Cetokhilasutta中部・心荒蕪經

Pāli

Evaṁmesutaṁ

ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme

Tatrakhobhagavābhikkhūāmantesi

bhikkhavoti

Bhadantetitebhikkhūbhagavatopaccassosuṁ

Bhagavāetadavoca

Yassakassacibhikkhavebhikkhunopañcacetokhilāappahīnāpañcacetasovinibandhāasamucchinnāsovatimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjissatītinetaṁṭhānaṁvijjati

Katamāssapañcacetokhilāappahīnāhonti

Idhabhikkhavebhikkhusattharikaṅkhativicikicchatinādhimuccatinasampasīdati

Yosobhikkhavebhikkhusattharikaṅkhativicikicchatinādhimuccatinasampasīdatitassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpaṭhamocetokhiloappahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhudhammekaṅkhativicikicchatinādhimuccatinasampasīdatipe

evamassāyaṁdutiyocetokhiloappahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhusaṅghekaṅkhativicikicchatinādhimuccatinasampasīdatipe

evamassāyaṁtatiyocetokhiloappahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhusikkhāyakaṅkhativicikicchatinādhimuccatinasampasīdati

Yosobhikkhavebhikkhusikkhāyakaṅkhativicikicchatinādhimuccatinasampasīdatitassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁcatutthocetokhiloappahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhusabrahmacārīsukupitohotianattamanoāhatacittokhilajāto

Yosobhikkhavebhikkhusabrahmacārīsukupitohotianattamanoāhatacittokhilajātotassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpañcamocetokhiloappahīnohoti

Imāssapañcacetokhilāappahīnāhonti

Katamāssapañcacetasovinibandhāasamucchinnāhonti

Idhabhikkhavebhikkhukāmeavītarāgohotiavigatacchandoavigatapemoavigatapipāsoavigatapariḷāhoavigatataṇho

Yosobhikkhavebhikkhukāmeavītarāgohotiavigatacchandoavigatapemoavigatapipāsoavigatapariḷāhoavigatataṇhotassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpaṭhamocetasovinibandhoasamucchinnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhukāyeavītarāgohotipe

evamassāyaṁdutiyocetasovinibandhoasamucchinnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhurūpeavītarāgohotipe

evamassāyaṁtatiyocetasovinibandhoasamucchinnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhuyāvadatthaṁudarāvadehakaṁbhuñjitvāseyyasukhaṁpassasukhaṁmiddhasukhaṁanuyuttoviharati

Yosobhikkhavebhikkhuyāvadatthaṁudarāvadehakaṁbhuñjitvāseyyasukhaṁpassasukhaṁmiddhasukhaṁanuyuttoviharatitassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁcatutthocetasovinibandhoasamucchinnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhuaññataraṁdevanikāyaṁpaṇidhāyabrahmacariyaṁcaratiimināhaṁsīlenavatenatapenabrahmacariyenadevobhavissāmidevaññataroti

Yosobhikkhavebhikkhuaññataraṁdevanikāyaṁpaṇidhāyabrahmacariyaṁcaratiimināhaṁsīlenavatenatapenabrahmacariyenadevobhavissāmidevaññatarotitassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnanamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpañcamocetasovinibandhoasamucchinnohoti

Imāssapañcacetasovinibandhāasamucchinnāhonti

Yassakassacibhikkhavebhikkhunoimepañcacetokhilāappahīnāimepañcacetasovinibandhāasamucchinnāsovatimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjissatītinetaṁṭhānaṁvijjati

Yassakassacibhikkhavebhikkhunopañcacetokhilāpahīnāpañcacetasovinibandhāsusamucchinnāsovatimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjissatītiṭhānametaṁvijjati

Katamāssapañcacetokhilāpahīnāhonti

Idhabhikkhavebhikkhusattharinakaṅkhatinavicikicchatiadhimuccatisampasīdati

Yosobhikkhavebhikkhusattharinakaṅkhatinavicikicchatiadhimuccatisampasīdatitassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpaṭhamocetokhilopahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhudhammenakaṅkhatinavicikicchatiadhimuccatisampasīdatipe

evamassāyaṁdutiyocetokhilopahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhusaṅghenakaṅkhatinavicikicchatiadhimuccatisampasīdatipe

evamassāyaṁtatiyocetokhilopahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhusikkhāyanakaṅkhatinavicikicchatiadhimuccatisampasīdatipe

evamassāyaṁcatutthocetokhilopahīnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhusabrahmacārīsunakupitohotinaanattamanoanāhatacittoakhilajāto

Yosobhikkhavebhikkhusabrahmacārīsunakupitohotinaanattamanoanāhatacittoakhilajātotassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpañcamocetokhilopahīnohoti

Imāssapañcacetokhilāpahīnāhonti

Katamāssapañcacetasovinibandhāsusamucchinnāhonti

Idhabhikkhavebhikkhukāmevītarāgohotivigatacchandovigatapemovigatapipāsovigatapariḷāhovigatataṇho

Yosobhikkhavebhikkhukāmevītarāgohotivigatacchandovigatapemovigatapipāsovigatapariḷāhovigatataṇhotassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpaṭhamocetasovinibandhosusamucchinnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhukāyevītarāgohotipe

rūpevītarāgohotipe

nayāvadatthaṁudarāvadehakaṁbhuñjitvāseyyasukhaṁpassasukhaṁmiddhasukhaṁanuyuttoviharati

Yosobhikkhavebhikkhunayāvadatthaṁudarāvadehakaṁbhuñjitvāseyyasukhaṁpassasukhaṁmiddhasukhaṁanuyuttoviharatitassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁcatutthocetasovinibandhosusamucchinnohoti

Punacaparaṁbhikkhavebhikkhunaaññataraṁdevanikāyaṁpaṇidhāyabrahmacariyaṁcaratiimināhaṁsīlenavatenatapenabrahmacariyenadevobhavissāmidevaññataroti

Yosobhikkhavebhikkhunaaññataraṁdevanikāyaṁpaṇidhāyabrahmacariyaṁcaratiimināhaṁsīlenavatenatapenabrahmacariyenadevobhavissāmidevaññatarotitassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāya

Yassacittaṁnamatiātappāyaanuyogāyasātaccāyapadhānāyaevamassāyaṁpañcamocetasovinibandhosusamucchinnohoti

Imāssapañcacetasovinibandhāsusamucchinnāhonti

Yassakassacibhikkhavebhikkhunoimepañcacetokhilāpahīnāimepañcacetasovinibandhāsusamucchinnāsovatimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjissatītiṭhānametaṁvijjati

Sochandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁiddhipādaṁbhāveti

vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁiddhipādaṁbhāveti

cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁiddhipādaṁbhāveti

vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁiddhipādaṁbhāvetiussoḷhīyevapañcamī

Sakhosobhikkhaveevaṁussoḷhipannarasaṅgasamannāgatobhikkhubhabboabhinibbidāyabhabbosambodhāyabhabboanuttarassayogakkhemassaadhigamāya

Seyyathāpibhikkhavekukkuṭiyāaṇḍāniaṭṭhadasadvādasa

Tānassukukkuṭiyāsammāadhisayitānisammāpariseditānisammāparibhāvitāni

Kiñcāpitassākukkuṭiyānaevaṁicchāuppajjeyya

ahovatimekukkuṭapotakāpādanakhasikhāyamukhatuṇḍakenaaṇḍakosaṁpadāletvāsotthināabhinibbhijjeyyunti

Athakhobhabbāvatekukkuṭapotakāpādanakhasikhāyamukhatuṇḍakenaaṇḍakosaṁpadāletvāsotthināabhinibbhijjituṁ

Evamevakhobhikkhaveevaṁussoḷhipannarasaṅgasamannāgatobhikkhubhabboabhinibbidāyabhabbosambodhāyabhabboanuttarassayogakkhemassaadhigamāyāti

Idamavocabhagavā

Attamanātebhikkhūbhagavatobhāsitaṁabhinandunti

Cetokhilasuttaṁniṭṭhitaṁchaṭṭhaṁ

Chinese

AI如是我聞。
AI一時,世尊住在舍衛城祇陀林給孤獨園。
This passage also appears in2 seg. 一切漏經法之繼承人經願經布喻經師子吼小經
AI彼處,世尊確實招呼了諸比丘。
AI「比丘們!」
AI「尊者!」那些比丘應答了世尊。
AI世尊說了這些話:
AI諸比丘,對任何比丘而言,若五種心荒未捨斷、五種心結未根除,他在法與律中得到增長、發展、圓滿——此事不然。
AI五種心荒未被捨斷。
AI諸比丘,於此,比丘對師懷疑、疑惑,不傾向,不清淨信。
AI諸比丘,凡比丘對師懷疑、疑惑,不傾心,不清淨信,他的心不傾向於精勤、修習、持續不懈、精進努力。
AI誰的心不傾向精勤、修習、持恆、精進,第一心荒蕪即未被捨斷。
AI再者,比丘們,比丘對諸法有疑、有疑惑,不傾心,不確信……(省略)
AI第二心荒蕪,未被捨斷。
AI再者,比丘們,比丘對僧伽有疑、有疑惑,不傾心,不確信……(省略)
AI第三心荒蕪,未被捨斷。
AI再者,比丘們,比丘對學訓有疑、有疑惑,不傾心,不確信。
AI比丘們,凡那比丘對學訓有疑、有疑惑,不傾心,不確信,他的心便不傾向精勤、修習、持恆、精進。
AI誰的心不傾向精勤、修習、持恆、精進,第四心荒蕪即未被捨斷。
AI再者,比丘們,比丘對諸同梵行者憤怒,不悅,心被打擊,生起頑固之心。
AI比丘們,凡那比丘對諸同梵行者憤怒,不悅,心被打擊,生起頑固之心,他的心便不傾向精勤、修習、持恆、精進。
AI其心不傾向於精勤、修習、持續、精進者——第五心荒蕪未被捨棄。
AI五種心荒蕪未被捨棄。
AI五種心縛未被根除。
AI諸比丘,此處某比丘對諸欲未離貪,未脫欲求、未脫愛著、未脫渴望、未脫熱惱、未脫渴愛。
AI諸比丘,凡那位對諸欲未離貪、未脫欲求、未脫愛著、未脫渴望、未脫熱惱、未脫渴愛的比丘,其心便不傾向於精勤、修習、持續、精進。
AI其心不傾向於精勤、修習、持續、精進者,第一心縛未被根除。
AI再者,諸比丘,某比丘對身未離貪……(以下省略)。
AI第二心縛未被根除。
AI再者,諸比丘,某比丘對色未離貪……(以下省略)。
AI第三心縛未被根除。
AI又,諸比丘,比丘飽食腹滿,沉溺於臥具之樂、側臥之樂、昏睡之樂而住。
AI諸比丘,凡比丘飽食腹滿,沉溺於臥具之樂、側臥之樂、昏睡之樂而住者,彼之心不傾向於精勤、修習、持續、精進。
AI凡心不傾向於精勤、修習、持續、精進者,此為第四心之束縛,未被斷除。
AI又,諸比丘,比丘以某一天界為目標而修梵行,〔心想〕:『以此戒、或行儀、或苦行、或梵行,我將成為天神或天眾之一。』
AI諸比丘,凡比丘以某一天界為目標而修梵行,〔心想〕:『以此戒、或行儀、或苦行、或梵行,我將成為天神或天眾之一』者,彼之心不傾向於精勤、修習、持續、精進。
AI凡心不傾向於精勤、修習、持續、精進者,此為第五心之束縛,未被斷除。
AI五種心之束縛未被斷除。
AI諸比丘,對任何比丘,若此五種心之荒漠未被捨棄、此五種心之束縛未被斷除,彼在法與律中將達到增長、茁壯、圓滿——此種情況不存在。
AI諸比丘,對任何比丘,若此五種心之荒漠已被捨棄、此五種心之束縛已完全被斷除,彼在法與律中將達到增長、茁壯、圓滿——此種情況存在(即此可能)。
AI五種心之荒漠已被捨棄。
AI諸比丘,此處有比丘對師不懷疑、不起疑,確信傾心、信解安住。
AI諸比丘,凡那位比丘對師不懷疑、不起疑,確信傾心、信解安住,彼之心便趣向精進、修習、堅持、奮發努力。
AI凡其心趣向精進、修習、堅持、奮發努力者,第一心荒蕪便已捨斷。
AI再者,諸比丘,比丘對法不懷疑、不起疑,確信傾心、信解安住……(以下省略同前)
AI第二心荒蕪已捨斷。
AI再者,諸比丘,比丘對僧伽不懷疑、不起疑,確信傾心、信解安住……(以下省略同前)
AI第三心荒蕪已捨斷。
AI再者,諸比丘,比丘對學處不懷疑、不起疑,確信傾心、信解安住……(以下省略同前)
AI第四心荒蕪已捨斷。
AI再者,諸比丘,比丘對同梵行者不憤怒、不悶悶不樂、心不受惱、心不剛冷。
AI諸比丘,凡比丘不對同梵行者憤怒、不生不悅、心不受激怒、未生頑硬之心,他的心便傾向於精勤、修習、持續精進與努力。
AI對於心傾向精勤、修習、持續精進與努力者,第五心結即已捨斷。
AI五種心結皆已捨斷。
AI五種心的縛結皆已徹底斷除。
AI諸比丘,此處比丘對諸欲已離貪,無欲求、無愛著、無渴求、無熱惱、無渴愛。
AI諸比丘,凡那位對諸欲已離貪、無欲求、無愛著、無渴求、無熱惱、無渴愛的比丘,他的心便傾向於精勤、修習、持續精進與努力。
AI對於心傾向精勤、修習、持續精進與努力者,第一種心的縛結即已徹底斷除。
AI再者,諸比丘,比丘對身已離貪……(以下省略,如前文同樣展開)
AI(比丘)對色已離貪……(以下省略)
AI不隨心所欲過食,食後不耽溺於臥具之樂、臥息之樂、昏睡之樂而住。
AI諸比丘,凡是那位比丘,飯食已足後,不沉湎於臥具之樂、倚臥之樂、昏沉之樂而住,彼之心便傾向於努力、修習、堅持、精勤。
AI凡其心傾向於努力、修習、堅持、精勤者,第四心縛即被徹底斷除。
AI再者,諸比丘,比丘不以某天眾為目標而修行梵行,不抱持「憑藉此戒、或此願行、或此苦行、或此梵行,願我成為天神或某一天眾之一員」之念。
AI諸比丘,凡是那位比丘,不以某天眾為目標修行梵行、不念「憑藉此戒或願行或苦行或梵行,願我成為天神或某一天眾之一員」者,彼之心即傾向於努力、修習、堅持、精勤。
AI凡其心傾向於努力、修習、堅持、精勤者,第五心縛即被徹底斷除。
AI五種心縛皆被徹底斷除。
AI諸比丘,凡任何比丘,若此五心穢已被捨斷、此五心縛已被徹底斷除,則彼在法與律中獲得增長、成長、圓滿——此事確屬可能。
AI彼修習具足以志欲為基之定與精勤行的神足。
AI彼修習具足以精進(vīriya)為基之定與精勤行的神足。
AI彼修習具足以心(citta)為基之定與精勤行的神足。
AI修習具足審察之定與精進諸行的神足;精勤努力即為第五。
AI諸比丘,確實地,如此具足精勤十五支的比丘,能夠徹底厭離,能夠正覺,能夠證得無上安穩。
AI諸比丘,譬如一隻雌雞有八個、或十個、或十二個蛋……
AI那些蛋被那隻雌雞妥善覆蓋孵化、妥善加熱保溫、妥善培育熟成。
AI即使那隻雌雞沒有如此的願望生起——
AI「願這些小雞用趾甲尖端或喙尖破穿蛋殼,安全地出生!」
AI然後,那些小雞確實能夠用趾甲尖端或喙尖破穿蛋殼,安全地完全破殼而出。
AI諸比丘,同樣地,如此具足精勤十五支的比丘,能夠徹底厭離,能夠正覺,能夠證得無上安穩。
AI世尊說了這些話。
AI那些比丘歡喜讚嘆世尊所說的話。
AI《心荒蕪經》第六,完畢。

Study

AIChapter summary

本經世尊於舍衛城向比丘們宣說:若比丘未捨五種心荒蕪——對師、法、僧伽、學訓懷疑,以及對同梵行者憤怒——又未斷五種心縛——貪著欲樂、身、色,耽溺飽食昏睡,以及以轉生天界為梵行目的——則在法與律中不能增長圓滿。反之,五心荒蕪已捨、五心縛已斷,比丘能精勤修習四神足,具足精勤十五支。經末以母雞孵蛋作喻:蛋被妥善覆蓋孵育,小雞自然破殼而出;同樣地,具足十五支的比丘,能徹底厭離、正覺、證得無上安穩。

AI五心荒與五心縛:雙層障礙並列結構

五心荒(疑師/法/僧/學處及瞋同修)、五心縛(貪欲/身/色、飽食嗜臥、圖生天),兩組皆以心不傾精勤為判准,捨斷方得增長。

Sourcesmn16:2.1、mn16:3.1、mn16:8.1、mn16:13.1、mn16:14.1
AI重複結尾句式:以「心不傾向精勤」判定每條荒蕪/束縛

每條心荒與心縛皆以同一句式收結:心不傾向精勤、修習、持恆、精進者,該荒/縛即未捨斷——以心之趨向為准,非外在行儀。

Sourcesmn16:3.4、mn16:6.3、mn16:7.3、mn16:8.4、mn16:12.3
AI母雞孵蛋譬喻:條件具足,覺悟自然現前

母雞妥善孵蛋無需發願,小雞自然破殼。同理,比丘捨五心荒、斷五心縛、修四神足,具精勤十五支,厭離、正覺與無上安穩自然可期。

Sourcesmn16:26.1、mn16:27.1、mn16:27.2、mn16:27.4、mn16:27.7