Anumānasutta中部・思量經

巴利原文

Evaṁmesutaṁ

ekaṁsamayaṁāyasmāmahāmoggallānobhaggesuviharatisusumāragirebhesakaḷāvanemigadāye

Tatrakhoāyasmāmahāmoggallānobhikkhūāmantesi

āvusobhikkhavoti

Āvusotikhotebhikkhūāyasmatomahāmoggallānassapaccassosuṁ

Āyasmāmahāmoggallānoetadavoca

Pavāreticepiāvusobhikkhu

vadantumaṁāyasmantovacanīyomhiāyasmantehītisocahotidubbacodovacassakaraṇehidhammehisamannāgatoakkhamoappadakkhiṇaggāhīanusāsaniṁathakhonaṁsabrahmacārīnacevavattabbaṁmaññantinacaanusāsitabbaṁmaññantinacatasmiṁpuggalevissāsaṁāpajjitabbaṁmaññanti

Katamecāvusodovacassakaraṇādhammā

Idhāvusobhikkhupāpicchohotipāpikānaṁicchānaṁvasaṁgato

Yaṁpāvusobhikkhupāpicchohotipāpikānaṁicchānaṁvasaṁgato

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuattukkaṁsakohotiparavambhī

Yaṁpāvusobhikkhuattukkaṁsakohotiparavambhī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhukodhanohotikodhābhibhūto

Yaṁpāvusobhikkhukodhanohotikodhābhibhūto

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhukodhanohotikodhahetuupanāhī

Yaṁpāvusobhikkhukodhanohotikodhahetuupanāhī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhukodhanohotikodhahetuabhisaṅgī

Yaṁpāvusobhikkhukodhanohotikodhahetuabhisaṅgī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhukodhanohotikodhasāmantāvācaṁnicchāretā

Yaṁpāvusobhikkhukodhanohotikodhasāmantāvācaṁnicchāretā

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁpaṭippharati

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁpaṭippharati

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁapasādeti

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁapasādeti

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenacodakassapaccāropeti

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenacodakassapaccāropeti

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenaaññenaññaṁpaṭicaratibahiddhākathaṁapanāmetikopañcadosañcaappaccayañcapātukaroti

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenaaññenaññaṁpaṭicaratibahiddhākathaṁapanāmetikopañcadosañcaappaccayañcapātukaroti

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenaapadānenasampāyati

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenaapadānenasampāyati

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhumakkhīhotipaḷāsī

Yaṁpāvusobhikkhumakkhīhotipaḷāsī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuissukīhotimaccharī

Yaṁpāvusobhikkhuissukīhotimaccharī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhusaṭhohotimāyāvī

Yaṁpāvusobhikkhusaṭhohotimāyāvī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuthaddhohotiatimānī

Yaṁpāvusobhikkhuthaddhohotiatimānī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhusandiṭṭhiparāmāsīhotiādhānaggāhīduppaṭinissaggī

Yaṁpāvusobhikkhusandiṭṭhiparāmāsīhotiādhānaggāhīduppaṭinissaggī

ayampidhammodovacassakaraṇo

Imevuccantāvusodovacassakaraṇādhammā

Nocepiāvusobhikkhupavāreti

vadantumaṁāyasmantovacanīyomhiāyasmantehītisocahotisuvacosovacassakaraṇehidhammehisamannāgatokhamopadakkhiṇaggāhīanusāsaniṁathakhonaṁsabrahmacārīvattabbañcevamaññantianusāsitabbañcamaññantitasmiñcapuggalevissāsaṁāpajjitabbaṁmaññanti

Katamecāvusosovacassakaraṇādhammā

Idhāvusobhikkhunapāpicchohotinapāpikānaṁicchānaṁvasaṁgato

Yaṁpāvusobhikkhunapāpicchohotinapāpikānaṁicchānaṁvasaṁgato

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuanattukkaṁsakohotiaparavambhī

Yaṁpāvusobhikkhuanattukkaṁsakohotiaparavambhī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhunakodhanohotinakodhābhibhūto

Yaṁpāvusobhikkhunakodhanohotinakodhābhibhūto

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhunakodhanohotinakodhahetuupanāhī

Yaṁpāvusobhikkhunakodhanohotinakodhahetuupanāhī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhunakodhanohotinakodhahetuabhisaṅgī

Yaṁpāvusobhikkhunakodhanohotinakodhahetuabhisaṅgī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhunakodhanohotinakodhasāmantāvācaṁnicchāretā

Yaṁpāvusobhikkhunakodhanohotinakodhasāmantāvācaṁnicchāretā

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁnappaṭippharati

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁnappaṭippharati

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁnaapasādeti

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenacodakaṁnaapasādeti

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenacodakassanapaccāropeti

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenacodakassanapaccāropeti

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenanaaññenaññaṁpaṭicaratinabahiddhākathaṁapanāmetinakopañcadosañcaappaccayañcapātukaroti

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenanaaññenaññaṁpaṭicaratinabahiddhākathaṁapanāmetinakopañcadosañcaappaccayañcapātukaroti

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhucoditocodakenaapadānesampāyati

Yaṁpāvusobhikkhucoditocodakenaapadānesampāyati

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuamakkhīhotiapaḷāsī

Yaṁpāvusobhikkhuamakkhīhotiapaḷāsī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuanissukīhotiamaccharī

Yaṁpāvusobhikkhuanissukīhotiamaccharī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuasaṭhohotiamāyāvī

Yaṁpāvusobhikkhuasaṭhohotiamāyāvī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuatthaddhohotianatimānī

Yaṁpāvusobhikkhuatthaddhohotianatimānī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Punacaparaṁāvusobhikkhuasandiṭṭhiparāmāsīhotianādhānaggāhīsuppaṭinissaggī

Yaṁpāvusobhikkhuasandiṭṭhiparāmāsīhotianādhānaggāhīsuppaṭinissaggī

ayampidhammosovacassakaraṇo

Imevuccantāvusosovacassakaraṇādhammā

Tatrāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁanuminitabbaṁ

yokhvāyaṁpuggalopāpicchopāpikānaṁicchānaṁvasaṁgatoayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁpāpicchopāpikānaṁicchānaṁvasaṁgatoahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunānapāpicchobhavissāminapāpikānaṁicchānaṁvasaṁgatoticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggaloattukkaṁsakoparavambhīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁattukkaṁsakoparavambhīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunāanattukkaṁsakobhavissāmiaparavambhīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalokodhanokodhābhibhūtoayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

Ahañcevakhopanassaṁkodhanokodhābhibhūtoahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunānakodhanobhavissāminakodhābhibhūtoticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalokodhanokodhahetuupanāhīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁkodhanokodhahetuupanāhīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunānakodhanobhavissāminakodhahetuupanāhīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalokodhanokodhahetuabhisaṅgīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁkodhanokodhahetuabhisaṅgīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunānakodhanobhavissāminakodhahetuabhisaṅgīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalokodhanokodhasāmantāvācaṁnicchāretāayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁkodhanokodhasāmantāvācaṁnicchāretāahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunānakodhanobhavissāminakodhasāmantāvācaṁnicchāressāmīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalocoditocodakenacodakaṁpaṭippharatiayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanacoditocodakenacodakaṁpaṭipphareyyaṁahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunācoditocodakenacodakaṁnappaṭippharissāmīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalocoditocodakenacodakaṁapasādetiayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanacoditocodakenacodakaṁapasādeyyaṁahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunācoditocodakenacodakaṁnaapasādessāmīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalocoditocodakenacodakassapaccāropetiayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanacoditocodakenacodakassapaccāropeyyaṁahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunācoditocodakenacodakassanapaccāropessāmīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalocoditocodakenaaññenaññaṁpaṭicaratibahiddhākathaṁapanāmetikopañcadosañcaappaccayañcapātukarotiayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanacoditocodakenaaññenaññaṁpaṭicareyyaṁbahiddhākathaṁapanāmeyyaṁkopañcadosañcaappaccayañcapātukareyyaṁahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunācoditocodakenanaaññenaññaṁpaṭicarissāminabahiddhākathaṁapanāmessāminakopañcadosañcaappaccayañcapātukarissāmīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalocoditocodakenaapadānenasampāyatiayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanacoditocodakenaapadānenasampāyeyyaṁahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunācoditocodakenaapadānesampāyissāmīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalomakkhīpaḷāsīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁmakkhīpaḷāsīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunāamakkhībhavissāmiapaḷāsīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggaloissukīmaccharīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁissukīmaccharīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunāanissukībhavissāmiamaccharīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalosaṭhomāyāvīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁsaṭhomāyāvīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunāasaṭhobhavissāmiamāyāvīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalothaddhoatimānīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁthaddhoatimānīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunāatthaddhobhavissāmianatimānīticittaṁuppādetabbaṁ

Yokhvāyaṁpuggalosandiṭṭhiparāmāsīādhānaggāhīduppaṭinissaggīayaṁmepuggaloappiyoamanāpo

ahañcevakhopanassaṁsandiṭṭhiparāmāsīādhānaggāhīduppaṭinissaggīahampāssaṁparesaṁappiyoamanāpoti

Evaṁjānantenāvusobhikkhunāasandiṭṭhiparāmāsībhavissāmianādhānaggāhīsuppaṭinissaggīticittaṁuppādetabbaṁ

Tatrāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhipāpicchopāpikānaṁicchānaṁvasaṁgatoti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

pāpicchokhomhipāpikānaṁicchānaṁvasaṁgatotitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

nakhomhipāpicchonapāpikānaṁicchānaṁvasaṁgatotitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhiattukkaṁsakoparavambhīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

attukkaṁsakokhomhiparavambhītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

anattukkaṁsakokhomhiaparavambhītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhikodhanokodhābhibhūtoti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

kodhanokhomhikodhābhibhūtotitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

nakhomhikodhanokodhābhibhūtotitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhikodhanokodhahetuupanāhīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānātikodhanokhomhikodhahetuupanāhītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānātinakhomhikodhanokodhahetuupanāhītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhikodhanokodhahetuabhisaṅgīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

kodhanokhomhikodhahetuabhisaṅgītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

nakhomhikodhanokodhahetuabhisaṅgītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhikodhanokodhasāmantāvācaṁnicchāretāti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

kodhanokhomhikodhasāmantāvācaṁnicchāretātitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

nakhomhikodhanokodhasāmantāvācaṁnicchāretātitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhicoditocodakenacodakaṁpaṭippharāmīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāticoditokhomhicodakenacodakaṁpaṭippharāmītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenacodakaṁnappaṭippharāmītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhicoditocodakenacodakaṁapasādemīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāticoditokhomhicodakenacodakaṁapasādemītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenacodakaṁnaapasādemītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhicoditocodakenacodakassapaccāropemīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenacodakassapaccāropemītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenacodakassanapaccāropemītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhicoditocodakenaaññenaññaṁpaṭicarāmibahiddhākathaṁapanāmemikopañcadosañcaappaccayañcapātukaromīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenaaññenaññaṁpaṭicarāmibahiddhākathaṁapanāmemikopañcadosañcaappaccayañcapātukaromītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenanaaññenaññaṁpaṭicarāminabahiddhākathaṁapanāmeminakopañcadosañcaappaccayañcapātukaromītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhicoditocodakenaapadānenasampāyāmīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenaapadānenasampāyāmītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

coditokhomhicodakenaapadānesampāyāmītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhimakkhīpaḷāsīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

makkhīkhomhipaḷāsītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

amakkhīkhomhiapaḷāsītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhiissukīmaccharīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

issukīkhomhimaccharītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

anissukīkhomhiamaccharītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhisaṭhomāyāvīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

saṭhokhomhimāyāvītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

asaṭhokhomhiamāyāvītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhithaddhoatimānīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

thaddhokhomhiatimānītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

atthaddhokhomhianatimānītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Punacaparaṁāvusobhikkhunāattanāvaattānaṁevaṁpaccavekkhitabbaṁ

kiṁnukhomhisandiṭṭhiparāmāsīādhānaggāhīduppaṭinissaggīti

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

sandiṭṭhiparāmāsīkhomhiādhānaggāhīduppaṭinissaggītitenāvusobhikkhunātesaṁyevapāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānoevaṁjānāti

asandiṭṭhiparāmāsīkhomhianādhānaggāhīsuppaṭinissaggītitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Saceāvusobhikkhupaccavekkhamānosabbepimepāpakeakusaledhammeappahīneattanisamanupassatitenāvusobhikkhunāsabbesaṁyevaimesaṁpāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānosabbepimepāpakeakusaledhammepahīneattanisamanupassatitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesu

Seyyathāpiāvusoitthīpurisodaharoyuvāmaṇḍanajātikoādāseparisuddhepariyodāteaccheudakapattesakaṁmukhanimittaṁpaccavekkhamānosacetatthapassatirajaṁaṅgaṇaṁtassevarajassaaṅgaṇassapahānāyavāyamati

nocetatthapassatirajaṁaṅgaṇaṁtenevaattamanohoti

lābhāvatameparisuddhaṁvatameti

Evamevakhoāvusosacebhikkhupaccavekkhamānosabbepimepāpakeakusaledhammeappahīneattanisamanupassatitenāvusobhikkhunāsabbesaṁyevaimesaṁpāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyavāyamitabbaṁ

Sacepanāvusobhikkhupaccavekkhamānosabbepimepāpakeakusaledhammepahīneattanisamanupassatitenāvusobhikkhunātenevapītipāmojjenavihātabbaṁahorattānusikkhinākusalesudhammesūti

Idamavocāyasmāmahāmoggallāno

Attamanātebhikkhūāyasmatomahāmoggallānassabhāsitaṁabhinandunti

Anumānasuttaṁniṭṭhitaṁpañcamaṁ

漢譯

AI如是我聞。
AI一時,尊者摩訶目犍連住在跋祇國鱷魚山貝沙迦拉林的鹿野苑中。
AI在那裡,尊者摩訶目犍連確實召喚了比丘們。
AI「諸友,比丘們!」
AI「諸友!」那些比丘確實回應了尊者摩訶目犍連。
AI尊者摩訶目犍連說了這話:
AI「諸友,若一位比丘邀請(他人批評),
AI說「讓諸尊者對我說(過失)吧」,但他卻是難以教誡的,具備使人難以教誡的諸法,不耐煩,不善接受教誡;那麼同梵行者們便認為不應對他說(過失),認為不應教誡他,認為不應對那人建立信任。
AI那麼,諸友,哪些是使人難以教誡的諸法呢?
AI諸友,此處一位比丘懷有惡欲,陷入惡欲的支配之下。
AI比丘懷有惡欲,趨附於惡劣欲望之下。
AI此亦是使人難以規勸的性質。
AI再者,賢友,比丘自我讚揚、輕視他人。
AI比丘自我讚揚、輕視他人。
AI此亦是使人難以規勸的性質。
AI再者,賢友,比丘易怒、被憤怒所征服。
AI比丘易怒、被憤怒所征服。
AI此亦是使人難以規勸的性質。
AI再者,賢友,比丘易怒、因憤怒而心懷怨恨。
AI比丘易怒、因憤怒而心懷怨恨。
AI這也是令人難以教誡的特質。
AI再者,賢友,比丘易怒,因憤怒而深懷嫌恨——
AI比丘易怒,因憤怒而深懷嫌恨。
AI這也是令人難以教誡的特質。
AI再者,賢友,比丘易怒,吐露近乎憤怒邊緣的話語——
AI比丘易怒,吐露近乎憤怒邊緣的話語。
AI這也是令人難以教誡的特質。
AI再者,賢友,比丘被指責者指責後,反過來攻擊指責者——
AI比丘被指責者指責後,反過來攻擊指責者。
AI這也是令人難以教誡的特質。
AI再者,賢友們,比丘被舉發人舉發後,反而貶低舉發人。
AI比丘被舉發人舉發,卻貶低舉發人。
AI這也是使人難以規勸的性質。
AI再者,賢友們,比丘被舉發人舉發後,反向指責舉發人。
AI比丘被舉發人舉發,卻反過來回嗆舉發人。
AI這也是使人難以規勸的性質。
AI再者,賢友們,比丘被舉發人舉發後,以不相干之事迴避,把言談岔引到外面,並無端地顯露憤怒、瞋恨與不滿。
AI比丘被舉發人舉發,卻以不相干之事迴避,把言談岔引到外面,並無端地顯露憤怒、瞋恨與不滿。
AI這也是使人難以規勸的性質。
AI再者,賢友們,比丘被舉發人舉發後,在功績方面說不上來(無法應答)。
AI比丘受告發者指責後,對(所指控的)事跡無從答辯。
AI這也是一種使人難以教誡的法。
AI再者,賢友,比丘是毀謗者、好爭競者。
AI比丘是毀謗者、好爭競者。
AI這也是一種使人難以教誡的法。
AI再者,賢友,比丘是嫉妒者、吝嗇者。
AI比丘是嫉妒者、吝嗇者。
AI這也是一種使人難以教誡的法。
AI再者,賢友,比丘是狡詐者、詐欺者。
AI比丘是狡詐者、詐欺者。
AI此亦是令人難以勸諫之法。
AI再者,賢友,比丘強硬頑固、傲慢自大。
AI比丘強硬頑固、傲慢自大。
AI此亦是令人難以勸諫之法。
AI再者,賢友,比丘固守己見、緊抓不放、難以捨棄。
AI比丘固守己見、緊抓不放、難以捨棄。
AI此亦是令人難以勸諫之法。
AI這些是令人難以勸諫的諸法。
AI賢友,若比丘不自行邀請(他人指正)……
AI「願諸尊者向我說吧!」——他且成為易於教誨者,具足令人易於交談的諸法,〔資料不足〕,正確領受教誡。於是,同梵行者確實認為他值得受教誡,亦認為應對此人生起信任。
AI諸友,哪些法使人易於受教?
AI在此,諸友,比丘不懷惡欲,亦未落入惡欲的掌控之中。
AI比丘不懷惡欲,亦未落入惡欲的掌控之中。
AI此亦為使人易於受教之法。
AI更進一步,諸友,比丘不自我讚揚,亦不輕視他人。
AI比丘不自我讚揚,亦不輕視他人。
AI此亦為使人易於受教之法。
AI更進一步,諸友,比丘不易怒,亦不被憤怒所征服。
AI比丘不易怒,亦不被憤怒所征服。
AI此亦為使人易於受教之法。
AI再者,道友,比丘不易怒,不因瞋怒而懷恨。
AI比丘不易怒,不因瞋怒而懷恨。
AI此亦為令人易於受教之法。
AI再者,道友,比丘不易怒,不因瞋怒而深度記仇。
AI比丘不易怒,不因瞋怒而深度記仇。
AI此亦為令人易於受教之法。
AI再者,道友,比丘不易怒,不說出近乎瞋怒的言語。
AI比丘不易怒,不說出近乎瞋怒的言語。
AI此亦為令人易於受教之法。
AI再者,道友,比丘被指責者指責時,不反擊指責者。
AI比丘被指控者指控,不對指控者反擊。
AI此亦是使人易受教誨之法。
AI更進一步,賢友,比丘被指控者指控,不貶低指控者。
AI比丘被指控者指控,不貶低指控者。
AI此亦是使人易受教誨之法。
AI更進一步,賢友,比丘被指控者指控,不對指控者反唇相譏。
AI比丘被指控者指控,不對指控者反唇相譏。
AI此亦是使人易受教誨之法。
AI更進一步,賢友,比丘被指控者指控,不以此代彼地迴避,不向外岔開話題,不表露憤怒、瞋及無緣由的不滿。
AI比丘被指控者指控,不以此代彼地迴避,不向外岔開話題,不表露憤怒、瞋及無緣由的不滿。
AI此亦是使人易於勸諫的法。
AI再者,賢友,比丘被指責者指責後,能就功績之事作出回應——
AI比丘被指責者指責後,能就功績之事作出回應。
AI此亦是使人易於勸諫的法。
AI再者,賢友,比丘是不毀謗他人者、不爭強好勝者——
AI比丘是不毀謗他人者、不爭強好勝者。
AI此亦是使人易於勸諫的法。
AI再者,賢友,比丘是不嫉妒者、無慳吝者——
AI比丘是不嫉妒者、無慳吝者。
AI此亦是使人易於勸諫的法。
AI再者,賢友,比丘是誠實的、不欺詐的。
AI比丘是誠實的、不欺詐的。
AI此(特質)也是令人易受教的。
AI再者,賢友,比丘是不頑固的、不驕慢的。
AI比丘是不頑固的、不驕慢的。
AI此(特質)也是令人易受教的。
AI再者,賢友,比丘不執著自身見解,不緊抓(見解),容易放捨。
AI比丘不執著自身見解,不緊抓(見解),容易放捨。
AI此(特質)也是令人易受教的。
AI這些是令人易受教的諸特質。
AI在此,道友們,比丘應當以自己如此推知自己:
AI凡確實是懷有惡欲、落入諸惡劣欲望中的那種人,這樣的人對我來說是不可愛的、不令人喜悅的。
AI「若我也確實沉淪為懷有惡欲、落入諸惡劣欲望中,我對他人來說也是不可愛的、不令人喜悅的。」
AI如此,比丘應當生發這樣的心念:「我不將成為懷有惡欲者,不落入諸惡劣欲望中。」
AI凡確實是自我讚揚、輕蔑他人的那種人,這樣的人對我來說是不可愛的、不令人喜悅的。
AI「若我也確實沉淪為自我讚揚、輕蔑他人者,我對他人來說也是不可愛的、不令人喜悅的。」
AI如此,比丘應當生發這樣的心念:「我不將成為自我讚揚者,不輕蔑他人。」
AI凡確實是易怒、被瞋怒所征服的那種人,這樣的人對我來說是不可愛的、不令人喜悅的。
AI「若我也確實沉淪為易怒、被瞋怒所征服者,我對他人來說也是不可愛的、不令人喜悅的。」
AI如此,比丘應當生發這樣的心念:「我不將成為易怒的,不被瞋怒所征服。」
AI確實,那樣易怒、因瞋怒而懷恨的人,對我而言是不可愛的、令人不快的。
AI「若我確實也是易怒的、因瞋怒而懷恨的,那我也是他人所不可愛、不令人歡喜的。」
AI如此,比丘應當生起這樣的心意:「我不將是易怒的,不將因瞋怒而懷恨。」
AI確實,那樣易怒、因瞋怒而強烈懷恨的人,對我而言是不可愛的、令人不快的。
AI「若我確實也是易怒的、因瞋怒而強烈懷恨的,那我也是他人所不可愛、不令人歡喜的。」
AI如此,比丘應當生起這樣的心意:「我不將是易怒的,不將因瞋怒而強烈懷恨。」
AI確實,那樣易怒、口出充滿怒氣之語的人,對我而言是不可愛的、令人不快的。
AI「若我確實也是易怒的、口出充滿怒氣之語的,那我也是他人所不可愛、不令人歡喜的。」
AI如此,比丘應當生起這樣的心意:「我不將是易怒的,不將口出充滿怒氣之語。」
AI確實,那樣被指責時反過來攻擊指責者的人,對我而言是不可愛的、令人不快的。
AI「若我被責難者責難,卻反擊責難者,(我將)對他人而言是不可愛、令人不快的。」
AI如此,比丘被責難者責難時,對責難者,應當生起(如是反思之)心念。
AI凡被責難者責難,卻貶低責難者的人——此人對我而言是不可愛、令人不快的。
AI「若我被責難者責難,卻貶低責難者,(我將)對他人而言是不可愛、令人不快的。」
AI如此,比丘被責難者責難時,對責難者,應當生起「不(貶低)」之心念。
AI凡被責難者責難,卻向責難者反脣相稽的人——此人對我而言是不可愛、令人不快的。
AI「若我被責難者責難,卻向責難者反脣相稽,(我將)對他人而言是不可愛、令人不快的。」
AI如此,比丘被責難者責難時,對責難者,應當生起「不(反脣相稽)」之心念。
AI凡被責難者責難,卻以他事搪塞、向外岔開話題,並顯露憤怒、瞋恚與不滿的人——此人對我而言是不可愛、令人不快的。
AI「若我被責難者責難,卻以他事搪塞、向外岔開話題,並顯露憤怒、瞋恚與不滿,(我將)對他人而言是不可愛、令人不快的。」
AI如此,比丘在被指責者指責時,應當生起〔這樣的〕心:「我不以此代彼加以迴避,不向外轉移話題,也不〔生起〕憤怒、瞋,以及不滿。」
AI那位確實在被指責者指責時,無法就其事蹟作出回應的人——此人對我是不可愛的、不令人愉快的。
AI「況且,若我在被指責者指責時也無法就事蹟作出回應,我對他人便是不可愛的、不令人愉快的。」
AI如此,比丘在被指責者指責時,應當生起〔能就事蹟作出回應的〕心。
AI那位確實是毀謗者、好鬥者——此人對我是不可愛的、不令人愉快的。
AI「況且,若我是毀謗者、好鬥者,我對他人便是不可愛的、不令人愉快的。」
AI如此,比丘應當生起〔這樣的〕心:「我將成為不毀謗者、不好鬥者。」
AI那位確實是嫉妒者、慳吝者——此人對我是不可愛的、不令人愉快的。
AI「況且,若我是嫉妒者、慳吝者,我對他人便是不可愛的、不令人愉快的。」
AI如此,比丘應當生起〔這樣的〕心:「我將成為不嫉妒者、不慳吝者。」
AI凡詭詐、欺誑的人,此人對我而言是不可愛、令人不悅的。
AI「若我確實也(成為)詭詐、欺誑的,(我)對他人也是不可愛、令人不悅的。」
AI如此,比丘應當生起此心念:「我將成為不詭詐的、不欺誑的。」
AI凡頑固、驕慢的人,此人對我而言是不可愛、令人不悅的。
AI「若我確實也(成為)頑固、驕慢的,(我)對他人也是不可愛、令人不悅的。」
AI如此,比丘應當生起此心念:「我將成為不頑固的、不驕慢的。」
AI凡執取自見、固執緊握、難以放捨的人,此人對我而言是不可愛、令人不悅的。
AI「若我確實也(成為)執取自見、固執緊握、難以放捨的,(我)對他人也是不可愛、令人不悅的。」
AI如此,比丘應當生起此心念:「我將成為不執取自見的、不固執緊握的、易於放捨的。」
AI諸友,就此,比丘應當以自身如此省察自身。
AI我究竟是具有惡欲、落於惡欲之中的人嗎?
AI友!若比丘如此省察而知曉——
AI「我確實是具有惡欲、落於惡欲中的人」——此比丘應當為了捨斷那些惡的不善諸法而精進努力。
AI然而友!若比丘如此省察而知曉——
AI「我確實不是具有惡欲、不落於惡欲中的人」——此比丘應當就以喜悅而住,晝夜在善法中修學。
AI再者,友!比丘應當以自己如此省察自己——
AI我究竟是自我讚揚、輕蔑他人的人嗎?
AI友!若比丘如此省察而知曉——
AI「我確實是自我讚揚、輕蔑他人的人」——此比丘應當為了捨斷那些惡的不善諸法而精進努力。
AI然而友!若比丘如此省察而知曉——
AI比丘應省察自己:「我確實是不自我讚揚、不輕視他人的。」便以那份喜與歡悅,日夜在善法中修學而住。
AI此外,賢友,比丘應當以自己省察自己如下:
AI「我究竟是易怒的、被憤怒征服的嗎?」
AI賢友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實是易怒的、被憤怒征服的」,那麼比丘就應當為了捨斷那些惡的、不善的諸法而精進。
AI然而,賢友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實不是易怒的、不是被憤怒征服的」,那麼比丘就應以那份喜與歡悅,日夜在善法中修學而住。
AI此外,賢友,比丘應當以自己省察自己如下:
AI「我究竟是易怒的、因憤怒而懷恨的嗎?」
AI賢友,若比丘省察時如此了知:「我確實是易怒的、因憤怒而懷恨的」,那麼比丘就應當為了捨斷那些惡的、不善的諸法而精進。
AI若,諸友,比丘在省察時如此了知:『我確實不是瞋恚的、不是因瞋恚而懷恨的』,那麼此比丘就應當以那份喜與欣悅安住,日夜於善法中修學。
AI再者,諸友,比丘應當由自己省察自己,如此:
AI『我究竟確實是瞋恚的、因瞋恚而強烈懷恨的嗎?』
AI若,諸友,比丘在省察時如此了知:
AI『我確實是瞋恚的、因瞋恚而強烈懷恨的』,那麼此比丘就應當精進,以捨棄那些惡的、不善的諸法。
AI若,諸友,比丘在省察時如此了知:
AI『我確實不是瞋恚的、不是因瞋恚而強烈懷恨的』,那麼此比丘就應當以那份喜與欣悅安住,日夜於善法中修學。
AI再者,諸友,比丘應當由自己省察自己,如此:
AI『我究竟確實是瞋恚的、邊緣於憤怒而發出言語者嗎?』
AI若,諸友,比丘在省察時如此了知:
AI「我確實是易怒的、接近盛怒的出言者」——比丘應當為了捨棄那些惡的、不善的法而精進努力。
AI然而,諸友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實不是易怒的、不是接近盛怒的出言者」——彼比丘便應以喜悅欣喜、日夜於善法中修學而住。
AI再者,諸友,比丘應當親自如此省察自己:
AI「我究竟是被指責者指責時的什麼樣的人?」
AI諸友,若比丘省察時如此了知:「我確實被指責者所指責」——彼比丘應當為了捨棄那些惡的、不善的法而精進努力。
AI然而,諸友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實被指責者所指責」——彼比丘便應以喜悅欣喜、日夜於善法中修學而住。
AI再者,諸友,比丘應當親自如此省察自己:
AI「我究竟是被指責者指責時的什麼樣的人?」
AI賢友,若比丘在省察時如此了知:『我確實被責難者責難了,〔且承認〕責難者〔說的屬實〕』,那麼該比丘應當為了捨斷那些惡劣不善之法而精進努力。
AI然而,賢友,若比丘在省察時如此了知:
AI『我確實被責難者責難了,〔而〕責難者〔說的〕不〔屬實〕』,那麼該比丘應當就以那喜悅欣慰而安住,晝夜修習於善法之中。
AI再者,賢友,比丘應當就以自身如此省察自己:
AI『究竟我確實被責難者責難了,〔且此〕於責難者〔而言成立〕嗎?』
AI賢友,若比丘在省察時如此了知:
AI『我確實被責難者責難了,〔且此〕於責難者〔而言成立〕』,那麼該比丘應當為了捨斷那些惡劣不善之法而精進努力。
AI然而,賢友,若比丘在省察時如此了知:
AI『我確實被責難者責難了,〔但此〕於責難者〔而言〕不〔成立〕』,那麼該比丘應當就以那喜悅欣慰而安住,晝夜修習於善法之中。
AI再者,賢友,比丘應當就以自身如此省察自己:
AI「我被指責者指責,難道我真的在以別的事迴避另一事、向外轉移談話,並帶有憤怒、瞋恚與無端的不滿嗎?」
AI「友,若比丘在省察時如此了知……」
AI「(若了知:)『我確實被指責者指責,(而)我以另一事迴避另一事、向外轉移談話,並帶有憤怒、瞋恚與無端的不滿』——那麼,此比丘應當為了捨斷那些惡的、不善的諸法而精進努力。」
AI「然而,友,若比丘在省察時如此了知……」
AI「(若了知:)『我確實被指責者指責,(但)我不以另一事迴避另一事、不向外轉移談話、也不帶有憤怒、瞋恚或無端的不滿』——那麼,此比丘應當就以那份喜與歡喜安住,晝夜修學於善法之中。」
AI「再者,友,比丘應當就這樣自己省察自己:」
AI「『我被指責者指責,難道我在行為(功德)上確實有所不清淨嗎?』」
AI「友,若比丘在省察時如此了知……」
AI「(若了知:)『我確實被指責者指責,(而)我在行為(功德)上確有不清淨』——那麼,此比丘應當為了捨斷那些惡的、不善的諸法而精進努力。」
AI「然而,友,若比丘在省察時如此了知……」
AI「我確實已被指責者在功績方面指責。」——比丘就應以那喜悅,晝夜於善法中修習而安住。
AI再者,賢友,比丘應以自身如此省察自身:
AI「我究竟確實是毀謗者、爭競者嗎?」
AI賢友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實是毀謗者、爭競者」——比丘應為了捨棄那些惡的不善法而精進努力。
AI又,賢友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實是不毀謗者、不爭競者」——比丘就應以那喜悅,晝夜於善法中修習而安住。
AI再者,賢友,比丘應以自身如此省察自身:
AI「我究竟確實是嫉妒者、慳吝者嗎?」
AI賢友,若比丘省察時如此了知:
AI「我確實是嫉妒的、吝嗇的」——比丘應當精進努力,以捨斷那些惡的、不善的諸法。
AI然而,友們,如果比丘在省察時如此了知——
AI「我確實是不嫉妒的、不吝嗇的」——比丘應當以那喜悅與歡欣安住,晝夜在善法中修學。
AI再者,友們,比丘應當這樣自己省察自己:
AI「我究竟是狡詐的、虛偽的嗎?」
AI友們,如果比丘在省察時如此了知——
AI「我確實是狡詐的、虛偽的」——比丘應當精進努力,以捨斷那些惡的、不善的諸法。
AI然而,友們,如果比丘在省察時如此了知——
AI「我確實是誠實的、不虛偽的」——比丘應當以那喜悅與歡欣安住,晝夜在善法中修學。
AI再者,友們,比丘應當這樣自己省察自己:
AI「我究竟是頑固而傲慢的嗎?」
AI「賢友,若比丘省察時如此了知:」
AI「『我確實是頑固而傲慢的』——此比丘應當精勤努力,以捨斷那些惡的、不善的諸法。」
AI「然而,賢友,若比丘省察時如此了知:」
AI「『我確實是不頑固、不傲慢的』——此比丘應當以喜悅與歡欣,日夜修學善法,住於其中。」
AI「賢友,再者,比丘應當以自身如此省察自己:」
AI「我究竟是執取己見、緊抓不放、難以放捨的嗎?」
AI「賢友,若比丘省察時如此了知:」
AI「『我確實是執取己見、緊抓不放、難以放捨的』——此比丘應當精勤努力,以捨斷那些惡的、不善的諸法。」
AI「然而,賢友,若比丘省察時如此了知:」
AI「我確實是不固守自見者、不緊執者、易於放捨者。」比丘應以此喜與歡喜,晝夜修學善法而安住。
AI友,若比丘在省察時,觀見自身中這些惡的不善法尚未捨斷,那麼比丘就應努力捨斷所有這些惡的不善法。
AI然而,友,若比丘在省察時,觀見自身中這些惡的不善法已被捨斷,那麼比丘就應以此喜與歡喜,晝夜修學善法而安住。
AI友,就好比一個女人或男人——年輕的青年,喜愛裝扮者——在(所取之物)或清澈明淨的水缽中,省察自己臉的影像;若在那裡見到染色或污點,就為了捨斷那染色或污點而努力。
AI若在那裡不見染色或污點,就因此而感到歡喜。
AI「真是幸運!我確實是清淨的!」
AI友,同樣地,若比丘在省察時,觀見自身中這些惡的不善法尚未捨斷,那麼比丘就應努力捨斷所有這些惡的不善法。
AI然而,友,若比丘在省察時,觀見自身中這些惡的不善法已被捨斷,那麼比丘就應以此喜與歡喜,晝夜修學善法而安住。
AI尊者大目犍連說了這番話。
AI那些比丘們對尊者大目犍連所說的話歡喜讚嘆。
AI《推度經》第五,完畢。

研經

AI章節概要

本經由尊者摩訶目犍連在跋祇國向比丘說法,主題為「難以教誡」與「易於教誡」的品格對比。全文分四層:第一,列舉十六項令人難以規勸的惡質,包括懷惡欲、自讚輕他、易怒懷恨、反擊指責者、狡詐驕慢、固守己見等;第二,逐一列出對應的十六項易受教品質;第三,教導以「推度」之法——見他人具令人不悅之惡質,即知自己若同樣具有亦將令他人不悅,從而立志捨斷;第四,進一步教導逐項自我檢視,發現惡法則精進捨斷,若已清淨則以喜悅日夜修習善法。末以鏡照容顏為喻,強調自我省察之要。

AI難教誡法(dovacassakaraṇa)十六項對舉結構

本經以十六種使比丘難以教誡之性質(惡欲、自讚毀他、憤怒諸相、反擊搪塞、毀謗嫉妒、狡詐頑固、執見),對應列出十六種易教誡法,形成完整正反對照清單。

依據來源mn15:3.1、mn15:3.4、mn15:5.1、mn15:5.4
AI以己推他——anuminitabba(應推度)的自省倫理

比丘先觀「此人令我不悅」,隨即反問「若我亦如此,他人亦不悅我」,以他人為鏡照見自身過失,由此發起捨惡向善的意志。

依據來源mn15:6.1、mn15:6.2、mn15:6.3、mn15:6.4
AI鏡喻(seyyathāpi)——見污則除,不見則喜

以青年照鏡為喻:見染污則去之,不見則歡喜。同理,比丘自省若見惡法未斷則精進捨除,已斷則以喜安住,晝夜修學善法。

依據來源mn15:8.3、mn15:8.6、mn15:8.7