巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme
Tenakhopanasamayenaariṭṭhassanāmabhikkhunogaddhabādhipubbassaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁhoti
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Assosuṁkhosambahulābhikkhū
ariṭṭhassakiranāmabhikkhunogaddhabādhipubbassaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁ
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Athakhotebhikkhūyenaariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbotenupasaṅkamiṁsuupasaṅkamitvāariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetadavocuṁ
saccaṁkirateāvusoariṭṭhaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁ
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Evaṁbyākhoahaṁāvusobhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Athakhotepibhikkhūariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetasmāpāpakādiṭṭhigatāvivecetukāmāsamanuyuñjantisamanugāhantisamanubhāsanti
māhevaṁāvusoariṭṭhaavacamābhagavantaṁabbhācikkhinahisādhubhagavatoabbhakkhānaṁnahibhagavāevaṁvadeyya
Anekapariyāyenāvusoariṭṭhaantarāyikādhammāantarāyikāvuttābhagavatāalañcapanatepaṭisevatoantarāyāya
Appassādākāmāvuttābhagavatābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Aṭṭhikaṅkalūpamākāmāvuttābhagavatā
maṁsapesūpamākāmāvuttābhagavatā
tiṇukkūpamākāmāvuttābhagavatā
aṅgārakāsūpamākāmāvuttābhagavatā
supinakūpamākāmāvuttābhagavatā
yācitakūpamākāmāvuttābhagavatā
rukkhaphalūpamākāmāvuttābhagavatā
asisūnūpamākāmāvuttābhagavatā
sattisūlūpamākāmāvuttābhagavatā
sappasirūpamākāmāvuttābhagavatābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyoti
Evampikhoariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbotehibhikkhūhisamanuyuñjiyamānosamanugāhiyamānosamanubhāsiyamānotadevapāpakaṁdiṭṭhigataṁthāmasāparāmāsāabhinivissavoharati
evaṁbyākhoahaṁāvusobhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
YatokhotebhikkhūnāsakkhiṁsuariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetasmāpāpakādiṭṭhigatāvivecetuṁathakhotebhikkhūyenabhagavātenupasaṅkamiṁsuupasaṅkamitvābhagavantaṁabhivādetvāekamantaṁnisīdiṁsuEkamantaṁnisinnākhotebhikkhūbhagavantaṁetadavocuṁ
ariṭṭhassanāmabhantebhikkhunogaddhabādhipubbassaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁ
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Assumhakhomayaṁbhante
ariṭṭhassakiranāmabhikkhunogaddhabādhipubbassaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁ
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Athakhomayaṁbhanteyenaariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbotenupasaṅkamimhaupasaṅkamitvāariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetadavocumha
saccaṁkirateāvusoariṭṭhaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁ
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Evaṁvuttebhanteariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubboamheetadavoca
evaṁbyākhoahaṁāvusobhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Athakhomayaṁbhanteariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetasmāpāpakādiṭṭhigatāvivecetukāmāsamanuyuñjimhasamanugāhimhasamanubhāsimha
māhevaṁāvusoariṭṭhaavacamābhagavantaṁabbhācikkhinahisādhubhagavatoabbhakkhānaṁnahibhagavāevaṁvadeyya
Anekapariyāyenāvusoariṭṭhaantarāyikādhammāantarāyikāvuttābhagavatāalañcapanatepaṭisevatoantarāyāya
Appassādākāmāvuttābhagavatābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Aṭṭhikaṅkalūpamākāmāvuttābhagavatāpe
sappasirūpamākāmāvuttābhagavatābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyoti
Evampikhobhanteariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubboamhehisamanuyuñjiyamānosamanugāhiyamānosamanubhāsiyamānotadevapāpakaṁdiṭṭhigataṁthāmasāparāmāsāabhinivissavoharati
evaṁbyākhoahaṁāvusobhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Yatokhomayaṁbhantenāsakkhimhaariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetasmāpāpakādiṭṭhigatāvivecetuṁathamayaṁetamatthaṁbhagavatoārocemāti
Athakhobhagavāaññataraṁbhikkhuṁāmantesi
ehitvaṁbhikkhumamavacanenaariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁāmantehi
satthātaṁāvusoariṭṭhaāmantetīti
Evaṁbhantetikhosobhikkhubhagavatopaṭissutvāyenaariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbotenupasaṅkamiupasaṅkamitvāariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetadavoca
satthātaṁāvusoariṭṭhaāmantetīti
EvamāvusotikhoariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbotassabhikkhunopaṭissutvāyenabhagavātenupasaṅkamiupasaṅkamitvābhagavantaṁabhivādetvāekamantaṁnisīdiEkamantaṁnisinnaṁkhoariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁbhagavāetadavoca
saccaṁkirateariṭṭhaevarūpaṁpāpakaṁdiṭṭhigataṁuppannaṁ
tathāhaṁbhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Evaṁbyākhoahaṁbhantebhagavatādhammaṁdesitaṁājānāmiyathāyemeantarāyikādhammāvuttābhagavatātepaṭisevatonālaṁantarāyāyāti
Kassakhonāmatvaṁmoghapurisamayāevaṁdhammaṁdesitaṁājānāsi
NanumayāmoghapurisaanekapariyāyenaantarāyikādhammāantarāyikāvuttāAlañcapanatepaṭisevatoantarāyāya
Appassādākāmāvuttāmayābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Aṭṭhikaṅkalūpamākāmāvuttāmayā
maṁsapesūpamākāmāvuttāmayā
tiṇukkūpamākāmāvuttāmayā
aṅgārakāsūpamākāmāvuttāmayā
supinakūpamākāmāvuttāmayā
yācitakūpamākāmāvuttāmayā
rukkhaphalūpamākāmāvuttāmayā
asisūnūpamākāmāvuttāmayā
sattisūlūpamākāmāvuttāmayā
sappasirūpamākāmāvuttāmayābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Athacapanatvaṁmoghapurisaattanāduggahitenaamhecevaabbhācikkhasiattānañcakhanasibahuñcaapuññaṁpasavasi
Tañhitemoghapurisabhavissatidīgharattaṁahitāyadukkhāyāti
Athakhobhagavābhikkhūāmantesi
Taṁkiṁmaññathabhikkhave
apināyaṁariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbousmīkatopiimasmiṁdhammavinayeti
Kiñhisiyābhante
nohetaṁbhanteti
Evaṁvutteariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubbotuṇhībhūtomaṅkubhūtopattakkhandhoadhomukhopajjhāyantoappaṭibhānonisīdi
Athakhobhagavāariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁtuṇhībhūtaṁmaṅkubhūtaṁpattakkhandhaṁadhomukhaṁpajjhāyantaṁappaṭibhānaṁviditvāariṭṭhaṁbhikkhuṁgaddhabādhipubbaṁetadavoca
paññāyissasikhotvaṁmoghapurisaetenasakenapāpakenadiṭṭhigatena
Idhāhaṁbhikkhūpaṭipucchissāmīti
Athakhobhagavābhikkhūāmantesi
tumhepimebhikkhaveevaṁdhammaṁdesitaṁājānāthayathāyaṁariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubboattanāduggahitenaamhecevaabbhācikkhatiattānañcakhanatibahuñcaapuññaṁpasavatīti
Nohetaṁbhante
Anekapariyāyenahinobhanteantarāyikādhammāantarāyikāvuttābhagavatā
alañcapanatepaṭisevatoantarāyāya
Appassādākāmāvuttābhagavatābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Aṭṭhikaṅkalūpamākāmāvuttābhagavatāpe
sappasirūpamākāmāvuttābhagavatābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyoti
Sādhusādhubhikkhavesādhukhometumhebhikkhaveevaṁdhammaṁdesitaṁājānātha
Anekapariyāyenahikhobhikkhaveantarāyikādhammāvuttāmayāalañcapanatepaṭisevatoantarāyāya
Appassādākāmāvuttāmayābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Aṭṭhikaṅkalūpamākāmāvuttāmayāpe
sappasirūpamākāmāvuttāmayābahudukkhābahupāyāsāādīnavoetthabhiyyo
Athacapanāyaṁariṭṭhobhikkhugaddhabādhipubboattanāduggahitenaamhecevaabbhācikkhatiattānañcakhanatibahuñcaapuññaṁpasavati
Tañhitassamoghapurisassabhavissatidīgharattaṁahitāyadukkhāya
Sovatabhikkhaveaññatrevakāmehiaññatrakāmasaññāyaaññatrakāmavitakkehikāmepaṭisevissatītinetaṁṭhānaṁvijjati
Idhabhikkhaveekaccemoghapurisādhammaṁpariyāpuṇanti
suttaṁgeyyaṁveyyākaraṇaṁgāthaṁudānaṁitivuttakaṁjātakaṁabbhutadhammaṁvedallaṁ
Tetaṁdhammaṁpariyāpuṇitvātesaṁdhammānaṁpaññāyaatthaṁnaupaparikkhanti
Tesaṁtedhammāpaññāyaatthaṁanupaparikkhataṁnanijjhānaṁkhamanti
Teupārambhānisaṁsācevadhammaṁpariyāpuṇantiitivādappamokkhānisaṁsāca
Yassacatthāyadhammaṁpariyāpuṇantitañcassaatthaṁnānubhonti
Tesaṁtedhammāduggahitādīgharattaṁahitāyadukkhāyasaṁvattanti
Taṁkissahetu
Duggahitattābhikkhavedhammānaṁ
Seyyathāpibhikkhavepurisoalagaddatthikoalagaddagavesīalagaddapariyesanaṁcaramāno
Sopasseyyamahantaṁalagaddaṁ
Tamenaṁbhogevānaṅguṭṭhevāgaṇheyya
Tassasoalagaddopaṭiparivattitvāhatthevābāhāyavāaññatarasmiṁvāaṅgapaccaṅgeḍaṁseyya
Sotatonidānaṁmaraṇaṁvānigaccheyyamaraṇamattaṁvādukkhaṁ
Taṁkissahetu
Duggahitattābhikkhavealagaddassa
Evamevakhobhikkhaveidhekaccemoghapurisādhammaṁpariyāpuṇanti
suttaṁgeyyaṁveyyākaraṇaṁgāthaṁudānaṁitivuttakaṁjātakaṁabbhutadhammaṁvedallaṁ
Tetaṁdhammaṁpariyāpuṇitvātesaṁdhammānaṁpaññāyaatthaṁnaupaparikkhanti
Tesaṁtedhammāpaññāyaatthaṁanupaparikkhataṁnanijjhānaṁkhamanti
Teupārambhānisaṁsācevadhammaṁpariyāpuṇantiitivādappamokkhānisaṁsāca
Yassacatthāyadhammaṁpariyāpuṇantitañcassaatthaṁnānubhonti
Tesaṁtedhammāduggahitādīgharattaṁahitāyadukkhāyasaṁvattanti
Taṁkissahetu
Duggahitattābhikkhavedhammānaṁ
Idhapanabhikkhaveekaccekulaputtādhammaṁpariyāpuṇanti
suttaṁgeyyaṁveyyākaraṇaṁgāthaṁudānaṁitivuttakaṁjātakaṁabbhutadhammaṁvedallaṁ
Tetaṁdhammaṁpariyāpuṇitvātesaṁdhammānaṁpaññāyaatthaṁupaparikkhanti
Tesaṁtedhammāpaññāyaatthaṁupaparikkhataṁnijjhānaṁkhamanti
Tenacevaupārambhānisaṁsādhammaṁpariyāpuṇantinaitivādappamokkhānisaṁsāca
Yassacatthāyadhammaṁpariyāpuṇantitañcassaatthaṁanubhonti
Tesaṁtedhammāsuggahitādīgharattaṁhitāyasukhāyasaṁvattanti
Taṁkissahetu
Suggahitattābhikkhavedhammānaṁ
Seyyathāpibhikkhavepurisoalagaddatthikoalagaddagavesīalagaddapariyesanaṁcaramāno
Sopasseyyamahantaṁalagaddaṁ
Tamenaṁajapadenadaṇḍenasuniggahitaṁniggaṇheyya
Ajapadenadaṇḍenasuniggahitaṁniggahitvāgīvāyasuggahitaṁgaṇheyya
Kiñcāpisobhikkhavealagaddotassapurisassahatthaṁvābāhaṁvāaññataraṁvāaṅgapaccaṅgaṁbhogehipaliveṭheyyaathakhosonevatatonidānaṁmaraṇaṁvānigaccheyyamaraṇamattaṁvādukkhaṁ
Taṁkissahetu
Suggahitattābhikkhavealagaddassa
Evamevakhobhikkhaveidhekaccekulaputtādhammaṁpariyāpuṇanti
suttaṁgeyyaṁveyyākaraṇaṁgāthaṁudānaṁitivuttakaṁjātakaṁabbhutadhammaṁvedallaṁ
Tetaṁdhammaṁpariyāpuṇitvātesaṁdhammānaṁpaññāyaatthaṁupaparikkhanti
Tesaṁtedhammāpaññāyaatthaṁupaparikkhataṁnijjhānaṁkhamanti
Tenacevaupārambhānisaṁsādhammaṁpariyāpuṇantinaitivādappamokkhānisaṁsāca
Yassacatthāyadhammaṁpariyāpuṇantitañcassaatthaṁanubhonti
Tesaṁtedhammāsuggahitādīgharattaṁatthāyahitāyasukhāyasaṁvattanti
Taṁkissahetu
Suggahitattābhikkhavedhammānaṁ
Tasmātihabhikkhaveyassamebhāsitassaatthaṁājāneyyāthatathānaṁdhāreyyātha
Yassacapanamebhāsitassaatthaṁnaājāneyyāthaahaṁvotatthapaṭipucchitabboyevāpanāssuviyattābhikkhū
Kullūpamaṁvobhikkhavedhammaṁdesessāminittharaṇatthāyanogahaṇatthāya
Taṁsuṇāthasādhukaṁmanasikarothabhāsissāmīti
Evaṁbhantetikhotebhikkhūbhagavatopaccassosuṁ
Bhagavāetadavoca
Seyyathāpibhikkhavepurisoaddhānamaggappaṭipanno
Sopasseyyamahantaṁudakaṇṇavaṁorimaṁtīraṁsāsaṅkaṁsappaṭibhayaṁpārimaṁtīraṁkhemaṁappaṭibhayaṁ
nacassanāvāsantāraṇīuttarasetuvāapārāpāraṁgamanāya
Tassaevamassa
ayaṁkhomahāudakaṇṇavoorimaṁtīraṁsāsaṅkaṁsappaṭibhayaṁpārimaṁtīraṁkhemaṁappaṭibhayaṁ
natthicanāvāsantāraṇīuttarasetuvāapārāpāraṁgamanāya
Yannūnāhaṁtiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁsaṅkaḍḍhitvākullaṁbandhitvātaṁkullaṁnissāyahatthehicapādehicavāyamamānosotthināpāraṁuttareyyanti
Athakhosobhikkhavepurisotiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁsaṅkaḍḍhitvākullaṁbandhitvātaṁkullaṁnissāyahatthehicapādehicavāyamamānosotthināpāraṁuttareyya
Tassapurisassauttiṇṇassapāraṅgatassaevamassa
bahukārokhomeayaṁkullo
imāhaṁkullaṁnissāyahatthehicapādehicavāyamamānosotthināpāraṁuttiṇṇo
Yannūnāhaṁimaṁkullaṁsīsevāāropetvākhandhevāuccāretvāyenakāmaṁpakkameyyanti
Taṁkiṁmaññathabhikkhave
apinusopurisoevaṅkārītasmiṁkullekiccakārīassāti
Nohetaṁbhante
Kathaṅkārīcasobhikkhavepurisotasmiṁkullekiccakārīassa
Idhabhikkhavetassapurisassauttiṇṇassapāraṅgatassaevamassa
bahukārokhomeayaṁkullo
imāhaṁkullaṁnissāyahatthehicapādehicavāyamamānosotthināpāraṁuttiṇṇo
Yannūnāhaṁimaṁkullaṁthalevāussādetvāudakevāopilāpetvāyenakāmaṁpakkameyyanti
Evaṅkārīkhosobhikkhavepurisotasmiṁkullekiccakārīassa
Evamevakhobhikkhavekullūpamomayādhammodesitonittharaṇatthāyanogahaṇatthāya
Kullūpamaṁvobhikkhavedhammaṁdesitaṁājānantehidhammāpivopahātabbāpagevaadhammā
Chayimānibhikkhavediṭṭhiṭṭhānāni
Katamānicha
Idhabhikkhaveassutavāputhujjanoariyānaṁadassāvīariyadhammassaakovidoariyadhammeavinītosappurisānaṁadassāvīsappurisadhammassaakovidosappurisadhammeavinīto
rūpaṁetaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassati
vedanaṁetaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassati
saññaṁetaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassati
saṅkhāreetaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassati
yampitaṁdiṭṭhaṁsutaṁmutaṁviññātaṁpattaṁpariyesitaṁanuvicaritaṁmanasātampietaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassati
yampitaṁdiṭṭhiṭṭhānaṁ
solokosoattāsopeccabhavissāminiccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevaṭhassāmīti
tampietaṁmamaesohamasmiesomeattātisamanupassati
Sutavācakhobhikkhaveariyasāvakoariyānaṁdassāvīariyadhammassakovidoariyadhammesuvinītosappurisānaṁdassāvīsappurisadhammassakovidosappurisadhammesuvinīto
rūpaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātisamanupassati
vedanaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātisamanupassati
saññaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātisamanupassati
saṅkhārenetaṁmamanesohamasminamesoattātisamanupassati
yampitaṁdiṭṭhaṁsutaṁmutaṁviññātaṁpattaṁpariyesitaṁanuvicaritaṁmanasātampinetaṁmamanesohamasminamesoattātisamanupassati
yampitaṁdiṭṭhiṭṭhānaṁ
solokosoattāsopeccabhavissāminiccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevaṭhassāmīti
tampinetaṁmamanesohamasminamesoattātisamanupassati
Soevaṁsamanupassantoasatinaparitassatīti
Evaṁvutteaññatarobhikkhubhagavantaṁetadavoca
siyānukhobhantebahiddhāasatiparitassanāti
Siyābhikkhūtibhagavāavoca
Idhabhikkhuekaccassaevaṁhoti
ahuvatametaṁvatamenatthi
siyāvatametaṁvatāhaṁnalabhāmīti
Sosocatikilamatiparidevatiurattāḷiṁkandatisammohaṁāpajjati
Evaṁkhobhikkhubahiddhāasatiparitassanāhotīti
Siyāpanabhantebahiddhāasatiaparitassanāti
Siyābhikkhūtibhagavāavoca
Idhabhikkhuekaccassanaevaṁhoti
ahuvatametaṁvatamenatthi
siyāvatametaṁvatāhaṁnalabhāmīti
Sonasocatinakilamatinaparidevatinaurattāḷiṁkandatinasammohaṁāpajjati
Evaṁkhobhikkhubahiddhāasatiaparitassanāhotīti
Siyānukhobhanteajjhattaṁasatiparitassanāti
Siyābhikkhūtibhagavāavoca
Idhabhikkhuekaccassaevaṁdiṭṭhihoti
solokosoattāsopeccabhavissāminiccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevaṭhassāmīti
Sosuṇātitathāgatassavātathāgatasāvakassavāsabbesaṁdiṭṭhiṭṭhānādhiṭṭhānapariyuṭṭhānābhinivesānusayānaṁsamugghātāyasabbasaṅkhārasamathāyasabbūpadhipaṭinissaggāyataṇhākkhayāyavirāgāyanirodhāyanibbānāyadhammaṁdesentassa
Tassaevaṁhoti
ucchijjissāmināmassuvinassissāmināmassunassunāmabhavissāmīti
Sosocatikilamatiparidevatiurattāḷiṁkandatisammohaṁāpajjati
Evaṁkhobhikkhuajjhattaṁasatiparitassanāhotīti
Siyāpanabhanteajjhattaṁasatiaparitassanāti
Siyābhikkhūtibhagavāavoca
Idhabhikkhuekaccassanaevaṁdiṭṭhihoti
solokosoattāsopeccabhavissāminiccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevaṭhassāmīti
Sosuṇātitathāgatassavātathāgatasāvakassavāsabbesaṁdiṭṭhiṭṭhānādhiṭṭhānapariyuṭṭhānābhinivesānusayānaṁsamugghātāyasabbasaṅkhārasamathāyasabbūpadhipaṭinissaggāyataṇhākkhayāyavirāgāyanirodhāyanibbānāyadhammaṁdesentassa
Tassanaevaṁhoti
ucchijjissāmināmassuvinassissāmināmassunassunāmabhavissāmīti
Sonasocatinakilamatinaparidevatinaurattāḷiṁkandatinasammohaṁāpajjati
Evaṁkhobhikkhuajjhattaṁasatiaparitassanāhoti
Taṁbhikkhavepariggahaṁpariggaṇheyyāthayvāssapariggahoniccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevatiṭṭheyya
Passathanotumhebhikkhavetaṁpariggahaṁyvāssapariggahoniccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevatiṭṭheyyāti
Nohetaṁbhante
Sādhubhikkhave
Ahampikhotaṁbhikkhavepariggahaṁnasamanupassāmiyvāssapariggahoniccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevatiṭṭheyya
Taṁbhikkhaveattavādupādānaṁupādiyethayaṁsaattavādupādānaṁupādiyatonauppajjeyyuṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsā
Passathanotumhebhikkhavetaṁattavādupādānaṁyaṁsaattavādupādānaṁupādiyatonauppajjeyyuṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti
Nohetaṁbhante
Sādhubhikkhave
Ahampikhotaṁbhikkhaveattavādupādānaṁnasamanupassāmiyaṁsaattavādupādānaṁupādiyatonauppajjeyyuṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsā
Taṁbhikkhavediṭṭhinissayaṁnissayethayaṁsadiṭṭhinissayaṁnissayatonauppajjeyyuṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsā
Passathanotumhebhikkhavetaṁdiṭṭhinissayaṁyaṁsadiṭṭhinissayaṁnissayatonauppajjeyyuṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti
Nohetaṁbhante
Sādhubhikkhave
Ahampikhotaṁbhikkhavediṭṭhinissayaṁnasamanupassāmiyaṁsadiṭṭhinissayaṁnissayatonauppajjeyyuṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsā
Attanivābhikkhavesatiattaniyaṁmetiassāti
Evaṁbhante
Attaniyevābhikkhavesatiattāmetiassāti
Evaṁbhante
Attanicabhikkhaveattaniyecasaccatothetatoanupalabbhamāneyampitaṁdiṭṭhiṭṭhānaṁ
solokosoattāsopeccabhavissāminiccodhuvosassatoavipariṇāmadhammosassatisamaṁtathevaṭhassāmīti
nanāyaṁbhikkhavekevaloparipūrobāladhammoti
Kiñhinosiyābhantekevalohibhanteparipūrobāladhammoti
Taṁkiṁmaññathabhikkhave
rūpaṁniccaṁvāaniccaṁvāti
Aniccaṁbhante
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvātaṁsukhaṁvāti
Dukkhaṁbhante
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvipariṇāmadhammaṁkallaṁnutaṁsamanupassituṁ
etaṁmamaesohamasmiesomeattāti
Nohetaṁbhante
Taṁkiṁmaññathabhikkhave
vedanāpe
saññā
saṅkhārā
viññāṇaṁniccaṁvāaniccaṁvāti
Aniccaṁbhante
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvātaṁsukhaṁvāti
Dukkhaṁbhante
Yaṁpanāniccaṁdukkhaṁvipariṇāmadhammaṁkallaṁnutaṁsamanupassituṁ
etaṁmamaesohamasmiesomeattāti
Nohetaṁbhante
Tasmātihabhikkhaveyaṁkiñcirūpaṁatītānāgatapaccuppannaṁajjhattaṁvābahiddhāvāoḷārikaṁvāsukhumaṁvāhīnaṁvāpaṇītaṁvāyaṁdūresantikevāsabbaṁrūpaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātievametaṁyathābhūtaṁsammappaññāyadaṭṭhabbaṁ
Yākācivedanāpe
yākācisaññā
yekecisaṅkhārā
yaṁkiñciviññāṇaṁatītānāgatapaccuppannaṁajjhattaṁvābahiddhāvāoḷārikaṁvāsukhumaṁvāhīnaṁvāpaṇītaṁvāyaṁdūresantikevāsabbaṁviññāṇaṁnetaṁmamanesohamasminamesoattātievametaṁyathābhūtaṁsammappaññāyadaṭṭhabbaṁ
Evaṁpassaṁbhikkhavesutavāariyasāvakorūpasmiṁnibbindativedanāyanibbindatisaññāyanibbindatisaṅkhāresunibbindativiññāṇasmiṁnibbindati
nibbidāvirajjativirāgāvimuccativimuttasmiṁvimuttamitiñāṇaṁhoti
Khīṇājātivusitaṁbrahmacariyaṁkataṁkaraṇīyaṁnāparaṁitthattāyātipajānāti
Ayaṁvuccatibhikkhavebhikkhuukkhittapalighoitipisaṅkiṇṇaparikkhoitipiabbūḷhesikoitipiniraggaḷoitipiariyopannaddhajopannabhārovisaṁyuttoitipi
Kathañcabhikkhavebhikkhuukkhittapalighohoti
Idhabhikkhavebhikkhunoavijjāpahīnāhotiucchinnamūlātālāvatthukatāanabhāvaṅkatāāyatiṁanuppādadhammā
Evaṁkhobhikkhavebhikkhuukkhittapalighohoti
Kathañcabhikkhavebhikkhusaṅkiṇṇaparikkhohoti
Idhabhikkhavebhikkhunoponobbhavikojātisaṁsāropahīnohotiucchinnamūlotālāvatthukatoanabhāvaṅkatoāyatiṁanuppādadhammo
Evaṁkhobhikkhavebhikkhusaṅkiṇṇaparikkhohoti
Kathañcabhikkhavebhikkhuabbūḷhesikohoti
Idhabhikkhavebhikkhunotaṇhāpahīnāhotiucchinnamūlātālāvatthukatāanabhāvaṅkatāāyatiṁanuppādadhammā
Evaṁkhobhikkhavebhikkhuabbūḷhesikohoti
Kathañcabhikkhavebhikkhuniraggaḷohoti
Idhabhikkhavebhikkhunopañcaorambhāgiyānisaṁyojanānipahīnānihontiucchinnamūlānitālāvatthukatānianabhāvaṅkatāniāyatiṁanuppādadhammāni
Evaṁkhobhikkhavebhikkhuniraggaḷohoti
Kathañcabhikkhavebhikkhuariyopannaddhajopannabhārovisaṁyuttohoti
Idhabhikkhavebhikkhunoasmimānopahīnohotiucchinnamūlotālāvatthukatoanabhāvaṅkatoāyatiṁanuppādadhammo
Evaṁkhobhikkhavebhikkhuariyopannaddhajopannabhārovisaṁyuttohoti
Evaṁvimuttacittaṁkhobhikkhavebhikkhuṁsaindādevāsabrahmakāsapajāpatikāanvesaṁnādhigacchanti
idaṁnissitaṁtathāgatassaviññāṇanti
Taṁkissahetu
Diṭṭhevāhaṁbhikkhavedhammetathāgataṁananuvijjotivadāmi
Evaṁvādiṁkhomaṁbhikkhaveevamakkhāyiṁekesamaṇabrāhmaṇāasatātucchāmusāabhūtenaabbhācikkhanti
venayikosamaṇogotamosatosattassaucchedaṁvināsaṁvibhavaṁpaññāpetīti
Yathācāhaṁnabhikkhaveyathācāhaṁnavadāmitathāmaṁtebhontosamaṇabrāhmaṇāasatātucchāmusāabhūtenaabbhācikkhanti
venayikosamaṇogotamosatosattassaucchedaṁvināsaṁvibhavaṁpaññāpetīti
Pubbecāhaṁbhikkhaveetarahicadukkhañcevapaññāpemidukkhassacanirodhaṁ
Tatracebhikkhaveparetathāgataṁakkosantiparibhāsantirosentivihesentitatrabhikkhavetathāgatassanahotiāghātonaappaccayonacetasoanabhiraddhi
Tatracebhikkhaveparetathāgataṁsakkarontigaruṁkarontimānentipūjentitatrabhikkhavetathāgatassanahotiānandonasomanassaṁnacetasouppilāvitattaṁ
Tatracebhikkhaveparevātathāgataṁsakkarontigaruṁkarontimānentipūjentitatrabhikkhavetathāgatassaevaṁhoti
yaṁkhoidaṁpubbepariññātaṁtatthameevarūpākārākarīyantīti
Tasmātihabhikkhavetumhecepipareakkoseyyuṁparibhāseyyuṁroseyyuṁviheseyyuṁtatratumhehinaāghātonaappaccayonacetasoanabhiraddhikaraṇīyā
Tasmātihabhikkhavetumhecepiparesakkareyyuṁgaruṁkareyyuṁmāneyyuṁpūjeyyuṁtatratumhehinaānandonasomanassaṁnacetasouppilāvitattaṁkaraṇīyaṁ
Tasmātihabhikkhavetumhecepiparesakkareyyuṁgaruṁkareyyuṁmāneyyuṁpūjeyyuṁtatratumhākaṁevamassa
yaṁkhoidaṁpubbepariññātaṁtatthameevarūpākārākarīyantīti
Tasmātihabhikkhaveyaṁnatumhākaṁtaṁpajahatha
taṁvopahīnaṁdīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Kiñcabhikkhavenatumhākaṁ
Rūpaṁbhikkhavenatumhākaṁtaṁpajahatha
taṁvopahīnaṁdīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Vedanābhikkhavenatumhākaṁtaṁpajahatha
sāvopahīnādīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Saññābhikkhavenatumhākaṁtaṁpajahatha
sāvopahīnādīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Saṅkhārābhikkhavenatumhākaṁtepajahatha
tevopahīnādīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissanti
Viññāṇaṁbhikkhavenatumhākaṁtaṁpajahatha
taṁvopahīnaṁdīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Taṁkiṁmaññathabhikkhave
yaṁimasmiṁjetavanetiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁtaṁjanohareyyavādaheyyavāyathāpaccayaṁvākareyya
Apinutumhākaṁevamassa
amhejanoharativādahativāyathāpaccayaṁvākarotīti
Nohetaṁbhante
Taṁkissahetu
Nahinoetaṁbhanteattāvāattaniyaṁvāti
Evamevakhobhikkhaveyaṁnatumhākaṁtaṁpajahatha
taṁvopahīnaṁdīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Kiñcabhikkhavenatumhākaṁ
Rūpaṁbhikkhavenatumhākaṁtaṁpajahatha
taṁvopahīnaṁdīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Vedanābhikkhavepe
saññābhikkhave
saṅkhārābhikkhavepe
viññāṇaṁbhikkhavenatumhākaṁtaṁpajahatha
taṁvopahīnaṁdīgharattaṁhitāyasukhāyabhavissati
Evaṁsvākkhātobhikkhavemayādhammouttānovivaṭopakāsitochinnapilotiko
Evaṁsvākkhātebhikkhavemayādhammeuttānevivaṭepakāsitechinnapilotikeyetebhikkhūarahantokhīṇāsavāvusitavantokatakaraṇīyāohitabhārāanuppattasadatthāparikkhīṇabhavasaṁyojanāsammadaññāvimuttāvaṭṭaṁtesaṁnatthipaññāpanāya
Evaṁsvākkhātobhikkhavemayādhammouttānovivaṭopakāsitochinnapilotiko
Evaṁsvākkhātebhikkhavemayādhammeuttānevivaṭepakāsitechinnapilotikeyesaṁbhikkhūnaṁpañcorambhāgiyānisaṁyojanānipahīnānisabbeteopapātikātatthaparinibbāyinoanāvattidhammātasmālokā
Evaṁsvākkhātobhikkhavemayādhammouttānovivaṭopakāsitochinnapilotiko
Evaṁsvākkhātebhikkhavemayādhammeuttānevivaṭepakāsitechinnapilotikeyesaṁbhikkhūnaṁtīṇisaṁyojanānipahīnānirāgadosamohātanubhūtāsabbetesakadāgāminosakidevaimaṁlokaṁāgantvādukkhassantaṁkarissanti
Evaṁsvākkhātobhikkhavemayādhammouttānovivaṭopakāsitochinnapilotiko
Evaṁsvākkhātebhikkhavemayādhammeuttānevivaṭepakāsitechinnapilotikeyesaṁbhikkhūnaṁtīṇisaṁyojanānipahīnānisabbetesotāpannāavinipātadhammāniyatāsambodhiparāyanā
Evaṁsvākkhātobhikkhavemayādhammouttānovivaṭopakāsitochinnapilotiko
Evaṁsvākkhātebhikkhavemayādhammeuttānevivaṭepakāsitechinnapilotikeyetebhikkhūdhammānusārinosaddhānusārinosabbetesambodhiparāyanā
Evaṁsvākkhātobhikkhavemayādhammouttānovivaṭopakāsitochinnapilotiko
Evaṁsvākkhātebhikkhavemayādhammeuttānevivaṭepakāsitechinnapilotikeyesaṁmayisaddhāmattaṁpemamattaṁsabbetesaggaparāyanāti
Idamavocabhagavā
Attamanātebhikkhūbhagavatobhāsitaṁabhinandunti
Alagaddūpamasuttaṁniṭṭhitaṁdutiyaṁ
漢譯
研經
MN22《蛇喻經》以比丘阿利吒持邪見起筆——此僧主張佛說障道之法實不成障,同修屢勸不改,世尊親自訶責。全經以兩大譬喻為骨幹:毒蛇喻說明學法動機攸關,為辯論而學如從身尾抓蛇終遭噬,為解脫而正確修學如從頸制蛇安穩;筏喻說明法是渡河工具,渡後應捨,連法亦然,何況非法。繼而對比凡夫執五蘊為我,與聖弟子如實觀「非我」,從無常、苦導向厭離、離染、解脫。另辨析執取與見取均無法免苦,並以五組象徵(拔閂、填壕、拔柱、無閂、放擔)描述解脫者,末依斷結程度攝阿羅漢至隨信行者,以「善說之法」作結。
世尊以骸骨、肉塊、草炬、炭坑、夢、借物、果樹、屠場、刀矛、蛇頭十喻形容諸欲——少樂,多苦多惱,過患深重。
錯誤執取法,如徒手抓蛇身尾——蛇回咬,長時招苦。善取者以叉棍制頸——縱蛇纏繞亦不死苦。因為善取,故無害。
世尊以筏為喻:法為渡越而說,非為執取。已渡者應擱筏於岸或棄於水中,而非頂於頭上隨行。法亦應捨,況非法。