Pāli
Evaṁmesutaṁ
ekaṁsamayaṁbhagavābārāṇasiyaṁviharatiisipatanemigadāye
Tatrakhobhagavābhikkhūāmantesi
bhikkhavoti
Bhadantetitebhikkhūbhagavatopaccassosuṁ
Bhagavāetadavoca
Tathāgatenabhikkhavearahatāsammāsambuddhenabārāṇasiyaṁisipatanemigadāyeanuttaraṁdhammacakkaṁpavattitaṁappaṭivattiyaṁsamaṇenavābrāhmaṇenavādevenavāmārenavābrahmunāvākenacivālokasmiṁyadidaṁ
catunnaṁariyasaccānaṁācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁ
Katamesaṁcatunnaṁ
Dukkhassaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁdukkhasamudayassaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁdukkhanirodhassaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁdukkhanirodhagāminiyāpaṭipadāyaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁ
Tathāgatenabhikkhavearahatāsammāsambuddhenabārāṇasiyaṁisipatanemigadāyeanuttaraṁdhammacakkaṁpavattitaṁappaṭivattiyaṁsamaṇenavābrāhmaṇenavādevenavāmārenavābrahmunāvākenacivālokasmiṁyadidaṁ
imesaṁcatunnaṁariyasaccānaṁācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁ
Sevathabhikkhavesāriputtamoggallāne
bhajathabhikkhavesāriputtamoggallāne
Paṇḍitābhikkhūanuggāhakāsabrahmacārīnaṁ
Seyyathāpibhikkhavejanetāevaṁsāriputto
seyyathāpijātassaāpādetāevaṁmoggallāno
Sāriputtobhikkhavesotāpattiphalevinetimoggallānouttamatthe
Sāriputtobhikkhavepahoticattāriariyasaccānivitthārenaācikkhituṁdesetuṁpaññāpetuṁpaṭṭhapetuṁvivarituṁvibhajituṁuttānīkātunti
Idamavocabhagavā
Idaṁvatvānasugatouṭṭhāyāsanāvihāraṁpāvisi
Tatrakhoāyasmāsāriputtoacirapakkantassabhagavatobhikkhūāmantesi
āvusobhikkhaveti
Āvusotikhotebhikkhūāyasmatosāriputtassapaccassosuṁ
Āyasmāsāriputtoetadavoca
Tathāgatenaāvusoarahatāsammāsambuddhenabārāṇasiyaṁisipatanemigadāyeanuttaraṁdhammacakkaṁpavattitaṁappaṭivattiyaṁsamaṇenavābrāhmaṇenavādevenavāmārenavābrahmunāvākenacivālokasmiṁyadidaṁ
catunnaṁariyasaccānaṁācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁ
Katamesaṁcatunnaṁ
Dukkhassaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁdukkhasamudayassaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁdukkhanirodhassaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁdukkhanirodhagāminiyāpaṭipadāyaariyasaccassaācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammaṁ
Katamañcāvusodukkhaṁariyasaccaṁ
Jātipidukkhājarāpidukkhāmaraṇampidukkhaṁsokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpidukkhāyampicchaṁnalabhatitampidukkhaṁsaṅkhittenapañcupādānakkhandhādukkhā
Katamācāvusojāti
Yātesaṁtesaṁsattānaṁtamhitamhisattanikāyejātisañjātiokkantiabhinibbattikhandhānaṁpātubhāvoāyatanānaṁpaṭilābho
ayaṁvuccatāvusojāti
Katamācāvusojarā
Yātesaṁtesaṁsattānaṁtamhitamhisattanikāyejarājīraṇatākhaṇḍiccaṁpāliccaṁvalittacatāāyunosaṁhāniindriyānaṁparipāko
ayaṁvuccatāvusojarā
Katamañcāvusomaraṇaṁ
Yātesaṁtesaṁsattānaṁtamhātamhāsattanikāyācuticavanatābhedoantaradhānaṁmaccumaraṇaṁkālaṅkiriyākhandhānaṁbhedokaḷevarassanikkhepojīvitindriyassupacchedo
idaṁvuccatāvusomaraṇaṁ
Katamocāvusosoko
Yokhoāvusoaññataraññatarenabyasanenasamannāgatassaaññataraññatarenadukkhadhammenaphuṭṭhassasokosocanāsocitattaṁantosokoantoparisoko
ayaṁvuccatāvusosoko
Katamocāvusoparidevo
Yokhoāvusoaññataraññatarenabyasanenasamannāgatassaaññataraññatarenadukkhadhammenaphuṭṭhassaādevoparidevoādevanāparidevanāādevitattaṁparidevitattaṁ
ayaṁvuccatāvusoparidevo
Katamañcāvusodukkhaṁ
Yaṁkhoāvusokāyikaṁdukkhaṁkāyikaṁasātaṁkāyasamphassajaṁdukkhaṁasātaṁvedayitaṁ
idaṁvuccatāvusodukkhaṁ
Katamañcāvusodomanassaṁ
Yaṁkhoāvusocetasikaṁdukkhaṁcetasikaṁasātaṁmanosamphassajaṁdukkhaṁasātaṁvedayitaṁ
idaṁvuccatāvusodomanassaṁ
Katamocāvusoupāyāso
Yokhoāvusoaññataraññatarenabyasanenasamannāgatassaaññataraññatarenadukkhadhammenaphuṭṭhassaāyāsoupāyāsoāyāsitattaṁupāyāsitattaṁ
ayaṁvuccatāvusoupāyāso
Katamañcāvusoyampicchaṁnalabhatitampidukkhaṁ
Jātidhammānaṁāvusosattānaṁevaṁicchāuppajjati
ahovatamayaṁnajātidhammāassāmanacavatanojātiāgaccheyyāti
Nakhopanetaṁicchāyapattabbaṁ
Idampiyampicchaṁnalabhatitampidukkhaṁ
Jarādhammānaṁāvusosattānaṁpe
byādhidhammānaṁāvusosattānaṁ
maraṇadhammānaṁāvusosattānaṁ
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammānaṁāvusosattānaṁevaṁicchāuppajjati
ahovatamayaṁnasokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammāassāmanacavatanosokaparidevadukkhadomanassupāyāsāāgaccheyyunti
Nakhopanetaṁicchāyapattabbaṁ
Idampiyampicchaṁnalabhatitampidukkhaṁ
Katamecāvusosaṅkhittenapañcupādānakkhandhādukkhā
Seyyathidaṁrūpupādānakkhandhovedanupādānakkhandhosaññupādānakkhandhosaṅkhārupādānakkhandhoviññāṇupādānakkhandho
Imevuccantāvusosaṅkhittenapañcupādānakkhandhādukkhā
Idaṁvuccatāvusodukkhaṁariyasaccaṁ
Katamañcāvusodukkhasamudayaṁariyasaccaṁ
Yāyaṁtaṇhāponobbhavikānandīrāgasahagatātatratatrābhinandinīseyyathidaṁ
kāmataṇhābhavataṇhāvibhavataṇhā
idaṁvuccatāvusodukkhasamudayaṁariyasaccaṁ
Katamañcāvusodukkhanirodhaṁariyasaccaṁ
Yotassāyevataṇhāyaasesavirāganirodhocāgopaṭinissaggomuttianālayo
idaṁvuccatāvusodukkhanirodhaṁariyasaccaṁ
Katamañcāvusodukkhanirodhagāminīpaṭipadāariyasaccaṁ
Ayamevaariyoaṭṭhaṅgikomaggoseyyathidaṁ
sammādiṭṭhisammāsaṅkapposammāvācāsammākammantosammāājīvosammāvāyāmosammāsatisammāsamādhi
Katamācāvusosammādiṭṭhi
Yaṁkhoāvusodukkheñāṇaṁdukkhasamudayeñāṇaṁdukkhanirodheñāṇaṁdukkhanirodhagāminiyāpaṭipadāyañāṇaṁ
ayaṁvuccatāvusosammādiṭṭhi
Katamocāvusosammāsaṅkappo
Nekkhammasaṅkappoabyāpādasaṅkappoavihiṁsāsaṅkappo
ayaṁvuccatāvusosammāsaṅkappo
Katamācāvusosammāvācā
Musāvādāveramaṇīpisuṇāyavācāyaveramaṇīpharusāyavācāyaveramaṇīsamphappalāpāveramaṇī
ayaṁvuccatāvusosammāvācā
Katamocāvusosammākammanto
Pāṇātipātāveramaṇīadinnādānāveramaṇīkāmesumicchācārāveramaṇī
ayaṁvuccatāvusosammākammanto
Katamocāvusosammāājīvo
Idhāvusoariyasāvakomicchāājīvaṁpahāyasammāājīvenajīvikaṁkappeti
ayaṁvuccatāvusosammāājīvo
Katamocāvusosammāvāyāmo
Idhāvusobhikkhuanuppannānaṁpāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁanuppādāyachandaṁjanetivāyamativīriyaṁārabhaticittaṁpaggaṇhātipadahati
uppannānaṁpāpakānaṁakusalānaṁdhammānaṁpahānāyachandaṁjanetivāyamativīriyaṁārabhaticittaṁpaggaṇhātipadahati
anuppannānaṁkusalānaṁdhammānaṁuppādāyachandaṁjanetivāyamativīriyaṁārabhaticittaṁpaggaṇhātipadahati
uppannānaṁkusalānaṁdhammānaṁṭhitiyāasammosāyabhiyyobhāvāyavepullāyabhāvanāyapāripūriyāchandaṁjanetivāyamativīriyaṁārabhaticittaṁpaggaṇhātipadahati
ayaṁvuccatāvusosammāvāyāmo
Katamācāvusosammāsati
Idhāvusobhikkhukāyekāyānupassīviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
Vedanāsuvedanānupassīviharatipe
cittecittānupassīviharati
dhammesudhammānupassīviharatiātāpīsampajānosatimāvineyyalokeabhijjhādomanassaṁ
ayaṁvuccatāvusosammāsati
Katamocāvusosammāsamādhi
Idhāvusobhikkhuviviccevakāmehiviviccaakusalehidhammehisavitakkaṁsavicāraṁvivekajaṁpītisukhaṁpaṭhamaṁjhānaṁupasampajjaviharati
vitakkavicārānaṁvūpasamāajjhattaṁsampasādanaṁcetasoekodibhāvaṁavitakkaṁavicāraṁsamādhijaṁpītisukhaṁdutiyaṁjhānaṁupasampajjaviharati
pītiyācavirāgāupekkhakocaviharatipetatiyaṁjhānaṁpe
catutthaṁjhānaṁupasampajjaviharati
ayaṁvuccatāvusosammāsamādhi
Idaṁvuccatāvusodukkhanirodhagāminīpaṭipadāariyasaccaṁ
Tathāgatenāvusoarahatāsammāsambuddhenabārāṇasiyaṁisipatanemigadāyeanuttaraṁdhammacakkaṁpavattitaṁappaṭivattiyaṁsamaṇenavābrāhmaṇenavādevenavāmārenavābrahmunāvākenacivālokasmiṁyadidaṁ
imesaṁcatunnaṁariyasaccānaṁācikkhanādesanāpaññāpanāpaṭṭhapanāvivaraṇāvibhajanāuttānīkammanti
Idamavocaāyasmāsāriputto
Attamanātebhikkhūāyasmatosāriputtassabhāsitaṁabhinandunti
Saccavibhaṅgasuttaṁniṭṭhitaṁekādasamaṁ
Chinese
Study
本經以鹿野苑為場景,記錄世尊宣示法輪已轉後,由舍利弗對比丘詳解四聖諦的過程。 全經分兩段。首段由世尊宣告如來在鹿野苑轉動了任何人皆不能逆轉的無上法輪,核心即以七種方式宣說四聖諦。世尊讚嘆舍利弗善引弟子至入流果、目犍連導向最高目標,說明舍利弗能廣詳解說四聖諦後,離座入室。 次段由舍利弗逐一詳釋四諦:苦諦涵蓋生、老、死、愁、悲、苦、憂、惱、求不得及五取蘊,各項均附定義;集諦為伴隨喜貪的渴愛(欲愛、有愛、無有愛);滅諦為對渴愛的無餘離貪滅盡;道諦為聖八支道,各支逐一詳釋,正定含四禪。全經呈現佛陀定綱、長老承接展開的教學模式。
本經三度以七動詞描述法輪宣講:宣說、教導、描述、建立、開示、分析、闡明。此為固定套語,強調四聖諦教授須從多層次完整呈現。
佛以生育/養育之喻說明分工:舍利弗教化至入流果(sotāpattiphala),目犍連導向最高義(uttamattha,即涅槃)。二者互補,共護梵行者。
苦之集因為渴愛(taṇhā):欲愛、有愛、無有愛三種,皆伴隨喜貪、在此處彼處耽樂,導向再有(ponobbhavika)。