajjappattoaparappaccayosatthusāsaneviharatīti
Idhaaggivessanamamasāvakoyaṁkiñcirūpaṁatītānāgatapaccuppannaṁajjhattaṁvābahiddhāvāoḷārikaṁvāsukhumaṁvāhīnaṁvāpaṇītaṁvāyaṁdūresantikevāsabbaṁrūpaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātievametaṁyathābhūtaṁsammappaññāyapassati
yākācivedanāpe
yākācisaññāpe
yekecisaṅkhārāpe
yaṁkiñciviññāṇaṁatītānāgatapaccuppannaṁajjhattaṁvābahiddhāvāoḷārikaṁvāsukhumaṁvāhīnaṁvāpaṇītaṁvāyaṁdūresantikevāsabbaṁviññāṇaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātievametaṁyathābhūtaṁsammappaññāyapassati
Ettāvatākhoaggivessanamamasāvakosāsanakarohotiovādapatikarotiṇṇavicikicchovigatakathaṅkathovesārajjappattoaparappaccayosatthusāsaneviharatīti
Kittāvatāpanabhogotamabhikkhuarahaṁhotikhīṇāsavovusitavākatakaraṇīyoohitabhāroanuppattasadatthoparikkhīṇabhavasaṁyojanosammadaññāvimuttoti
Idhaaggivessanabhikkhuyaṁkiñcirūpaṁatītānāgatapaccuppannaṁajjhattaṁvābahiddhāvāoḷārikaṁvāsukhumaṁvāhīnaṁvāpaṇītaṁvāyaṁdūresantikevāsabbaṁrūpaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātievametaṁyathābhūtaṁsammappaññāyadisvāanupādāvimuttohoti
yākācivedanāpe
yākācisaññāpe
yekecisaṅkhārāpe
yaṁkiñciviññāṇaṁatītānāgatapaccuppannaṁajjhattaṁvābahiddhāvāoḷārikaṁvāsukhumaṁvāhīnaṁvāpaṇītaṁvāyaṁdūresantikevāsabbaṁviññāṇaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātievametaṁyathābhūtaṁsammappaññāyadisvāanupādāvimuttohoti
Ettāvatākhoaggivessanabhikkhuarahaṁhotikhīṇāsavovusitavākatakaraṇīyoohitabhāroanuppattasadatthoparikkhīṇabhavasaṁyojanosammadaññāvimutto
Evaṁvimuttacittokhoaggivessanabhikkhutīhianuttariyehisamannāgatohoti
dassanānuttariyenapaṭipadānuttariyenavimuttānuttariyena
Evaṁvimuttacittokhoaggivessanabhikkhutathāgataññevasakkarotigaruṁkarotimānetipūjeti
buddhosobhagavābodhāyadhammaṁdesetidantosobhagavādamathāyadhammaṁdesetisantosobhagavāsamathāyadhammaṁdesetitiṇṇosobhagavātaraṇāyadhammaṁdesetiparinibbutosobhagavāparinibbānāyadhammaṁdesetīti
Evaṁvuttesaccakonigaṇṭhaputtobhagavantaṁetadavoca
mayamevabhogotamadhaṁsīmayaṁpagabbāyemayaṁbhavantaṁgotamaṁvādenavādaṁāsādetabbaṁamaññimha
Siyāhibhogotamahatthiṁpabhinnaṁāsajjapurisassasotthibhāvonatvevabhavantaṁgotamaṁāsajjasiyāpurisassasotthibhāvo
Siyāhibhogotamapajjalitaṁaggikkhandhaṁāsajjapurisassasotthibhāvonatvevabhavantaṁgotamaṁāsajjasiyāpurisassasotthibhāvo
Siyāhibhogotamaāsīvisaṁghoravisaṁāsajjapurisassasotthibhāvonatvevabhavantaṁgotamaṁāsajjasiyāpurisassasotthibhāvo
Mayamevabhogotamadhaṁsīmayaṁpagabbāyemayaṁbhavantaṁgotamaṁvādenavādaṁāsādetabbaṁamaññimha
Adhivāsetumebhavaṁgotamosvātanāyabhattaṁsaddhiṁbhikkhusaṅghenāti
Adhivāsesibhagavātuṇhībhāvena
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtobhagavatoadhivāsanaṁviditvātelicchavīāmantesi
suṇantumebhontolicchavīsamaṇomegotamonimantitosvātanāyasaddhiṁbhikkhusaṅghena
Tenameabhihareyyāthayamassapatirūpaṁmaññeyyāthāti
Athakhotelicchavītassārattiyāaccayenasaccakassanigaṇṭhaputtassapañcamattānithālipākasatānibhattābhihāraṁabhihariṁsu
Athakhonigaṇṭhaputtosakeārāmepaṇītaṁkhādanīyaṁbhojanīyaṁpaṭiyādāpetvābhagavatokālaṁārocāpesi
kālobhogotamaniṭṭhitaṁbhattanti
Athakhobhagavāpubbaṇhasamayaṁnivāsetvāpattacīvaramādāyayenasaccakassanigaṇṭhaputtassaārāmotenupasaṅkamiupasaṅkamitvāpaññatteāsanenisīdisaddhiṁbhikkhusaṅghena
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtobuddhappamukhaṁbhikkhusaṅghaṁpaṇītenakhādanīyenabhojanīyenasahatthāsantappesisampavāresi
Athakhosaccakonigaṇṭhaputtobhagavantaṁbhuttāviṁonītapattapāṇiṁaññataraṁnīcaṁāsanaṁgahetvāekamantaṁnisīdi
Ekamantaṁnisinnokhosaccakonigaṇṭhaputtobhagavantaṁetadavoca
yamidaṁbhogotamadānepuññañcapuññamahīcataṁdāyakānaṁsukhāyahotūti
Yaṁkhoaggivessanatādisaṁdakkhiṇeyyaṁāgammaavītarāgaṁavītadosaṁavītamohaṁtaṁdāyakānaṁbhavissati
Yaṁkhoaggivessanamādisaṁdakkhiṇeyyaṁāgammavītarāgaṁvītadosaṁvītamohaṁtaṁtuyhaṁbhavissatīti
Cūḷasaccakasuttaṁniṭṭhitaṁpañcamaṁ
漢譯
研經
尼乾子薩遮迦是毘舍離出了名的辯士,曾誇口說連木柱跟他辯論都會顫抖。他率五百離車人到大林重閣講堂,主張色、受、想、行、識就是自己的我。佛陀反問:灌頂剎帝利王能在國土內處死、放逐他人,你對色能不能也這樣自在,要它如此、不要它如此?薩遮迦沉默兩次,執金剛夜叉持熾燃金剛杵懸在頭頂,才驚懼作答,承認做不到自主,也承認五蘊無常、是苦,把苦當作我便無從了知、捨棄。佛陀以芭蕉樹幹剝到底找不到心材為喻,指出他的主張同樣空洞。薩遮迦滿頭大汗,佛陀身上無汗,認輸後隔天備飯供養。
佛陀問薩遮迦:一位灌頂剎帝利王在自己統治的國土裡,可以處死該處死的人、放逐該放逐的人,這是自在之權。接著追問:你說色是你的我,那你對色有沒有這樣的自在,能不能要它是這樣、不要它是那樣?薩遮迦答不出來。這一問把「什麼是自我」的抽象爭論,換成一個可以具體檢驗的標準:有沒有主宰、支配的能力。
佛陀問第一次,薩遮迦沉默;問第二次,還是沉默。佛陀說,如來如法問到第三次仍不答,頭會裂成七片。這時執金剛夜叉手持熾燃的金剛杵,懸在薩遮迦頭頂上方,準備動手。薩遮迦嚇得毛髮直豎,趕緊求佛陀開口再問,他才願意回答。這段情節顯示薩遮迦不是被說服,而是被逼到牆角才鬆口承認自己對五蘊做不了主。
佛陀不是直接否定薩遮迦的主張,而是一步步問:色是常還是無常?無常。無常的是苦還是樂?苦。那無常、苦、會變易的東西,適合看作『這是我的、我就是這個、我的自我』嗎?不適合。受、想、行、識也依序這樣問過一遍。佛陀再問:黏著在苦上、把苦當作我的人,能親自了知苦、捨棄苦嗎?薩遮迦說不可能。這套一問一答的次第,後來在其他經裡也常用來檢驗「是不是我」。