Mahāgopālakasutta中部・牧牛者大經

Pāli

Evaṁmesutaṁ

ekaṁsamayaṁbhagavāsāvatthiyaṁviharatijetavaneanāthapiṇḍikassaārāme

Tatrakhobhagavābhikkhūāmantesi

bhikkhavoti

Bhadantetitebhikkhūbhagavatopaccassosuṁ

Bhagavāetadavoca

Ekādasahibhikkhaveaṅgehisamannāgatogopālakoabhabbogogaṇaṁpariharituṁphātiṁkātuṁ

Katamehiekādasahi

IdhabhikkhavegopālakonarūpaññūhotinalakkhaṇakusalohotinaāsāṭikaṁhāretāhotinavaṇaṁpaṭicchādetāhotinadhūmaṁkattāhotinatitthaṁjānātinapītaṁjānātinavīthiṁjānātinagocarakusalohotianavasesadohīcahotiYeteusabhāgopitarogopariṇāyakātenaatirekapūjāyapūjetāhoti

Imehikhobhikkhaveekādasahiaṅgehisamannāgatogopālakoabhabbogogaṇaṁpariharituṁphātiṁkātuṁ

Evamevakhobhikkhaveekādasahidhammehisamannāgatobhikkhuabhabboimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjituṁ

Katamehiekādasahi

IdhabhikkhavebhikkhunarūpaññūhotinalakkhaṇakusalohotinaāsāṭikaṁhāretāhotinavaṇaṁpaṭicchādetāhotinadhūmaṁkattāhotinatitthaṁjānātinapītaṁjānātinavīthiṁjānātinagocarakusalohotianavasesadohīcahotiYetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakātenaatirekapūjāyapūjetāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhunarūpaññūhoti

Idhabhikkhavebhikkhuyaṁkiñcirūpaṁsabbaṁrūpaṁcattārimahābhūtānicatunnañcamahābhūtānaṁupādāyarūpantiyathābhūtaṁnappajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunarūpaññūhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhunalakkhaṇakusalohoti

Idhabhikkhavebhikkhukammalakkhaṇobālokammalakkhaṇopaṇḍitotiyathābhūtaṁnappajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunalakkhaṇakusalohoti

Kathañcabhikkhavebhikkhunaāsāṭikaṁhāretāhoti

IdhabhikkhavebhikkhuuppannaṁkāmavitakkaṁadhivāsetinappajahatinavinodetinabyantīkarotinaanabhāvaṁgametiUppannaṁbyāpādavitakkaṁpeuppannaṁvihiṁsāvitakkaṁpeuppannuppannepāpakeakusaledhammeadhivāsetinappajahatinavinodetinabyantīkarotinaanabhāvaṁgameti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunaāsāṭikaṁhāretāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhunavaṇaṁpaṭicchādetāhoti

Idhabhikkhavebhikkhucakkhunārūpaṁdisvānimittaggāhīhotianubyañjanaggāhī

Yatvādhikaraṇamenaṁcakkhundriyaṁasaṁvutaṁviharantaṁabhijjhādomanassāpāpakāakusalādhammāanvāssaveyyuṁtassasaṁvarāyanapaṭipajjatinarakkhaticakkhundriyaṁcakkhundriyenasaṁvaraṁāpajjati

Sotenasaddaṁsutvāpe

ghānenagandhaṁghāyitvāpe

jivhāyarasaṁsāyitvāpe

kāyenaphoṭṭhabbaṁphusitvāpe

manasādhammaṁviññāyanimittaggāhīhotianubyañjanaggāhī

Yatvādhikaraṇamenaṁmanindriyaṁasaṁvutaṁviharantaṁabhijjhādomanassāpāpakāakusalādhammāanvāssaveyyuṁtassasaṁvarāyanapaṭipajjatinarakkhatimanindriyaṁmanindriyenasaṁvaraṁāpajjati

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunavaṇaṁpaṭicchādetāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhunadhūmaṁkattāhoti

Idhabhikkhavebhikkhuyathāsutaṁyathāpariyattaṁdhammaṁnavitthārenaparesaṁdesetāhoti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunadhūmaṁkattāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhunatitthaṁjānāti

Idhabhikkhavebhikkhuyetebhikkhūbahussutāāgatāgamādhammadharāvinayadharāmātikādharātekālenakālaṁupasaṅkamitvānaparipucchatinaparipañhati

idaṁbhantekathaṁ

Imassakoatthoti

Tassateāyasmantoavivaṭañcevanavivarantianuttānīkatañcanauttānīkarontianekavihitesucakaṅkhāṭhānīyesudhammesukaṅkhaṁnapaṭivinodenti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunatitthaṁjānāti

Kathañcabhikkhavebhikkhunapītaṁjānāti

Idhabhikkhavebhikkhutathāgatappaveditedhammavinayedesiyamānenalabhatiatthavedaṁnalabhatidhammavedaṁnalabhatidhammūpasaṁhitaṁpāmojjaṁ

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunapītaṁjānāti

Kathañcabhikkhavebhikkhunavīthiṁjānāti

Idhabhikkhavebhikkhuariyaṁaṭṭhaṅgikaṁmaggaṁyathābhūtaṁnappajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunavīthiṁjānāti

Kathañcabhikkhavebhikkhunagocarakusalohoti

Idhabhikkhavebhikkhucattārosatipaṭṭhāneyathābhūtaṁnappajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhunagocarakusalohoti

Kathañcabhikkhavebhikkhuanavasesadohīhoti

Idhabhikkhavebhikkhuṁsaddhāgahapatikāabhihaṭṭhuṁpavārenticīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehitatrabhikkhumattaṁnajānātipaṭiggahaṇāya

Evaṁkhobhikkhavebhikkhuanavasesadohīhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhuyetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakātenaatirekapūjāyapūjetāhoti

Idhabhikkhavebhikkhuyetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakātesunamettaṁkāyakammaṁpaccupaṭṭhāpetiāvicevarahoca

namettaṁvacīkammaṁpaccupaṭṭhāpetiāvicevarahoca

namettaṁmanokammaṁpaccupaṭṭhāpetiāvicevarahoca

Evaṁkhobhikkhavebhikkhuyetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakātenaatirekapūjāyapūjetāhoti

Imehikhobhikkhaveekādasahidhammehisamannāgatobhikkhuabhabboimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjituṁ

Ekādasahibhikkhaveaṅgehisamannāgatogopālakobhabbogogaṇaṁpariharituṁphātiṁkātuṁ

Katamehiekādasahi

IdhabhikkhavegopālakorūpaññūhotilakkhaṇakusalohotiāsāṭikaṁhāretāhotivaṇaṁpaṭicchādetāhotidhūmaṁkattāhotititthaṁjānātipītaṁjānātivīthiṁjānātigocarakusalohotisāvasesadohīcahotiYeteusabhāgopitarogopariṇāyakāteatirekapūjāyapūjetāhoti

Imehikhobhikkhaveekādasahiaṅgehisamannāgatogopālakobhabbogogaṇaṁpariharituṁphātiṁkātuṁ

Evamevakhobhikkhaveekādasahidhammehisamannāgatobhikkhubhabboimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjituṁ

Katamehiekādasahi

IdhabhikkhavebhikkhurūpaññūhotilakkhaṇakusalohotiāsāṭikaṁhāretāhotivaṇaṁpaṭicchādetāhotidhūmaṁkattāhotititthaṁjānātipītaṁjānātivīthiṁjānātigocarakusalohotisāvasesadohīcahotiYetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakāteatirekapūjāyapūjetāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhurūpaññūhoti

Idhabhikkhavebhikkhuyaṁkiñcirūpaṁsabbaṁrūpaṁcattārimahābhūtānicatunnañcamahābhūtānaṁupādāyarūpantiyathābhūtaṁpajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhurūpaññūhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhulakkhaṇakusalohoti

Idhabhikkhavebhikkhukammalakkhaṇobālokammalakkhaṇopaṇḍitotiyathābhūtaṁpajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhulakkhaṇakusalohoti

Kathañcabhikkhavebhikkhuāsāṭikaṁhāretāhoti

IdhabhikkhavebhikkhuuppannaṁkāmavitakkaṁnādhivāsetipajahativinodetibyantīkarotianabhāvaṁgametiUppannaṁbyāpādavitakkaṁpeuppannaṁvihiṁsāvitakkaṁpeuppannuppannepāpakeakusaledhammenādhivāsetipajahativinodetibyantīkarotianabhāvaṁgameti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhuāsāṭikaṁhāretāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhuvaṇaṁpaṭicchādetāhoti

Idhabhikkhavebhikkhucakkhunārūpaṁdisvānanimittaggāhīhotinānubyañjanaggāhī

Yatvādhikaraṇamenaṁcakkhundriyaṁasaṁvutaṁviharantaṁabhijjhādomanassāpāpakāakusalādhammāanvāssaveyyuṁtassasaṁvarāyapaṭipajjatirakkhaticakkhundriyaṁcakkhundriyesaṁvaraṁāpajjati

Sotenasaddaṁsutvāpe

ghānenagandhaṁghāyitvāpe

jivhāyarasaṁsāyitvāpe

kāyenaphoṭṭhabbaṁphusitvāpe

manasādhammaṁviññāyananimittaggāhīhotinānubyañjanaggāhī

Yatvādhikaraṇamenaṁmanindriyaṁasaṁvutaṁviharantaṁabhijjhādomanassāpāpakāakusalādhammāanvāssaveyyuṁtassasaṁvarāyapaṭipajjatirakkhatimanindriyaṁmanindriyesaṁvaraṁāpajjati

Evaṁkhobhikkhavebhikkhuvaṇaṁpaṭicchādetāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhudhūmaṁkattāhoti

Idhabhikkhavebhikkhuyathāsutaṁyathāpariyattaṁdhammaṁvitthārenaparesaṁdesetāhoti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhudhūmaṁkattāhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhutitthaṁjānāti

Idhabhikkhavebhikkhuyetebhikkhūbahussutāāgatāgamādhammadharāvinayadharāmātikādharātekālenakālaṁupasaṅkamitvāparipucchatiparipañhati

idaṁbhantekathaṁ

Imassakoatthoti

Tassateāyasmantoavivaṭañcevavivarantianuttānīkatañcauttānīkarontianekavihitesucakaṅkhāṭhānīyesudhammesukaṅkhaṁpaṭivinodenti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhutitthaṁjānāti

Kathañcabhikkhavebhikkhupītaṁjānāti

Idhabhikkhavebhikkhutathāgatappaveditedhammavinayedesiyamānelabhatiatthavedaṁlabhatidhammavedaṁlabhatidhammūpasaṁhitaṁpāmojjaṁ

Evaṁkhobhikkhavebhikkhupītaṁjānāti

Kathañcabhikkhavebhikkhuvīthiṁjānāti

Idhabhikkhavebhikkhuariyaṁaṭṭhaṅgikaṁmaggaṁyathābhūtaṁpajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhuvīthiṁjānāti

Kathañcabhikkhavebhikkhugocarakusalohoti

Idhabhikkhavebhikkhucattārosatipaṭṭhāneyathābhūtaṁpajānāti

Evaṁkhobhikkhavebhikkhugocarakusalohoti

Kathañcabhikkhavebhikkhusāvasesadohīhoti

Idhabhikkhavebhikkhuṁsaddhāgahapatikāabhihaṭṭhuṁpavārenticīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi

Tatrabhikkhumattaṁjānātipaṭiggahaṇāya

Evaṁkhobhikkhavebhikkhusāvasesadohīhoti

Kathañcabhikkhavebhikkhuyetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakāteatirekapūjāyapūjetāhoti

Idhabhikkhavebhikkhuyetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakātesumettaṁkāyakammaṁpaccupaṭṭhāpetiāvicevarahoca

mettaṁvacīkammaṁpaccupaṭṭhāpetiāvicevarahoca

mettaṁmanokammaṁpaccupaṭṭhāpetiāvicevarahoca

Evaṁkhobhikkhavebhikkhuyetebhikkhūtherārattaññūcirapabbajitāsaṅghapitarosaṅghapariṇāyakāteatirekapūjāyapūjetāhoti

Imehikhobhikkhaveekādasahidhammehisamannāgatobhikkhubhabboimasmiṁdhammavinayevuddhiṁvirūḷhiṁvepullaṁāpajjitunti

Idamavocabhagavā

Attamanātebhikkhūbhagavatobhāsitaṁabhinandunti

Mahāgopālakasuttaṁniṭṭhitaṁtatiyaṁ

Chinese

AI如是我聞。
AI一時,世尊住在舍衛城祇樹給孤獨園。
This passage also appears in2 seg. 一切漏經法之繼承人經願經布喻經師子吼小經
AI那時,世尊召喚比丘們道:
AI「諸比丘。」
AI「大德。」那些比丘回答世尊。
AI世尊如此說道:
AI「諸比丘,具足十一種因素的牧牛人,不能守護牛群、使牛群增長。
AI是哪十一種呢?
AI諸比丘,在此,牧牛人不知色(不識牛之樣貌)、不善巧於相、不除蟲卵、不覆蓋傷口、不生煙(以驅蟲)、不知渡口、不知飲水之處、不知道路、不善巧於牧場,且擠乳不留餘(擠盡無所剩);對於那些身為牛群之父、牛群領袖的公牛,也不加以特別禮敬。
AI諸比丘,具足此十一種因素的牧牛人,不能守護牛群、使牛群增長。
AI諸比丘,同樣地,具足十一法的比丘,於此法與律中不能獲得增長、增廣、廣大。
AI是哪十一種呢?
AI諸比丘,在此,比丘不知色、不善巧於相、不除蟲卵、不覆蓋傷口、不生煙、不知渡口、不知飲水之處、不知道路、不善巧於牧場,且擠乳不留餘;對於那些長老、久修梵行、出家已久、身為僧團之父、僧團領袖的比丘,也不加以特別禮敬。
AI諸比丘,比丘如何是不知色呢?
AI諸比丘,在此,比丘對於任何色——一切色,即四大種,以及依四大種所造之色——不能如實了知。
AI諸比丘,如此比丘即是不知色。
AI諸比丘,比丘如何是不善巧於相呢?
AI諸比丘,在此,比丘對於「愚者以其所作之業為相,智者以其所作之業為相」,不能如實了知。
AI諸比丘,如此比丘即是不善巧於相。
AI諸比丘,比丘如何是不除蟲卵呢?
AI諸比丘,在此,比丘容忍已生起的欲尋,不捨斷、不驅除、不令止息、不令滅盡;容忍已生起的瞋恚尋……乃至……容忍已生起的害尋……乃至,對於種種已生起的惡不善法,容忍而不捨斷、不驅除、不令止息、不令滅盡。
AI諸比丘,如此比丘即是不除蟲卵。
AI諸比丘,比丘如何是不覆蓋傷口呢?
AI諸比丘,在此,比丘以眼見色時,執取其相,執取其細相。
AI由於他眼根不加防護而住,貪欲、憂惱等惡不善法便會流入;他不修習防護之道,不守護眼根,於眼根不能成就防護。
AI以耳聞聲時……
AI以鼻嗅香時……
AI以舌嚐味時……
AI以身觸所觸時……
AI以意識法時,執取其相,執取其細相。
AI由於他意根不加防護而住,貪欲、憂惱等惡不善法便會流入;他不修習防護之道,不守護意根,於意根不能成就防護。
AI諸比丘,如此比丘即是不覆蓋傷口。
AI諸比丘,比丘如何是不生煙呢?
AI諸比丘,在此,比丘不將自己所聽聞、所學得的法,詳盡地為他人宣說。
AI諸比丘,如此比丘即是不生煙。
AI諸比丘,比丘如何是不知渡口呢?
AI諸比丘!在此,比丘對於那些多聞、通達阿含、持法、持律、持摩得勒伽的比丘們,不會時時前往請教,不會詢問
AI『大德,這是怎麼說的?
AI這是什麼意思?』
AI那些尊者對他,未開顯的不為他開顯,未闡明的不為他闡明,對於種種令人生疑的法,不為他遣除疑惑。
AI諸比丘!如是,比丘不知渡口。
AI諸比丘!比丘如何不知所飲之水?
AI諸比丘!在此,當如來所宣說的法與律被講說時,比丘不能從中獲得義理的感悟,不能獲得法的感悟,不能獲得與法相應的歡喜。
AI諸比丘!如是,比丘不知所飲之水。
AI諸比丘!比丘如何不知道路?
AI諸比丘!在此,比丘不能如實了知八支聖道。
AI諸比丘!如是,比丘不知道路。
AI諸比丘!比丘如何不善巧於行處?
AI諸比丘!在此,比丘不能如實了知四念處。
AI諸比丘!如是,比丘不善巧於行處。
AI諸比丘!比丘如何是擠乳不留餘的?
AI諸比丘!在此,有信心的居士們邀請比丘接受衣服、飲食、臥具、病緣醫藥等資具的供養,比丘對此不知領受的分量。
AI諸比丘!如是,比丘是擠乳不留餘的。
AI諸比丘!比丘如何對那些長老、久修梵行、久出家、僧團之父、僧團領導者的比丘們,不以特別的恭敬來禮敬?
AI諸比丘!在此,比丘對那些長老、久修梵行、久出家、僧團之父、僧團領導者的比丘們,無論當面或背地,都不表現出慈愛的身業,
AI不表現出慈愛的語業,
AI不表現出慈愛的意業。
AI諸比丘!如是,比丘對那些長老、久修梵行、久出家、僧團之父、僧團領導者的比丘們,不以特別的恭敬來禮敬。
AI諸比丘!具足這十一法的比丘,不可能於此法與律中獲得增長、增進、廣大。
AI諸比丘!具足十一支的牧牛人,能夠照顧牛群,使其增益興旺。
AI哪十一種呢?
AI諸比丘!在此,牧牛人善知色相,善巧於特徵,善於除去蟲卵,善於包紮傷口,善於燻煙防蟲,知道渡口,知道所飲之水,知道道路,善巧於行處,擠乳能留有餘;對那些身為牛群之父、牛群領導者的公牛,都以特別的恭敬來對待。
AI諸比丘!具足這十一支的牧牛人,能夠照顧牛群,使其增益興旺。
AI諸比丘!同樣地,具足十一法的比丘,能夠於此法與律中獲得增長、增進、廣大。
AI哪十一種呢?
AI諸比丘!在此,比丘知色,善巧於特徵,善於除去蟲卵,善於包紮傷口,善於燻煙防蟲,知道渡口,知道所飲之水,知道道路,善巧於行處,擠乳能留有餘;對那些長老、久修梵行、久出家、僧團之父、僧團領導者的比丘們,都以特別的恭敬來禮敬。
AI諸比丘!比丘如何知色?
AI諸比丘!在此,比丘如實了知:凡是色,一切色,即是四大種,以及四大種所造之色。
AI諸比丘!如是,比丘知色。
AI諸比丘!比丘如何善巧於特徵?
AI諸比丘!在此,比丘如實了知:『愚者以其所作之業為特徵,智者以其所作之業為特徵。』
AI諸比丘!如是,比丘善巧於特徵。
AI諸比丘,比丘如何是除去蠅卵者?
AI於此,諸比丘,比丘對已生起的貪欲尋不容忍、捨斷、驅除、令滅盡、令歸於無有;對已生起的瞋恚尋……對已生起的害尋……對種種已生起的惡不善法皆不容忍、捨斷、驅除、令滅盡、令歸於無有。
AI諸比丘,比丘如是即是除去蠅卵者。
AI諸比丘,比丘如何是遮蓋瘡傷者?
AI於此,諸比丘,比丘眼見色已,不取於相,不取於細相。
AI因為,若比丘眼根不防護而住,貪欲、憂惱等惡不善法便會流入侵襲,比丘為此而修行防護之道,守護眼根,於眼根中達成防護。
This passage also appears in3 seg. 象跡喻小經愛盡大經
AI耳聞聲已……
AI鼻嗅香已……
AI舌嚐味已……
AI身觸所觸已……
AI意識法已,不取於相,不取於細相。
AI因為,若比丘意根不防護而住,貪欲、憂惱等惡不善法便會流入侵襲,比丘為此而修行防護之道,守護意根,於意根中達成防護。
AI諸比丘,比丘如是即是遮蓋瘡傷者。
AI諸比丘,比丘如何是造煙者?
AI於此,諸比丘,比丘如其所聞、如其所學,為他人詳細教導法。
AI諸比丘,比丘如是即是造煙者。
AI諸比丘,比丘如何知渡口?
AI於此,諸比丘,比丘時時前往那些多聞、通曉阿含、持法、持律、持論母的比丘處,向他們請教、詢問:
AI『尊者,這是什麼?』
AI『這是什麼意思?』
AI那些尊者便為他揭露未揭露之處,闡明未闡明之處,並在種種令人生疑之法上為他除疑。
AI諸比丘,比丘如是知渡口。
AI諸比丘,比丘如何知已飲之物?
AI於此,諸比丘,當如來所宣說的法與律被教導時,比丘能從中獲得義理的啟發、獲得法的啟發、獲得與法相應的欣悅。
AI諸比丘,比丘如是知已飲之物。
AI諸比丘,比丘如何知道路?
AI於此,諸比丘,比丘如實了知八支聖道。
AI諸比丘,比丘如是知道路。
AI諸比丘,比丘如何善巧於牧地?
AI於此,諸比丘,比丘如實了知四念處。
AI諸比丘,比丘如是善巧於牧地。
AI諸比丘,比丘如何是擠乳留餘者?
AI於此,諸比丘,有信心的居士以衣服、飲食、臥具,以及病緣醫藥資具邀請比丘接受。
AI於此,比丘知受取之量。
AI諸比丘,比丘如是即是擠乳留餘者。
AI諸比丘,比丘如何是對那些長老、久修梵行、出家已久、僧團之父、僧團領導者的比丘,給予特別尊崇恭敬之人?
AI比丘們!在此,比丘對於那些身為長老、經驗豐富、出家已久、堪為僧團之父、僧團領導者的比丘們,無論公開或私下,都對他們展現慈身業。
AI對他們展現慈語業,無論公開或私下皆然。
AI對他們展現慈意業,無論公開或私下皆然。
AI比丘們!就是這樣,比丘對於那些身為長老、經驗豐富、出家已久、堪為僧團之父、僧團領導者的比丘們,以格外的恭敬禮敬他們。
AI比丘們!具足這十一法的比丘,能於此法律中獲得增長、增進、廣大。
AI世尊說了這些話。
AI那些比丘心生歡喜,歡喜信受世尊所說。
AI《牧牛者大經》(第三經)到此完畢。

Study

AIChapter summary

世尊對比丘們說,牧牛人若具備十一種缺失,就顧不好牛群:不識牛的長相、不懂看病兆、不除蟲卵、不包紮傷口、不熏煙驅蟲、不知渡口與飲水處、不知道路、不會選牧場、擠奶不留餘,也不敬重帶頭的公牛。比丘若也有這十一種缺失,一樣在法與律中無法增長:不如實知色、不懂以業辨人、放任惡念滋長、六根不加防護、得法不教人、不向多聞比丘請益、聽法生不起法喜、不知八正道與四念處、受供不知量、不敬重僧團長老。反過來,具備這十一種善巧的比丘,便能在法與律中增長、增廣。

AI看清色身,也看清人

「知色」是如實了知:一切色不出四大種,以及四大種所造之色。「善巧於相」則是了知「愚者以其所作之業為特徵,智者以其所作之業為特徵」——看一個人,看他做的事,不是看外表。已生起的貪欲尋、瞋恚尋、害尋等惡不善法,不能容忍,要捨斷、驅除、令滅盡,這是「除蟲卵」。

Sourcesmn33:17.2、mn33:18.2、mn33:19.2
AI護住六根,把所學的法傳出去

眼見色時不執取於相,也不執取細相;六根若不加防護,貪欲、憂惱等惡不善法便會流入,所以要修習防護、守護根門,這是「覆瘡」。自己所聞、所學的法,要詳細教導他人,這是「生煙」,如同牧牛人以煙驅蟲。遇到不懂的地方,常向多聞、通曉阿含、持法持律的比丘請教:「這是什麼?」「這是什麼意思?」這是「知渡口」。聽聞如來所說的法與律時,能生出義理的領悟與歡喜,這是「知飲處」。

Sourcesmn33:20.2、mn33:20.3、mn33:21.2、mn33:22.2、mn33:23.2
AI知道路、知量、敬重上座

如實了知八支聖道,是「知道路」。如實了知四念處,是「善巧於行處」。居士以衣服、飲食、臥具、病緣醫藥資具邀請供養時,知道領受的分量,不擠乾用盡,這是「留餘」。對那些長老、久修梵行、出家已久、堪為僧團之父與領導者的比丘,無論公開或私下,都以慈身、慈語、慈意對待,這才是敬重上座。

Sourcesmn33:24.2、mn33:25.2、mn33:26.3、mn33:27.2