巴利原文
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatipubbārāmemigāramātupāsādesambahulehiabhiññātehiabhiññātehitherehisāvakehisaddhiṁ
āyasmatācasāriputtenaāyasmatācamahāmoggallānenaāyasmatācamahākassapenaāyasmatācamahākaccāyanenaāyasmatācamahākoṭṭhikenaāyasmatācamahākappinenaāyasmatācamahācundenaāyasmatācaanuruddhenaāyasmatācarevatenaāyasmatācaānandenaaññehicaabhiññātehiabhiññātehitherehisāvakehisaddhiṁ
Tenakhopanasamayenatherābhikkhūnavebhikkhūovadantianusāsanti
Appekaccetherābhikkhūdasapibhikkhūovadantianusāsantiappekaccetherābhikkhūvīsampibhikkhūovadantianusāsantiappekaccetherābhikkhūtiṁsampibhikkhūovadantianusāsantiappekaccetherābhikkhūcattārīsampibhikkhūovadantianusāsanti
Tecanavābhikkhūtherehibhikkhūhiovadiyamānāanusāsiyamānāuḷāraṁpubbenāparaṁvisesaṁjānanti
Tenakhopanasamayenabhagavātadahuposathepannarasepavāraṇāyapuṇṇāyapuṇṇamāyarattiyābhikkhusaṅghaparivutoabbhokāsenisinnohoti
Athakhobhagavātuṇhībhūtaṁtuṇhībhūtaṁbhikkhusaṅghaṁanuviloketvābhikkhūāmantesi
āraddhosmibhikkhaveimāyapaṭipadāya
āraddhacittosmibhikkhaveimāyapaṭipadāya
Tasmātihabhikkhavebhiyyosomattāyavīriyaṁārabhathaappattassapattiyāanadhigatassaadhigamāyaasacchikatassasacchikiriyāya
Idhevāhaṁsāvatthiyaṁkomudiṁcātumāsiniṁāgamessāmīti
Assosuṁkhojānapadābhikkhū
bhagavākiratatthevasāvatthiyaṁkomudiṁcātumāsiniṁāgamessatīti
Tejānapadābhikkhūsāvatthiṁosarantibhagavantaṁdassanāya
Tecakhotherābhikkhūbhiyyosomattāyanavebhikkhūovadantianusāsanti
Appekaccetherābhikkhūdasapibhikkhūovadantianusāsantiappekaccetherābhikkhūvīsampibhikkhūovadantianusāsantiappekaccetherābhikkhūtiṁsampibhikkhūovadantianusāsantiappekaccetherābhikkhūcattārīsampibhikkhūovadantianusāsanti
Tecanavābhikkhūtherehibhikkhūhiovadiyamānāanusāsiyamānāuḷāraṁpubbenāparaṁvisesaṁjānanti
Tenakhopanasamayenabhagavātadahuposathepannarasekomudiyācātumāsiniyāpuṇṇāyapuṇṇamāyarattiyābhikkhusaṅghaparivutoabbhokāsenisinnohoti
Athakhobhagavātuṇhībhūtaṁtuṇhībhūtaṁbhikkhusaṅghaṁanuviloketvābhikkhūāmantesi
Apalāpāyaṁbhikkhaveparisānippalāpāyaṁbhikkhaveparisāsuddhāsārepatiṭṭhitā
Tathārūpoayaṁbhikkhavebhikkhusaṅghotathārūpāayaṁbhikkhaveparisā
yathārūpāparisāāhuneyyāpāhuneyyādakkhiṇeyyāañjalikaraṇīyāanuttaraṁpuññakkhettaṁlokassa
Tathārūpoayaṁbhikkhavebhikkhusaṅghotathārūpāayaṁbhikkhaveparisā
yathārūpāyaparisāyaappaṁdinnaṁbahuhotibahudinnaṁbahutaraṁ
Tathārūpoayaṁbhikkhavebhikkhusaṅghotathārūpāayaṁbhikkhaveparisā
yathārūpāparisādullabhādassanāyalokassa
Tathārūpoayaṁbhikkhavebhikkhusaṅghotathārūpāayaṁbhikkhaveparisā
yathārūpaṁparisaṁalaṁyojanagaṇanānidassanāyagantuṁpuṭosenāpi
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghearahantokhīṇāsavāvusitavantokatakaraṇīyāohitabhārāanuppattasadatthāparikkhīṇabhavasaṁyojanāsammadaññāvimuttā
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghepañcannaṁorambhāgiyānaṁsaṁyojanānaṁparikkhayāopapātikātatthaparinibbāyinoanāvattidhammātasmālokā
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghetiṇṇaṁsaṁyojanānaṁparikkhayārāgadosamohānaṁtanuttāsakadāgāminosakidevaimaṁlokaṁāgantvādukkhassantaṁkarissanti
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghetiṇṇaṁsaṁyojanānaṁparikkhayāsotāpannāavinipātadhammāniyatāsambodhiparāyanā
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghecatunnaṁsatipaṭṭhānānaṁbhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghecatunnaṁsammappadhānānaṁbhāvanānuyogamanuyuttāviharantipe
catunnaṁiddhipādānaṁ
pañcannaṁindriyānaṁ
pañcannaṁbalānaṁ
sattannaṁbojjhaṅgānaṁ
ariyassaaṭṭhaṅgikassamaggassabhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghemettābhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
karuṇābhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
muditābhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
upekkhābhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
asubhabhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
aniccasaññābhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
evarūpāpibhikkhavesantibhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅghe
Santibhikkhavebhikkhūimasmiṁbhikkhusaṅgheānāpānassatibhāvanānuyogamanuyuttāviharanti
Ānāpānassatibhikkhavebhāvitābahulīkatāmahapphalāhotimahānisaṁsā
Ānāpānassatibhikkhavebhāvitābahulīkatācattārosatipaṭṭhāneparipūreti
Cattārosatipaṭṭhānābhāvitābahulīkatāsattabojjhaṅgeparipūrenti
Sattabojjhaṅgābhāvitābahulīkatāvijjāvimuttiṁparipūrenti
Kathaṁbhāvitācabhikkhaveānāpānassatikathaṁbahulīkatāmahapphalāhotimahānisaṁsā
Idhabhikkhavebhikkhuaraññagatovārukkhamūlagatovāsuññāgāragatovānisīdatipallaṅkaṁābhujitvāujuṁkāyaṁpaṇidhāyaparimukhaṁsatiṁupaṭṭhapetvā
Sosatovaassasatisatovapassasati
Dīghaṁvāassasantodīghaṁassasāmītipajānātidīghaṁvāpassasantodīghaṁpassasāmītipajānāti
rassaṁvāassasantorassaṁassasāmītipajānātirassaṁvāpassasantorassaṁpassasāmītipajānāti
sabbakāyapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhatisabbakāyapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
passambhayaṁkāyasaṅkhāraṁassasissāmītisikkhatipassambhayaṁkāyasaṅkhāraṁpassasissāmītisikkhati
Pītipaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhatipītipaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
sukhapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhatisukhapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
cittasaṅkhārapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhaticittasaṅkhārapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
passambhayaṁcittasaṅkhāraṁassasissāmītisikkhatipassambhayaṁcittasaṅkhāraṁpassasissāmītisikkhati
Cittapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhaticittapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
abhippamodayaṁcittaṁassasissāmītisikkhatiabhippamodayaṁcittaṁpassasissāmītisikkhati
samādahaṁcittaṁassasissāmītisikkhatisamādahaṁcittaṁpassasissāmītisikkhati
vimocayaṁcittaṁassasissāmītisikkhativimocayaṁcittaṁpassasissāmītisikkhati
Aniccānupassīassasissāmītisikkhatianiccānupassīpassasissāmītisikkhati
virāgānupassīassasissāmītisikkhativirāgānupassīpassasissāmītisikkhati
nirodhānupassīassasissāmītisikkhatinirodhānupassīpassasissāmītisikkhati
paṭinissaggānupassīassasissāmītisikkhatipaṭinissaggānupassīpassasissāmītisikkhati
Evaṁbhāvitākhobhikkhaveānāpānassatievaṁbahulīkatāmahapphalāhotimahānisaṁsā
Kathaṁbhāvitācabhikkhaveānāpānassatikathaṁbahulīkatācattārosatipaṭṭhāneparipūreti
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhudīghaṁvāassasantodīghaṁassasāmītipajānātidīghaṁvāpassasantodīghaṁpassasāmītipajānāti
rassaṁvāassasantorassaṁassasāmītipajānātirassaṁvāpassasantorassaṁpassasāmītipajānāti
sabbakāyapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhatisabbakāyapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
passambhayaṁkāyasaṅkhāraṁassasissāmītisikkhatipassambhayaṁkāyasaṅkhāraṁpassasissāmītisikkhati
kāyekāyānupassībhikkhavetasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Kāyesukāyaññatarāhaṁbhikkhaveevaṁvadāmiyadidaṁassāsapassāsā
Tasmātihabhikkhavekāyekāyānupassītasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhupītipaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhatipītipaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
sukhapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhatisukhapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
cittasaṅkhārapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhaticittasaṅkhārapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
passambhayaṁcittasaṅkhāraṁassasissāmītisikkhatipassambhayaṁcittasaṅkhāraṁpassasissāmītisikkhati
vedanāsuvedanānupassībhikkhavetasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Vedanāsuvedanāññatarāhaṁbhikkhaveevaṁvadāmiyadidaṁassāsapassāsānaṁsādhukaṁmanasikāraṁ
Tasmātihabhikkhavevedanāsuvedanānupassītasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhucittapaṭisaṁvedīassasissāmītisikkhaticittapaṭisaṁvedīpassasissāmītisikkhati
abhippamodayaṁcittaṁassasissāmītisikkhatiabhippamodayaṁcittaṁpassasissāmītisikkhati
samādahaṁcittaṁassasissāmītisikkhatisamādahaṁcittaṁpassasissāmītisikkhati
vimocayaṁcittaṁassasissāmītisikkhativimocayaṁcittaṁpassasissāmītisikkhati
cittecittānupassībhikkhavetasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Nāhaṁbhikkhavemuṭṭhassatissaasampajānassaānāpānassatiṁvadāmi
Tasmātihabhikkhavecittecittānupassītasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhuaniccānupassīassasissāmītisikkhatianiccānupassīpassasissāmītisikkhati
virāgānupassīassasissāmītisikkhativirāgānupassīpassasissāmītisikkhati
nirodhānupassīassasissāmītisikkhatinirodhānupassīpassasissāmītisikkhati
paṭinissaggānupassīassasissāmītisikkhatipaṭinissaggānupassīpassasissāmītisikkhati
dhammesudhammānupassībhikkhavetasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Soyaṁtaṁabhijjhādomanassānaṁpahānaṁtaṁpaññāyadisvāsādhukaṁajjhupekkhitāhoti
Tasmātihabhikkhavedhammesudhammānupassītasmiṁsamayebhikkhuviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Evaṁbhāvitākhobhikkhaveānāpānassatievaṁbahulīkatācattārosatipaṭṭhāneparipūreti
Kathaṁbhāvitācabhikkhavecattārosatipaṭṭhānākathaṁbahulīkatāsattabojjhaṅgeparipūrenti
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhukāyekāyānupassīviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁupaṭṭhitāssatasmiṁsamayesatihotiasammuṭṭhā
YasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunoupaṭṭhitāsatihotiasammuṭṭhāsatisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotiSatisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetisatisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Sotathāsatoviharantotaṁdhammaṁpaññāyapavicinatipavicayatiparivīmaṁsaṁāpajjati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhutathāsatoviharantotaṁdhammaṁpaññāyapavicinatipavicayatiparivīmaṁsaṁāpajjatidhammavicayasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotidhammavicayasambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetidhammavicayasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Tassataṁdhammaṁpaññāyapavicinatopavicayatoparivīmaṁsaṁāpajjatoāraddhaṁhotivīriyaṁasallīnaṁ
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunotaṁdhammaṁpaññāyapavicinatopavicayatoparivīmaṁsaṁāpajjatoāraddhaṁhotivīriyaṁasallīnaṁvīriyasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotivīriyasambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetivīriyasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Āraddhavīriyassauppajjatipītinirāmisā
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunoāraddhavīriyassauppajjatipītinirāmisāpītisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotipītisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetipītisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Pītimanassakāyopipassambhaticittampipassambhati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunopītimanassakāyopipassambhaticittampipassambhatipassaddhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotipassaddhisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetipassaddhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Passaddhakāyassasukhinocittaṁsamādhiyati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunopassaddhakāyassasukhinocittaṁsamādhiyatisamādhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotisamādhisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetisamādhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Sotathāsamāhitaṁcittaṁsādhukaṁajjhupekkhitāhoti
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhutathāsamāhitaṁcittaṁsādhukaṁajjhupekkhitāhotiupekkhāsambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotiupekkhāsambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetiupekkhāsambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhuvedanāsupe
citte
dhammesudhammānupassīviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁupaṭṭhitāssatasmiṁsamayesatihotiasammuṭṭhā
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunoupaṭṭhitāsatihotiasammuṭṭhāsatisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotisatisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetisatisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Sotathāsatoviharantotaṁdhammaṁpaññāyapavicinatipavicayatiparivīmaṁsaṁāpajjati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhutathāsatoviharantotaṁdhammaṁpaññāyapavicinatipavicayatiparivīmaṁsaṁāpajjatidhammavicayasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotidhammavicayasambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetidhammavicayasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Tassataṁdhammaṁpaññāyapavicinatopavicayatoparivīmaṁsaṁāpajjatoāraddhaṁhotivīriyaṁasallīnaṁ
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunotaṁdhammaṁpaññāyapavicinatopavicayatoparivīmaṁsaṁāpajjatoāraddhaṁhotivīriyaṁasallīnaṁvīriyasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotivīriyasambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetivīriyasambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Āraddhavīriyassauppajjatipītinirāmisā
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunoāraddhavīriyassauppajjatipītinirāmisāpītisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotipītisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetipītisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Pītimanassakāyopipassambhaticittampipassambhati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunopītimanassakāyopipassambhaticittampipassambhatipassaddhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotipassaddhisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetipassaddhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Passaddhakāyassasukhinocittaṁsamādhiyati
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhunopassaddhakāyassasukhinocittaṁsamādhiyatisamādhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotisamādhisambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetisamādhisambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Sotathāsamāhitaṁcittaṁsādhukaṁajjhupekkhitāhoti
Yasmiṁsamayebhikkhavebhikkhutathāsamāhitaṁcittaṁsādhukaṁajjhupekkhitāhotiupekkhāsambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunoāraddhohotiupekkhāsambojjhaṅgaṁtasmiṁsamayebhikkhubhāvetiupekkhāsambojjhaṅgotasmiṁsamayebhikkhunobhāvanāpāripūriṁgacchati
Evaṁbhāvitākhobhikkhavecattārosatipaṭṭhānāevaṁbahulīkatāsattasambojjhaṅgeparipūrenti
Kathaṁbhāvitācabhikkhavesattabojjhaṅgākathaṁbahulīkatāvijjāvimuttiṁparipūrenti
Idhabhikkhavebhikkhusatisambojjhaṅgaṁbhāvetivivekanissitaṁvirāganissitaṁnirodhanissitaṁvossaggapariṇāmiṁ
Dhammavicayasambojjhaṅgaṁbhāvetipe
vīriyasambojjhaṅgaṁbhāveti
pītisambojjhaṅgaṁbhāveti
passaddhisambojjhaṅgaṁbhāveti
samādhisambojjhaṅgaṁbhāveti
upekkhāsambojjhaṅgaṁbhāvetivivekanissitaṁvirāganissitaṁnirodhanissitaṁvossaggapariṇāmiṁ
Evaṁbhāvitākhobhikkhavesattabojjhaṅgāevaṁbahulīkatāvijjāvimuttiṁparipūrentīti
Idamavocabhagavā
Attamanātebhikkhūbhagavatobhāsitaṁabhinandunti
Ānāpānassatisuttaṁniṭṭhitaṁaṭṭhamaṁ
漢譯
研經
本經於舍衛城東園圓月夜宣說。世尊盛讚僧伽清淨、難得一見,並列舉眾中各類行者:阿羅漢、不還者、一來者、入流者,以及致力修習四念住、七覺支、八正道、四梵住等諸行者。核心教法以連環結構展開:入出息念十六步修習,分別對應身、受、心、法四念住;四念住圓滿引生七覺支;七覺支圓滿則成就明與解脫。全經示範禪修如何從如實知曉每一口呼吸出發,次第圓滿,直抵究竟解脫。
多修入出息念→圓滿四念處→圓滿七覺支→圓滿明與解脫,每一層次皆為下一層的基礎,一法貫通全程。
身組:觀呼吸長短、覺知全身、平息身行;受組:感知喜樂與心行;心組:令心歡喜、入定、解脫;法組:隨觀無常、離欲、滅、捨。
念現前→擇法審察→精進激發→無染之喜→身心輕安→心得入定→以捨平等觀察,七支循序於修行中圓滿。